جۇمىرتۇياق
ەتنوسپورت دوداسىن ۇشقىر بايگەگە قاتىسۋشىلار باستايدى. الدىمەن 1 600 مەترگە, ودان كەيىن 2 400 مەتر, 3 200 مەتر قاشىقتىققا جۇيتكيتىن قىلقۇيرىقتاردىڭ باسەكەسى وتەدى. جورعا جارىسى 9 شاقىرىمعا ۇلاسسا, قۇنان بايگەگە قوسىلاتىن جۇيرىكتەر 11 شاقىرىمعا, توپ بايگەگە تۇسەتىن تۇلپارلار 18 شاقىرىمعا جۇيتكىمەك. قالىڭ كورەرمەن 25 شاقىرىمدىق الامان بايگەنى ەرەكشە كۇتەدى. سەبەبى قىرعىزستاننىڭ باعىنا بىتكەن ايگىلى قاراقىز تۇلپار دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنا قوسىلادى. ءبىر جىلدا بىرنەشە اۆتوكولىك, پاتەر ۇتقان جۇيرىكتىڭ باعى دا, بابى دا باسىم بولىپ تۇر. اتسەيىس يزات نۇرمات ۇلى وسى تۇلپارىن ۇكىلەپ قوسىپ, استانا تورىندەگى دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىندا الامان بايگەنىڭ الدىنان كورىنۋدەن ءۇمىتتى. قىرعىزستاندا وتكەن ايتۋلى الامان بايگەنىڭ باس جۇلدەسىن ولجالاپ جۇرگەن جۇيرىكتىڭ بابى دا كەلىسىپ تۇر.
ەلىمىزدىڭ اتبەگىلەرى دە جىلدان اسا مەرزىم جاراتىپ, زار كۇيىندە ۇستاپ وتىرعان ارعىماقتارىن ەلوردادا وتەتىن دۇنيەجۇزىلىك الامانعا قوسادى. كوشپەلىلەر ويىندارىندا كومبەدەن دارا كورىنەدى دەپ سەنىم ارتار ارعىماقتىڭ ءبىرى – جۇمىرتۇياق.
جەتىسۋ وبلىسى ەسكەلدى اۋدانى جالعىزاعاش اۋىلىنىڭ 4-سىنىپ وقۋشىسى حامزا امانگەلدى بىلتىر وسى جۇيرىگىن تاقىمداپ, الامان بايگەدەن بىرنەشە رەت جۇلدەلى بولدى. وسى كۇندە اتسەيىس قاۋىم مەن بايگە جانكۇيەرلەرى اراسىندا حامزانىڭ ەسىمى جۇمىرتۇياق تۇلپارمەن قاتار اتالادى. اتبەگى مارلان بەكتەنوۆ بيىلعى كوكتەم مەن جاز ايلارىندا جۇمىرتۇياق وسىعان دەيىن ءۇش بايگەگە قوسىلعانىن ايتتى.
«كوكتەمدە تالدىقورعان قالاسىندا وتكەن قازاقستان چەمپيوناتىندا الامان بايگەدە ەكىنشى ورىن يەلەندى. شىلدەنىڭ باسىندا الماتى وبلىسى كەگەن اۋدانىنداعى ايگىلى قارقارا جايلاۋىندا وتكەن قىمىزمۇرىندىق اياسىندا بايگە تۇرلەرىنەن «جولان جۇيرىگى» سايىسى ءوتتى. الامان بايگەگە 75 جۇيرىك قوسىلدى. مىنە, وسى تۇلپارلاردىڭ اراسىنان جۇمىرتۇياق قارا ءۇزىپ, ءباس بايگەگە تىگىلگەن شەتەلدىك اۆتوكولىك بۇيىردى. ودان كەيىن قاراعاندى وبلىسىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق بايگەدە الاماننىڭ باس جۇلدەسىنە استانا قالاسىنان پاتەر تىگىلدى. سول دودادا جۇمىرتۇياعىمىز جەلدەي ەسىپ, كەرمەنى الدىمەن قيدى. ەندىگى مەجە – وسى دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارى. اتتاردى ءبىر الامانعا قوسقاننان كەيىن ابدەن تىنىقتىرامىز. جۇمىرتۇياق – ۋكراينادان ساتىپ اكەلگەن ايتۇياق دەگەن ايعىردىڭ ق ۇلىنى. ءوزى دونەننەن بەستىگە اياق باستى. بىلتىر دا مارتەبەمىزدى ءوسىردى. بەس رەت الامانعا قوستىق: ءتورت مارتە ءبىرىنشى كەلدى, ءبىر رەت ەكىنشى ورىن بۇيىردى. كوكشەتاۋ قالاسىنىڭ بىرىنشىلىگىندە توپ جارىپ, 5 ملن تەڭگە ولجالادىق. ودان كەيىن قازاق ادەبيەتىندە دەتەكتيۆ جانرىنىڭ كەڭ قانات جايۋىنا وراسان ۇلەس قوسقان قالامگەر كەمەل توقاەۆتىڭ تۋعانىنا 100 جىل تولۋىنا وراي وتكىزىلگەن الامان بايگەدە «تويوتا لاند كرۋزەر» كولىگىن تاقىمدادىق. جۇمىرتۇياق ءۇشىن بىلتىرعى جىلجابار سوڭعى الامان قىزىلوردا وبلىسىندا ءوتتى. سول الاماندا دا «تويوتا حايلاندەر» كولىگىنە يە بولدىق. سەمەي قالاسىنداعى الامان بايگەدە توپ جارىپ, «Mitsubishi L300» جول تالعامايتىن تەمىر تۇلپار بۇيىردى. اباي وبلىسى اقسۋات اۋدانى ۇيىمداستىرعان الاماندا عانا كومبەگە ەكىنشى بولىپ جەتىپ, 300 مىڭ تەڭگە الدىق. مۇنىڭ بارلىعى – ۇجىمدىق ەڭبەكتىڭ جەمىسى. قولتۋما جۇيرىگىمىزدى ق ۇلىن كەزىنەن تاپ باسىپ تانىپ, قولتىعىن سوگە, باۋىرىن جازا كوسىلەتىن تۇلپارعا اينالعانعا دەيىنگى ارالىقتا قانشاما ەڭبەك جاتىر. ونى تەك اتبەگىلەر عانا تەرەڭ تۇيسىنەدى», دەيدى بىلىكتى مامان.
الامان بايگەدە باستى ورىننان ءۇمىتتى ارعىماقتىڭ ءبىرى – سوفلور لەند ەسىمدى جۇيرىك. 4 جاسار تازا قاندى اعىلشىن تۇقىمى بيىل جانكۇيەرلەردى وراسان جەڭىسىمەن ءتانتى ەتتى. احمەت احمولدين باپتايتىن سايگ ۇلىكتى ءامىر امانتاي ۇلى مىنەدى. پاۆلودار قالاسىندا وتكەن رەسپۋبليكالىق الامان بايگەدە اتتار 25 شاقىرىمعا شاپتى. سوفلور لەند دارا كەلىپ يەسىن قۋاتتى. ودان كەيىن دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنا ىرىكتەۋدىڭ 1-كەزەڭىندە دە بۇل ارعىماق الدىنا قارا تۇسىرگەن جوق. قانىش ساتباەۆتىڭ 125 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان الامان بايگەنىڭ باس جۇلدەسى وسى سايگ ۇلىككە بۇيىردى.
دۇنيەجۇزىلىك كوشپەلىلەر ويىندارىنا جەتىسۋ وبلىسى كەربۇلاق اۋدانى جولامان اۋلىنان ۆيزا ەسىمدى جۇيرىك قاتىسادى. تاي كەزىندە, قۇنان شىققانىندا دا وننان اسا بايگەنىڭ الدىنان كورىنىپ, يەسىن قۋانتقان تۇلپار الامان دوداسىنا بيىل عانا قوسىلىپ, تالايدىڭ تاڭدايىن قاقتىردى. داۋلەت اسىلوۆ باپتايتىن جۇيرىكتى ەلوردا تورىندەگى دودادا ءاليحان باقىتحان ۇلى تىزگىندەيدى. بەس جاسار ارعىماق تا – تازا قاندى اعىلشىن تۇقىمى. ەتنوسپورت دوداسىنا قاتىساتىن اتتاردى ىرىكتەۋ بىرنەشە كەزەڭ بويىنشا ءوتتى. ەكىنشى ىرىكتەۋ سىنىندا الامان بايگەدە ۆيزا تۇلپار توپ جاردى. « ۇلى الامان ويىندارى» بايگەسىندە دە ۆيزادان وزار تۇلپار شىققان جوق.
