جاس الەم چەمپيونىنىڭ جەڭىسپەن ورالۋىنا وراي ءوزى وقيتىن قالاداعى م.مامەتوۆا اتىنداعى №35 جالپى ورتا مەكتەپتە ارنايى مەرەكەلىك كەش ۇيىمداستىرىلدى. سالتاناتتى ءىس-شارادا جۇلدەگەردى قوشەمەتپەن كۇتىپ الىپ, قۇرمەت كورسەتىلدى. كەشتە مەكتەپ ديرەكتورى ج.قاراباەۆا ءسوز سويلەپ, ەلىمىزدىڭ اتىن الەمگە تانىتىپ جۇرگەن ورەندەردىڭ ەڭبەكتەرىنە تابىس تىلەپ, الەمدى مويىنداتىپ كەلگەن جاس سپورتشىنى ارنايى ماراپاتتادى.
بەيبارىس – وتباسىندا جالعىز بالا. اناسى ا.بولەگەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, ول ءبىرىنشى سىنىپقا ءسال كەشتەۋ بارعان. بىراق 10 جاسىندا مەكتەپتەگى كيكبوكسينگ ۇيىرمەسىنە قىزىعىپ, سول سپورتقا قاتىسۋعا اناسىنان رۇقسات العان.
«بالام كىشكەنتاي كەزىنەن سپورتقا بايلانىستى ءتۇرلى فيلمدەر كورىپ, چەمپيون بولۋدى ارماندادى. ۇيىرمەگە قاتىسقان ساتتەن باستاپ جاتتىعۋىن تاستامايتىن بولدى. سپورت زالىنان شىقپاي, ءتۇرلى جارىسقا دايىندالاتىن. بىراق سونىمەن قاتار مەكتەپتەگى ساباعىن دا تاستاعان ەمەس. ءبىلىم مەن سپورتتى قاتار الىپ جۇرگەن بالامنىڭ كەلەشەگىنە ۇمىتپەن قارايمىن. قاي سالانى تاڭداسا دا ەلىنە, حالقىنا پايدا اكەلەتىن ۇلكەن ازامات بولىپ وسكەنىن قالايمىن», دەدى اناسى.

بەيبارىستىڭ بۇگىنگى جەتىستىگى – ونىڭ جاتتىقتىرۋشىسى م.مەلدەبەكوۆتىڭ ەرەن ەڭبەگىنىڭ ارقاسى. ول جاس سپورتشىنى قامقورلىعىنا الىپ, شىمكەنت كاسىپقوي بوكس تۇرلەرى كلۋبىنىڭ قولداۋىمەن ءتۇرلى جارىستارعا, تۋرنيرلەرگە قاتىستىراتىن. سونىڭ ناتيجەسىندە بەيبارىس قالالىق, رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق تۋرنيرلەردىڭ جەڭىمپازى, قازاقستاننىڭ چەمپيونى اتاندى. ەل بىرىنشىلىگىندە الەمدىك دوداعا جولداما ۇتىپ الىپ, جارىستان دا جەڭىمپاز بولىپ ورالدى.
