جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوسپارى قولداۋ تاپتى

الەۋمەتتىك جاعدايدى جاقسارتۋ ەسكەرىلگەن

قۇجاتتى پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى نۇرلان بايبازاروۆ ۇسىندى. جوسپار ەكونوميكانىڭ ورنىقتى ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە جانە ازاماتتاردىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان 76 ءىس-شارادان تۇرادى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ ماقساتىن­دا ءبىلىم بەرۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە سپورتتىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرۋ, ونىڭ ىشىندە قارجىلاندىرۋ رەفورماسى ماسەلەلەرى جونىندەگى شارالار كوز­دەلگەن. اتالعان ماقساتتاردا مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىك تەتىگىن, «الەۋمەتتىك ءاميان» قۇرالىن پايدالانۋ, ءبىلىم گرانتتارىن سارالاۋ جانە باسقا دا تەتىكتەردى قولدانۋ قاراستىرىلعان. «اقشا بالانىڭ سوڭىنان جۇرەدى» قاعيداتى بويىنشا مەملەكەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدى قارجىلاندىرۋدىڭ سارالانعان ءتاسىلى مودەلىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى.

كەلەسى جىلى جۇمىسشى مامان­دىق­تارى جىلىن وتكىزۋ بويىنشا جەكەلەگەن ءىس-شارالار كوزدەلگەن.

ونەركاسىپ سالاسىندا وتاندىق شيكىزات پەن كومپونەنتتەردى بارىنشا پايدالانۋ, جۇيە قۇراۋشى كاسىپورىن­داردىڭ اينالاسىندا ىلەسپە وندىرىستەر قۇرۋ جانە باسقا­لاردى ەسكەرە وتىرىپ, ءىرى جوبالار جۇزەگە اسىرىلادى. اگروونەركاسىپ كەشەنى جەلىسى جانە «اۋىل اماناتى»  جوباسىن ىسكە اسىرۋ بويىنشا جەكەلەگەن شارالار قابىلداناتىن بولادى.

سونداي-اق جوسپارعا ەنەرگەتيكا جانە كوممۋنالدىق شارۋا­شىلىقتاعى ينفرا­قۇرىلىمدىق ماسەلەلەردى شەشۋ, تەمىرجول جۇك تاسىمالىنىڭ رەتتە­لەتىن تاريف­تەرىن الداعى 3 جىلدا رەنتابەل­دىلىك دەڭگەيىنە دەيىن بەكىتۋ, سۋ قاۋىپسىز­دىگىن قامتاماسىز ەتۋ, جي ەنگىزۋ, جولداۋدىڭ باسقا دا باعىتتارى قامتىلعان.

پرەمەر-مينيستر ۇسىنىلعان جالپىۇلتتىق ءىس-شارالار جوس­پارىنىڭ جوباسى مەملەكەت باسشىسى قويعان مىندەتتەردى ساپالى ءارى جەدەل شەشۋگە باعىتتالعانىن باسا ايتتى.

«باستى مىندەت – جوسپاردىڭ ءىس-شارالارىن ءتيىمدى جانە ۋاقتىلى ورىنداۋ. ۇكىمەت پەن اكىمدىكتەر ەكونوميكانىڭ ورنىقتى ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ازامات­تارىمىزدىڭ الەۋمەتتىك جاعدا­يىن جاقسارتۋ باعىتىندا بەلسەندى شارالار قابىلدايتىن بولادى. جوسپاردا كورسەتىلگەن زاڭ جوبالارىن ۋاقتىلى ازىرلەۋ قاجەت. وعان ساراپشىلاردى تارتا وتىرىپ, تەرەڭ تالداۋ جانە تالقىلاۋ جۇرگىزۋ كەرەك», دەدى و.بەكتەنوۆ.

ۇكىمەت باسشىسى قارجىلاندىرۋ ماسەلەلەرىن جەتە پىسىقتاۋدى تاپسىردى. ارتىق شىعىندار­دان باس تارتىپ, بيۋدجەت قاراجا­تىن ءبىرىنشى كەزەكتەگى جانە ستراتەگيالىق ماقساتتارعا عانا باعىتتاۋ كەرەك.

ماسەلەنى قاراۋ قورىتىندىسى بويىن­شا داۋىس بەرىلىپ, ناتيجە­سىندە, جالپى­ۇلت­تىق جوسپار جوباسى ءبىراۋىز­دان قولداۋ تاپتى. ۇلتتىق ەكونو­ميكا مينيسترلىگىنە ۇكىمەت اپپاراتى­مەن بىرلەسىپ, مەملەكەت باسشىسى­ن­ىڭ ءتيىستى جارلىعىنىڭ جوباسىن پرەزيدەنت اكىمشىلىگىنە ەنگىزۋ تاپسىرىلدى. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارلارىنا جوسپار بويىنشا بەكىتىل­گەن تارماقتاردىڭ ىسكە اسىرىلۋىن باقىلاۋدى جانە ۇيلەستىرۋدى جۇكتەدى.

كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم جاڭارادى

وتىرىستا جۇمىسشى مامان­دىقتارى بويىنشا كادر دايارلاۋ جانە ولاردىڭ بىلىكتىلىگىن جەتىل­دىرۋ, سونداي-اق اتالعان كاسىپتەردىڭ بەدەلىن ارتتىرۋ جونىندەگى شارا­­لار تالقىلاندى. ماسەلەگە قاتىستى وقۋ-اعارتۋ, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەت­تىك قورعاۋ مينيسترلەرى بايان­داما جاسادى. سونداي-اق «اتامەكەن» ۇكپ توراعاسى رايىمبەك باتالوۆ جانە وڭىرلىك كوللەدج باسشىلارى تىڭدالدى.

2025 جىل «جۇمىسشى مامان­دىق­تارى جىلى» دەپ جاريالا­نىپ, كاسىپتىك-تەح­نيكالىق ءبىلىم بەرۋ­دى ەلەۋلى تۇردە قايتا جاڭارتۋ جوس­پارلانىپ جاتىر. اتالعان وز­گەرىستەر كادرلار دايارلاۋعا زاما­ناۋي جاعداي جاساۋعا باعىتتالعان. بۇگىن­گى تاڭدا 772 كوللەدجدە 15 باعىت بويىن­شا ماماندار دايارلانىپ جاتىر. جۇ­مىسشى ماماندىقتارى بويىنشا جۇ­مىسقا ورنالاسۋ دەڭگەيى 70%-عا جەتەدى.

ۇكىمەت باسشىسى ەكونوميكا­نىڭ ورنىقتى ءوسۋى مەن جاڭا وندىرىس­تەردى اشۋ كەزىندە ەلىمىزدە بىلىكتى جۇمىسشىلاردىڭ جەتىسپەيتىنىن اتاپ ءوتتى. بىلىكتى كادرلار دايار­لاۋ – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ ماڭىز­دى باسىمدىعى بولىپ قالا بەرمەك. سوندىقتان ەڭبەك نارى­عى­نىڭ, بيزنەستىڭ جانە ءبىلىم الۋشى جاستاردىڭ مۇددەلەرى مەن قاجەت­تىلىكتەرىن ەسكەرەتىن جۇيەلى شارالار كەشەنىن ازىرلەۋ كەرەك.

كەيىنگى جىلدارى كاسىپتىك تەح­نيكالىق ءبىلىم جۇيەسىن دامىتۋدا بىرقاتار پروگرەسسيۆتى قادامدار جاسالدى. قازىر كوللەدج­دەر جۇمىسشى ماماندىقتارى بو­يىنشا تەگىن وقىتىلادى. كادرلار دايارلاۋعا ارنالعان  مەملەكەتتىك تاپسىرىس كولەمى ايتارلىقتاي ۇلعايتىلدى. بۇعان دەيىن كوللەدجدەرگە بيۋدجەت ەسەبىنەن  جىل سايىن 93 مىڭعا جۋىق ستۋدەنت قابىلدانىپ كەلسە, وسى جىلى ولاردىڭ سانى 142,5 مىڭعا دەيىن جەتتى. بيىل كوللەدج ستۋدەنتتەرىنىڭ ستيپەنديالارى 50%-عا ءوستى. سونىمەن قاتار ءبىلىم ۇيىمدارىنىڭ ماتەريالدى-تەحنيكالىق بازاسىن جاقسارتۋ بو­يىنشا جۇمىستار جالعاسىپ جاتىر. «جاس مامان» جوباسى اياسىندا 180 كوللەدجدى قايتا جاراقتاندىرۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 48 ملرد تەڭگە ءبولىندى.

پرەمەر-مينيستر قابىلدانعان شارا­لارعا قاراماستان, كادر دايار­لاۋ­­داعى الەۋەتى جەتكىلىكتى تۇردە اشىلما­عانى­نا – كاسىپتىك-تەحني­كالىق ءبىلىم بەرۋ جۇيە­سىن جاڭارتۋ قاجەتتىگىنە نازار اۋداردى.

«حالىقارالىق سالالىق ستاندارتتار مەن سەرتيفيكاتتاۋدى بەلسەندى تۇردە ەنگىزۋ قاجەت. ول ءۇشىن وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگى جۇمىستىڭ ساپاسىنا تاۋەلسىز باعالاۋ جۇرگىزۋى كەرەك. سونداي-اق تەحنولوگيالىق كوشباسشىلاردى ايقىنداي وتىرىپ, كوللەدجدەردى كاسىبي بەيىمدەۋ مەن سارالاۋدى اياقتاۋى قاجەت», دەپ اتاپ ءوتتى و.بەكتەنوۆ.

