كامشات اقكەمەر اۋىلىندا تۋىپ ءوسىپ, 19 جىل بۇرىن ءوز اۋىلىنىڭ باتۋحان ەسىمدى جىگىتىنە تۇرمىسقا شىقتى. اقتوبە پەداگوگيكالىق ينستيتۋتىن باستاۋىش مەكتەپ مۇعالىمى ماماندىعىمەن بىتىرسە دە, باستاپقىدا بالالارىنا قارايمىن دەپ ۇيىندە وتىردى. ەرەسەكتەرى كىشكەنتايلارىن قاراۋعا جاراعاندا, بالاباقشاعا تاربيەشى بولىپ كىرىپ, سوسىن باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمدىگىنە اۋىستى.
بيىل 3-سىنىپتى وقىتۋدى باستادى. اقكەمەر – شاعىن اۋىل, كامشاتتىڭ وقۋشىلارىنىڭ سانى دا كوپ ەمەس. سوعان قاراماستان ونىڭ نازارى ءوز بالالارىنا قاراعاندا, مەكتەپتەگى وقۋشىلارىنا كوبىرەك تۇسەدى. ول ءار وقۋشىسىنا تۇلعا رەتىندە قارايدى. ۇيىندە ەنەسى بار, بالالارى – اجەسىنىڭ اينالاسىندا.
«وسى شاڭىراققا كەلىن بولىپ تۇسكەنىمە 19 جىل بولدى. سودان بەرى اتا-ەنەمىزبەن بىرگە تۇرىپ كەلدىك. اتام ءۇش جىل بۇرىن ومىردەن وزدى. ەنەم – قاسىمىزدا. جولداسىم – كوپبالالى ءۇيدىڭ كەنجەسى. ءوزىم دە – التى بالانىڭ كىشىسىمىن. كەلىن بولىپ تۇسكەندە ەنەمنىڭ اناسى دا بىزبەن بىرگە تۇردى. ۇلكەنگە باعىنىپ وسكەنبىز. بالا-شاعانىڭ تىرشىلىگى, اعايىن-تۋىستىڭ شارۋاسىنا كەلگەندە كۇيەۋىم, ەنەم ۇشەۋىمىز ويلاسامىز. كەسىمدى ءسوزىن ەنەم ايتادى. كەيدە ءوز ۇسىنىسىمدى بىلدىرەمىن. ۇرىسپاي, اقىلمەن ۇعىسۋعا تىرىسامىز. ادىلەتسىزدىككە توزبەيمىن, بىراق سابىرلىمىن. بۇل – شەشەمنىڭ تاربيەسى. ول سابىرلى كىسى ەدى. انامنىڭ سابىرلىلىعى وزىمە جۇققان-اۋ دەپ كەيدە ويلاپ قويامىن», دەيدى كامشات.
شاڭىراق قۇرعان جاستاردىڭ ۇعىسپاي جاتاتىن جاعدايلارى ءجيى كەزدەسەدى. مۇنداي جاعدايدا نە ىستەۋ كەرەك, ەكى جاقتىڭ اتا-اناسى قانداي باعىت بەرەدى دەگەن سۇراققا كەلگەندە كامشاتتىڭ ءوز ۇستانىمى بار. «جاستارعا ەشتەڭە ايتا المايمىن. ويتكەنى اركىمنىڭ ءوز اقىلى وزىندە عوي. دەگەنمەن شاڭىراقتىڭ ءتۇتىنى ءتۇزۋ ۇشۋىنا ايەلگە اقىل-پاراسات, سابىر مەن ەرەكشە ءتوزىم كەرەك. سىيلاستىق تا ءبىرىنشى ورىندا تۇرۋعا ءتيىس. ءۇي بولعان سوڭ رەنىش بولىپ تۇرادى عوي», دەيدى ويلانىپ.
كامشات مايلىقىزى – ەكى جىل بۇرىن باستاۋىش سىنىپ مۇعالىمدەرى اراسىندا وتكەن وبلىستىق وليمپيادا جۇلدەگەرى. ساباق كەزىندە جاڭاشىل ادىستەردى قولدانىپ, وليمپيادا, جارىستارعا وقۋشىلاردى كوپ قاتىستىرعانى ءۇشىن مەكتەبىنىڭ جاڭاشىل ۇستازى اتاندى.
«بالا تاربيەلەۋ مەن وقىتۋداعى باستى ۇستانىمىم – ادال باسەكەلەستىك جانە ءوزارا كومەك. وقۋشىلارىم وتە العىر. ءبىرىن ءبىرى ارتقا تاستامايدى, بىرىنە ءبىرى قامقور. بەرىلگەن تاپسىرمانى ەرتەرەك ءبىتىرىپ تاستاعان وقۋشىم ۇلگەرمەي جاتقان بالاعا كومەكتەسەدى. ءوز ويلارىن اشىق ايتادى, باتىل. «قالا مەن اۋىل مەكتەبى وقۋشىلارىنىڭ اراسىنداعى ايىرماشىلىق كۇن سايىن ۇلعايىپ بارا جاتىر. ءسىز ونى سەزەسىز بە؟» دەيمىن مەن.