«بەيبارىس – بولاشاعىنان كوپ ءۇمىت كۇتتىرەتىن سپورتشى. بۇگىنگى جەتىستىگىن الداعى جارىستاردا دا قايتالايدى دەگەن سەنىم بار. ول ءۇشىن تاعى دا تىڭعىلىقتى دايىندالاتىن بولامىز. شاكىرتى ۇكىلەپ قوسقان جارىستاردا كەۋدەسىنە مەدال تاعىپ ورالىپ جاتسا, ۇستاز ءۇشىن ودان ارتىق قانداي باقىت كەرەك؟ مەن ءوز شاكىرتىممەن ماقتانامىن. بەيبارىس سپورتتان بولەك ومىردە دە وتە قاراپايىم بالا. جاناشىر, ۇقىپتى تاربيەلى وقۋشى. ءوزىنىڭ ۇيىرمەدەگى دوستارى اراسىندا دا جاقسى مىنەز-قۇلقىمەن دارالانىپ جۇرەدى. سپورتقا قاجەت باستى قاسيەت قاراپايىمدىلىق قوي. مەنىڭ ارمانىم – قازاقتىڭ بالالارى دەنساۋلىقتارى مىقتى, ءوز ەلىنىڭ ناعىز پاتريوتتارى بولىپ وسسە دەيمىن. كەز كەلگەن ەر بالانىڭ سپورتقا ەتەنە بولىپ وسكەنى ءجون. كۇرەس, جەكپە-جەك تۇرلەرىن ۇيرەنسە, ەرتەڭگى كۇنى ءوزىن, وتباسىن بۇزاقىلاردان قورعاۋعا دا قاجەت بولادى. سونىمەن بىرگە ەل قورعانىسىنا وجەت, قايسار مىنەزدى جىگىتتەر كەرەك. ال ولاردى وجەتتىككە تاربيەلەيتىن, تارتىپكە باعىندىراتىن – سپورت», دەدى جاتتىقتىرۋشى.
بۇگىنگى تاڭدا مەگاپوليستە بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا ءتۇرلى سپورت ۇيىرمەسى اشىلعان. ساباقتان سوڭ وقۋشى سوندا بارىپ جاتتىعىپ, ءوزىنىڭ ينتەللەكتۋالدىق, فيزيكالىق مۇمكىندىكتەرىن دامىتا الادى. ناشاقورلىق, ىشىمدىك, تەمەكى تارتۋ, باسقا دا زياندى ادەتتەرمەن كۇرەسۋ بۇگىندە ەلىمىزدە باستى ۇرانعا اينالدى. سوندىقتان جاستاردى سالاماتتى ءومىر سالتىنا بەيىمدەۋدىڭ ءبىر قۇرالى سپورت ەكەنى ءسوزسىز.

شىمكەنت قالالىق دەنە شىنىقتىرۋ جانە سپورت باسقارماسىنىڭ باسشىسى ماراتبەك مىقتىبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا, شاھاردا باسقارماعا قاراستى 33 سپورتتىق ۇيىم بار. وندا سپورتتىڭ 74 ءتۇرى قامتىلىپ, 18 مىڭنان استام سپورتشى جاتتىعادى, ولارعا 912 جاتتىقتىرۋشى ءتالىم بەرەدى.
«شىمكەنت قالاسىنىڭ 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان دامۋ جوسپارىنىڭ تىزبەسىندە سپورت سالاسى بويىنشا 4 نىسانالى ينديكاتور قاراستىرىلعان. ياعني بۇلار – مەگاپوليستە سپورتتى دامىتۋ بويىنشا العا قويىلعان مىندەتتەر. بىرىنشىدەن, دەنە شىنىقتىرۋمەن جانە سپورتپەن اينالىساتىن ازاماتتاردىڭ سانىن جالپى حالىقتىڭ 50 پايىزىنا جەتكىزۋىمىز كەرەك. ەكىنشىدەن, قالادا مىڭ ادامعا ارنالعان ۇلكەن سپورت كەشەندەرى بوي كوتەرۋگە ءتيىس. سوندىقتان سپورتتىق ينفراقۇرىلىممەن قامتۋ كۇن تارتىبىندە تۇرعان وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى. ۇشىنشىدەن, ساۋ ادامدارمەن قاتار, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى, ياعني مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتاردى دا سپورتقا تارتۋىمىز قاجەت. سپورت سالاسىنداعى باستى مىندەتتەردىڭ بىرىنە وسى ماسەلە دە كىرەدى. سەبەبى ەلىمىز – الەۋمەتتىك سالاعا باسا كوڭىل ءبولىپ وتىر. مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتار وزدەرىن ورتادان شەت قالعانداي سەزىنبەۋى كەرەك. ولار دا قوعامنىڭ اجىراماس ءبىر بولشەگى. ەلىمىزدىڭ كەز كەلگەن ازاماتى الەۋمەتتىك دارەجەسىنە قاراماي, سپورتتىق ۇيىرمەلەرگە قاتىسۋعا تەڭ قۇقىلى. ال حالىقتى ءتيىستى سپورتتىق ينفراقۇرىلىممەن قامتۋ جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىكتىڭ موينىنداعى مىندەت. تورتىنشىدەن, 14 پەن 18 جاس ارالىعىنداعى جاستاردى سپورتقا تارتۋ دا ءبىزدىڭ مىندەتىمىز. ويتكەنى كامەلەت جاسقا تولعان بالالاردى ءتۇرلى جامان ادەتتەردەن ساقتاۋعا, ەندى ءوسىپ-جەتىلىپ كەلە جاتقان بوزبالا, بويجەتكەندەردىڭ دەنەسىنىڭ شىمىر بولىپ قالىپتاسۋىنا, ويىنىڭ تازا-تۇنىق بولۋىنا سپورتتىڭ پايداسى زور. اتالعان نىسانالى ينديكاتور كورسەتكىشتەرىنىڭ ورىندالۋى 2024 جىلدىڭ سوڭىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا دەنە شىنىقتىرۋ مەن سپورتتى دامىتۋ تۋرالى» ۆەدومستۆولىق ستاتيستيكالىق ەسەپتىڭ نەگىزىندە انىقتالادى», دەدى باسقارما باسشىسى.
سالا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قازىرگى ۋاقىتتا شاھاردا №12 سپورت مەكتەبىنىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتىر. ول بيىل كۇزدە پايدالانۋعا بەرىلەدى. وعان قوسا وسى جىلى ساۋىردە №15 سپورت مەكتەبىنىڭ قۇرىلىسى باستالدى. نىساندى سالىپ بىتىرۋگە 1,7 ملرد تەڭگە قارجى قاراستىرىلعان. سونىمەن قاتار جەكە كاسىپكەردىڭ قاراجاتىنا ەڭبەكشى اۋدانى ەلامان تۇرعىن الابىنان «ەلامان» سپورت كەشەنى بوي كوتەردى. بۇل نىساندا سپورتتىق ويىن, جەكپە-جەك تۇرلەرىنە ارنالعان 3 سپورت زالى مەن 1 باسسەينى بار. جىل سوڭىنا دەيىن شاھاردا سالىنىپ جاتقان تاعى ءبىر سپورتتىق عيمارات «Sport life» كىشى فۋتبول ورتالىعى ەل يگىلىگىنە تاپسىرىلادى. كەلەشەكتە تۇران شاعىن اۋدانىنداعى 5 گەكتار اۋماققا مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتارعا ارنالعان «پاراليمپيدالىق, سۋردليمپيدالىق سپورت كەشەنى» تۇرعىزىلادى. ونىڭ قۇرىلىسى 2025-2026 جىلدارعا جوسپارلانىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا بولاشاق نىساننىڭ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاماسى ازىرلەنۋ ۇستىندە.
مەگاپوليستە سپورت سالاسىندا بۇگىنگە دەيىن اتقارىلعان باسقا دا شارۋالارعا كەلسەك, 2024 جىلعا جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن سپورت سەكتسيالارىن جان باسىنا شاققانداعى قارجىلاندىرۋ جوباسىنا 2 ملرد 866 ملن تەڭگە قارجى ءبولىندى. مەملەكەتتىك سپورتتىق تاپسىرىستى جان باسىنا نورماتيۆتىك قارجىلاندىرۋ پلاتفورماسىندا 121 كاسىپكەر بىلىكتىلىك ىرىكتەۋدەن ءوتىپ, ناتيجەسىندە, قازىردە 17 مىڭداي بالا سپورتتىڭ 18 ءتۇرى بويىنشا 205 سەكتسيادا سپورتپەن اينالىسىپ جاتىر. سونداي-اق جان باسىنا قارجىلاندىرۋ جوباسى اياسىندا 328 جاتتىقتىرۋشى مەن 200-گە جۋىق باسقا دا قىزمەتكەر جۇمىسپەن قامتىلىپ وتىر.
