سۋرەت: almaty.tv/ ماكسيم زولوتۋحين
كەز كەلگەن ءونىمنىڭ ساپاسى, ەڭ الدىمەن, ونى قامتاماسىز ەتۋدىڭ امبەباپ قۇرالى ساپا ستاندارتتارمەن ولشەنەدى دەسەك, «قازستاندارت» رمك وتاندىق ونىمدەر مەن قىزمەتتەردىڭ ساپاسىن كوتەرۋگە, قوعامنىڭ ۇلتتىق ستاندارتتاۋ جۇيەسىنە دەگەن سەنىمىن ارتتىرۋعا, جوعارى عىلىمي-تەحنيكالىق دەڭگەيدە قىزمەت كورسەتۋ ارقىلى ولشەم بىرلىگىن قامتاماسىز ەتۋگە قىزمەت ەتەتىنىن ايتۋ كەرەك.
مىسالى, وكق الاڭىندا «قازستاندارت» رمك الماتى قالاسى جانە الماتى وبلىستىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى داۋرەن سارسەنباەۆ وسى مەكەمەدە فيليالعا جۇكتەلگەن جۇمىستاردىڭ اۋقىمدى بولىگىن اتقارىپ وتىرعان 18 مامان بار ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ساپا ستاندارتتارىن ولشەۋدىڭ 10 ءتۇرى بويىنشا اككرەديتتەلگەن ەكى زەرتحانا بار بولسا, بۇل – سالىستىرىپ تەكسەرۋ جانە كاليبرلەۋ زەرتحانالارى.
ماسەلەن, مەترولوگيا قۇرالدارىن قولدانۋ (ولشەۋ ناتيجەلەرىن تانۋ ءۇشىن تەكسەرۋ, كاليبرلەۋ, قاداعالاۋ) اقاۋلى ءونىمدى شىعارۋعا بايلانىستى قارجىلىق شىعىنداردىڭ ازايۋىنا ىقپال ەتە وتىرىپ, ءونىم ساپاسىن جاقسارتىپ قانا قويماي, وزىندىك قۇنىن دا تومەندەتەدى.
«بۇل ارەكەتتەردىڭ ءبارى دە وتاندىق ءونىمنىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا, ساۋدا-ساتتىقتى جانداندىرىپ, ساۋداداعى تەحنيكالىق كەدەرگىلەردى جويۋعا ءارى الەمدىك نارىققا شىعۋعا ىقپال ەتەدى», دەيدى د.سارسەنباەۆ.
قازىرگى ۋاقىتتا «كازستاندارت» سايتىندا 2025 جىلعا ارنالعان ۇلتتىق جوسپاردىڭ جوباسى ورنالاستىرىلعان, وعان 378 ستاندارت ەنگىزىلگەن. نەگىزگى باعىتتار: ونەركاسىپ, قۇرىلىس, قىزمەت كورسەتۋ, تسيفرلاندىرۋ, مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندارعا ارنالعان ستاندارتتار سىندى بولىپ كەلەدى.
وسى ورايدا ستاندارتتاردىڭ جوبالارىن ازىرلەۋ, تالقىلاۋ, جوسپارلاۋ ۇدەرىسى اشىق ەكەنىن, بۇل ىسكە بەيجاي قارامايتىن ءاربىر ازامات ءوز كوزقاراسى مەن ءوز ۇستانىمىن بىلدىرە الاتىنىن, ياعني بارلىق ستاندارت ورتاق مامىلەلەر نەگىزىندە قابىلداناتىنىن ەسكە سالا كەتكەن ءجون.
ماسەلەن, بيىل فيليال قىزمەتكەرلەرى وڭىرلەردەگى 38 كاسىپورىنعا بارىپ, 5 دوڭگەلەك ۇستەل, 9 وقىتۋ كۋرستارى مەن سەمينارلار ۇيىمداستىرىپ, 3597 نورماتيۆتىك قۇجاتتاردى وزەكتەندىرۋ ءىسىن جۇرگىزگەن.
ءبىز جوعارىدا تاۋارلاردان بولەك, حالىققا كورسەتىلەتىن قىزمەتكە دە ساپا ستاندارتتارى تالاپ ەتىلەتىنىنە توقتالعان بولساق, مۇگەدەك جانداردى الەۋمەتتىك تۇرعىدا قولداۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋدىڭ ءبىر تەتىگى وسى ساپا ماسەلەسىنە بارىپ تىرەلەدى.
ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرى مەن قارجى ۇيىمدارى بولىمشەلەرىنىڭ مۇگەدەكتىگى بارلار مەن ءجۇرىپ-تۇرۋى قيىن جاندارعا قىزمەت كورسەتۋىن, سونداي-اق قۇلاعى ناشار ەستيتىندەرگە ىمداۋ ءتىلىن جاقسارتۋ ماقساتىندا بيىل اقپان ايىندا 2023 جىلى «قازستاندارت» رمك ازىرلەپ, 2024 جىلعى 1 شىلدەدەن باستاپ كۇشىنە ەنگەن ۇلتتىق ستاندارتتار تۋرالى دوڭگەلەك ۇستەل وتكىزىلگەن ەدى.