«ارينە, اۋىل مەكتەبى مەن قالا مەكتەبىنىڭ ايىرماشىلىعى بار. ءتىپتى بالالار اراسىندا دا ايىرماشىلىق بار. اۋىل بالاسى ۇياڭ, بيازى, ويلانىپ سويلەيدى, ۇلكەننىڭ ءسوزىن بولمەيدى. وقۋشىلارىمنىڭ وسى قاسيەتىن جان-جاققا جارىستارعا بارعاندا كوپ بايقايمىن. سوندىقتان دا باتىل بول دەپ ولارعا كۇش-جىگەر بەرەمىز. ەكىنشى جاعىنان, اۋىل مەكتەپتەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق جاعدايى جاقسارىپ كەلەدى. اسىرەسە جاڭارتىلعان وقۋ باعدارلاماسى ەنگىزىلىپ, وعان بايلانىس ءالسىز بولعاندا كوپ قيىندىق كورگەنىمىز راس. ينتەرنەت تەك مەكتەپتە بولدى. مۇعالىمدەر كەزەكپەن كەلىپ, ۇزاق سارىلىپ وتىرىپ, ساباققا قاجەتتى ماتەريالداردى جۇكتەپ, ۇيگە كەلىپ شىعارىپ الامىز. كۇنى-ءتۇنى مەكتەپتە جۇرەتىن كۇندەر دە بولدى. قازىر اقكەمەردە ءاربىر ۇيدە ينتەرنەت بايلانىسى بار, جول جاقسى, اۋىزسۋ قۇبىرى تارتىلعان. گاز وتكىزىلەدى دەپ جاتىر. اۋىلىم وزىمە ۇنايدى», دەيدى كامشات.
قىمباتشىلىق قىسقان ۋاقىتتا وقۋعا دايىنداۋدىڭ قيىندىعىن جاقسى تۇسىنەتىن كوپبالالى ۇستاز بالالارىن ەشكىمنەن كەم قالدىرماي ءوسىرىپ كەلەدى. جولداسى مەكتەپتە كۇزەتشىلىك جۇمىس ىستەيدى. ول تامىز ايىندا ەلىمىزدە جۇزەگە اسىرىلعان «مەكتەپكە جول» اكتسياسى اۋىلداعى اتا-انالارعا جاقسى كومەك بولدى دەگەن پىكىردە. ونىڭ ۇستىنە اقكەمەر اۋىلىنىڭ جان-جاقتا جۇرگەن ازاماتتارىنىڭ تامىز ايىنىڭ ورتاسىندا اۋىلعا كەلىپ, ءار بالانىڭ وقۋ قۇرالدارىن, كيىم-كەشەگى مەن سومكەسىن اكەلىپ بەرەتىنى – جاقسى ءۇردىس. بيىل دا وسى قايىرىمدىلىق ءىسى قايتالاندى.
كامشات اۋىلعا كوشىپ كەلگەن ءاربىر وتباسىنا ارىپتەستەرىمەن بىرگە كومەكتەسۋگە دايار.
«مەكتەبىمىزدىڭ جابىلىپ قالماۋى ءۇشىن كەلگەن ءاربىر وقۋشى ءبىز ءۇشىن وتە ماڭىزدى. ولاردى ورتامىزعا تارتىپ, قاجەتىن ءوزىمىز جەتكىزەمىز. شىنى كەرەك, مەن كوپبالالى انا رەتىندە بەرىلەتىن 13 مىڭ تەڭگەدەن باسقا كومەك المايدى ەكەنمىن. جىل سايىن ءار بالانى وقۋعا دايىنداۋ كەزىندە ەرەسەگىنىڭ سىيماي قالعان كيىمىن كىشكەنتايعا كيگىزىپ, ۇنەمدەگەننىڭ وزىندە ءار بالاعا 50-60 مىڭ تەڭگە جۇمسالاتىن. وتباسىم شۇكىر, بالالارعا تولەنەتىن جاردەماقى, جولداسىمنىڭ تابىسى, ءوزىمنىڭ تابىسىم بار, ەشكىمنەن كەم ەمەسپىز. سوعان قاراماستان, تامىز ايىنىڭ ورتاسى تۋا قاربالاسقا كىرىپ كەتەمىز. بيىل «مەكتەپكە جول» ارقىلى اۋىلداعى اتا-انالار جاقسى كومەك الدى», دەيدى ۇستاز.
اۋىلدىڭ ءسانى مەكتەپ, اقىلشىسى ۇستاز بولىپ قالعان قازىرگى كەزەڭدە بالا سانى تىم از بولىپ جاتسا دا, اۋىل مەكتەبىنىڭ جابىلماۋى كەرەك. اقكەمەر اۋىلى مەكتەبىنىڭ 30 مۇعالىمى وسى ءىستىڭ الدىندا كەلەدى. ىنتىماعى مول, بەرەكە ۇيىسقان اۋىلدا كەز كەلگەن شارۋانى مۇعالىمدەر ءبىر-بىرىمەن اقىلداسپاي شەشپەيدى. ولار ءار ۇيدەگى احۋالدى وقۋشىسىنىڭ قاباعىنان, كيىمىنەن بىلەدى. بىلەدى دە, سول جۇقالاۋ وتباسىنىڭ بالاسىن دەمەپ جىبەرەدى. وسى ءىستىڭ الدىندا كوپبالالى انا كامشات ءجۇر.
اقتوبە وبلىسى,
ويىل اۋدانى