«جىل باسىنان قالا تۇرعىندارى اراسىندا سالاماتتى ءومىر سالتىن ناسيحاتتاۋ, دەنە شىنىقتىرۋمەن, سپورتپەن شۇعىلدانۋعا ۇگىتتەۋ ماقساتىندا 159 سپورتتىق ءىس-شارا وتكىزىلدى. ولار حالىقارالىق, رەسپۋبليكالىق, قالالىق سيپاتتا بولدى. وعان شاھاردىڭ 18 مىڭنان استام تۇرعىنى قاتىستى. ونىڭ ىشىندە اۋقىمدى سپورتتىق ءىس-شارالاردان ناۋرىز مەرەكەسىندەگى ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىن, بايگەدەن ەل چەمپيوناتىن, ساداق اتۋدان حالىقارالىق ءتۋرنيردى, قازاق كۇرەسىنەن «شىمكەنت بارىسىن», مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر, بۇقارالىق اقپارات وكىلدەرى اراسىنداعى سپارتاكيادانى, اۋلا چەمپيوناتتارىن اتاپ وتۋگە بولادى. ماسەلەن, اۋلا چەمپيوناتتارى قالانىڭ 34 جەرىندە وتكىزىلىپ, وعان جالپى سانى 1 200-دەي بالا قاتىسسا, ءىس-شارانى ۇيىمداستىرۋعا 80-نەن استام سپورت قىزمەتكەرى جۇمىلدىرىلدى. مۇنداي چەمپيونات الداعى ۋاقىتتا دا جۇيەلى تۇردە ءوتىپ تۇراتىن بولادى. سونداي-اق جىل سوڭىنا دەيىن شىمكەنت جاستار ليگاسى, فۋتبولدان جاس ەرەكشەلىكتەرى بويىنشا ليگا جارىسى, سپورت مەكەمەلەرى قىزمەتكەرلەرى, جوعارى جانە ورتا وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى اراسىندا سپورت تۇرلەرىنەن سپارتاكيادالىق جارىستار ۇيىمداستىرىلادى», دەدى سالا جەتەكشىسى.
جوعارى سپورتتىق جەتىستىكتەر بويىنشا 2024 جىلدىڭ 6 ايىندا جەتكەن ناتيجەلەرىنە كەلەر بولساق, قالا سپورتشىلارى سپورت تۇرلەرى بويىنشا ەل چەمپيوناتتارىنا قاتىسىپ, 502 التىن, 406 كۇمىس, 522 قولا مەدال جەڭىپ الدى. بۇدان بولەك, ازيا قۇرلىعى بويىنشا وتكەن جارىستاردا 55 التىن, 34 كۇمىس, 31 قولا مەدالدى قورجىنعا سالدى. ال الەمدىك دودالاردا 9 التىن, 9 كۇمىس, 2 قولا مەدالعا يە بولدى. سونىمەن بىرگە الەم كۋبوكتارىندا 13 التىن, 11 كۇمىس, 11 قولا مەدالمەن ەل مەرەيىن تاسىتتى. بيىلعى 7 ايلىق كورسەتكىش بويىنشا 1 قازاقستاننىڭ ەڭبەگى سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى, 13 حالىقارالىق دارەجەدەگى سپورت شەبەرى, 46 قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ سپورت شەبەرى, 278 سپورت شەبەرىنە ۇمىتكەر سپورتشى دايىندالدى. سونداي-اق مەگاپوليس ورەندەرىنەن ۇلتتىق قۇراما ساپىنداعى ەرەسەكتەر قۇراماسىنا 423, جاستار قۇراماسىنا 461, جاسوسپىرىمدەر قۇراماسىنا 400 سپورتشى ەنگەن. جالپى, 1 284 سپورتشى ۇلتتىق قۇراما قۇرامىندا بۇگىنگى تاڭدا ەل نامىسىن قورعاپ ءجۇر.
شىمكەنت