بۇل ستاندارتتار ينفراقۇرىلىم نىساندارىنىڭ قولجەتىمدىلىگىنەن جانە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى كليەنتتەرگە قىزمەت كورسەتۋدىڭ ارنايى شارتتارىنان باستاپ, لينگۆيستيكالىق قۇزىرەتتىلىككە, ءارتۇرلى ديالەكتىگە, ىمداۋ ءتىلىنىڭ ستيلدەرىنە يە اۋدارماشىلارعا قويىلاتىن ناقتى تالاپتاردى بەلگىلەيدى.
ال جوعارىداعى ساپا ستاندارتتارى ۇدەسىنەن شىعا الماعان, كۇشىن جويعان 258 قۇجات ماسەلەسىنە قايتا ورالاتىن بولساق, الماتى قالالىق تەحنيكالىق رەتتەۋ دەپارتامەنتى 2024 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا 417 تەكسەرۋ جۇرگىزسە, ونىڭ 96%-ى تەحنيكالىق رەتتەۋ جانە اككرەديتتەۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى بۇزعانىن انىقتاپ وتىر. تەكسەرۋ ناتيجەسىندە قۇرىلىس ماتەريالدارىنا, ەلەكتر جانە ونەركاسىپتىك تاۋارلارعا, سونداي-اق كولىك قۇرالدارىنا قاتىستى 258 سايكەستىكتى راستاۋ قۇجاتتارى جويىلدى. ناتيجەسىندە, 27,1 ملن تەڭگەدەن استام سوماعا اكىمشىلىك ايىپپۇلدار سالىنىپ, سەگىز سۋبەكتىنى اككرەديتتەۋ اتتەستاتتارى توقتاتىلدى.
وسى ماسەلەگە وراي ساۋدا جانە ينتەگراتسيا مينيسترلىگى تەحنيكالىق رەتتەۋ جانە مەترولوگيا كوميتەتىنىڭ الماتى قالالىق دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى قانات قابىلبەكوۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تەحنيكالىق رەتتەۋ جانە سايكەستىكتى باعالاۋ سالاسىنداعى زاڭناماسىن بۇزعانى ءۇشىن 8 اككرەديتتەۋ سۋبەكتىسىنە اككرەديتتەۋ اتتەستاتتارىن التى اي مەرزىمگە توقتاتا تۇرىپ, 15 807 298 تەڭگە مولشەرىندە اكىمشىلىك ايىپپۇل سالىنعانىن مالىمدەدى.
بۇگىنگى تاڭدا دەپارتامەنت سۋبەكتىگە (وبەكتىگە) بارماي-اق, 359 پروفيلاكتيكالىق باقىلاۋ مەن قاداعالاۋ جۇرگىزۋ ارقىلى بارلىق 359 جاعدايدا زاڭنامانى بۇزۋ فاكتىلەرىن انىقتاپ وتىر.
مەملەكەتتىك باقىلاۋ باعالى مەتالدار مەن اسىل تاستاردان جاسالعان زەرگەرلىك جانە باسقا دا بۇيىمداردىڭ دەلدالدارىن, سونداي-اق اككرەديتتەۋ سۋبەكتىلەرىن, مۇناي ونىمدەرىن, كولىك قۇرالدارىنىڭ قوسالقى بولشەكتەرىن, ەلەكتر جانە ونەركاسىپتىك تاۋارلاردى جەتكىزۋشىلەر مەن وتكىزۋشىلەردى اينالىپ وتپەيدى.
سول سياقتى الماتى قالاسى مەن قالا اۋداندارىنىڭ پروكۋراتۋراسىمەن ولشەم بىرلىگىن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى زاڭنامانىڭ تالاپتارىن ساقتاۋ تۇرعىسىنان 21 بىرلەسكەن تەكسەرۋ جۇرگىزىلدى. تەكسەرۋ ناتيجەسىندە 19 جاعدايدا بەلگىلەنگەن تارتىپپەن تەكسەرۋدەن وتپەگەن ولشەم قۇرالدارى قولدانىلعانى انىقتالسا, بۇل «ولشەم بىرلىگىن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى» زاڭنىڭ 19-بابىن ورەسكەل بۇزۋ سانالادى. بارلىعى 2500 ولشەم قۇرالى تەكسەرىلدى, ونىڭ ىشىندە 247 ولشەم قۇرالى قولدانۋعا جارامسىز دەپ تانىلدى.
ماسەلەن, 2024 جىلى دەپارتامەنت اتىنا جەكە جانە زاڭدى تۇلعالاردان ءونىمنىڭ سايكەستىگىن راستاۋدى, تەحنيكالىق رەتتەۋ مەن ولشەم بىرلىگىن قامتاماسىز ەتۋ سالاسىنداعى زاڭنامانى ءتۇسىندىرۋ جونىندە 679 ءوتىنىش كەلىپ تۇسكەن. وسى 218 ءوتىنىشتىڭ 56-سى ءتيىستى مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە اتتاندىرىلسا, 162-ءسىن دەپارتامەنت قارادى. سونىمەن الماتى قالاسىنداعى اككرەديتتەۋ دەپارتامەنتى «ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعى» رمك 2024 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا باعا بەرۋ ءۇشىن 225 تەكسەرۋ جۇرگىزىلىپ, ونىڭ 124-ءى جوسپارلى, قالعان 101-ءى ءوتىنىش بەرۋشىلەردىڭ تۇرعىلىقتى جەرى بويىنشا تەكسەرىلگەن.
الماتى