ءبىلىم ۇيىمدارىن ىنتالاندىرۋ جۇيەسى مەن بەلگىلەنگەن KPI كوللەدجدەردى وقۋ ساپاسىن ارت­تىرۋعا تالپىندىرادى.

نەگىزگى مىندەت – تەحنيكالىق جانە كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋدى رەفورمالاۋ بويىنشا كەشەندى جوس­پار ازىرلەۋ. ءتيىستى تاپسىرما مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن, اكىمدىكتەرمەن, «اتامەكەن» پالاتاسىمەن بىرلەسە ورىنداۋعا وقۋ-اعارتۋ مينيسترلىگىنە بەرىل­دى. قۇجات كوللەدجدەردى تەحني­كالىق جاعىنان قامتاماسىز ەتۋ, وقىتۋشىلار قۇرامى مەن وقۋ باع­دارلامالارىنا قويىلاتىن تالاپتار, كوللەدجدەردىڭ جۇمىس ساپا­سىن باعالاۋ جانە ولاردى قارجى­لاندىرۋ باعىتىندا ناقتى شارالاردى قامتۋعا ءتيىس.

سونداي-اق ۇكىمەت باسشىسى ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن كوللەدجدەردىڭ ءبىلىم باعدارلامالارى ارا­سىنداعى ساباقتاستىقتى قامتا­ماسىز ەتۋ قاجەتتىگىن ايتتى. بۇگىندە ەلىمىزدەگى 30 جەتەكشى جوعارى وقۋ ورنى سايكەس ءبىلىم باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىراتىن 100-دەن اسا كوللەدجدەرمەن سەرىكتەستىك ورناتقان.

«دۋالدى وقىتۋدى بەلسەندى دامىتىپ, مەملەكەتتىك تاپسىرىس شەڭبەرىندە كادرلاردى ناقتى كاسىپورىندارعا ماقساتتى دايار­لاۋ جۇيەسىن كەڭەيتۋ قاجەت. كوللەدجدەر جاستارىمىز بەن جۇمىس بەرۋشىلەر جانە ينۆەستورلار ءۇشىن «تارتىلىس ورتالىعىنا» اينالۋعا ءتيىس», دەدى ول.

ەڭبەك مينيسترلىگىنە «اتامەكەن» پالاتاسى سالالىق مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ, ءتيىستى ەۋرو­­پالىق جىكتەۋىش نەگىزىندە تسيفر­­لىق داعدىلار بانكىن, ال ۇلتتىق بىلىكتىلىك جۇيەسىنىڭ تسيفر­لىق پلاتفورماسى نەگىزىندە تۇلەك­تەردىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋىنا جار­دەمدەسۋگە سەرتيفيكاتتالعان كوللەدج تۇلەكتەرىنىڭ ءتىزىلىمىن قۇرۋ تاپ­سىرىلدى. اتالعان تسيفرلىق شەشىم­دەر تۇلەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ۇدەرىسىن جاقسارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سونىمەن قاتار پرەمەر-مينيستر كاسىپكەرلىك بلوكتى وقۋ ۇدەرىسىنە تارتۋدىڭ جانە جۇمىسشى كاسىپ­تەرى بويىنشا كادر­لار دايار­لاۋدىڭ ماڭىز­دىلى­عىن اتاپ ءوتتى.

«الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىرعانداي, كادر دايارلاۋ ساپاسى مەملەكەت, كاسىپورىندار مەن وقۋ ورىندارى اراسىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتىڭ ارا-جىگىن ناقتى ءبولۋ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلەدى. سوندىقتان ءبىز بيزنەستىڭ وسى ۇدەرىستەگى ءرولى مەن بەلسەندىلىگىن ارتتىرعىمىز كەلەدى. ءبىزدىڭ بىر­لەسكەن جۇمىسىمىزداعى ەڭ باستى ماقسات – كوللەدج تۇلەكتەرى ەڭبەك نارىعىندا سۇرانىسقا يە بولىپ, لايىقتى جالاقى الۋعا ءتيىس», دەدى و.بەكتەنوۆ.

جۇمىسشى ماماندىقتارىنىڭ مارتەبەسىن ارتتىرۋ جانە كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم جۇيەسىن دامىتۋ جونىندەگى جۇمىس شەڭبەرىندە وقۋ-اعارتۋ, عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم مينيسترلىكتەرىنە ۇقساس ماماندىقتار بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتتەردە وقۋىن جالعاستىرىپ جاتقان كوللەدج تۇلەكتەرىنە ارنال­عان گرانتتار سانىن ۇلعايتا وتىرىپ, مەملەكەتتىك تاپسىرىس قۇرىلى­مىن قايتا قاراۋ تۋرالى تاپسىرما جۇكتەلدى.