دۇرىس تياناقتالدى دەپ بىلەمىن

ونەر ادامدارىنىڭ كوبى مەن ساياساتپەن اينالىسپايمىن دەپ جاتادى. ءوزىم دە مۋزىكانت, سازگەر بولعانىممەن, ولاردىڭ بۇل ۇستانى­مىمەن كەلىسە قويمايمىن. ءويت­كە­نى, بىرىنشىدەن, سەن ساياساتپەن اي­نا­لىسپاساڭ, ساياسات سەنىمەن اينا­لى­سادى دەگەن ۇعىم بار. ەكىنشى­دەن, سەن كىم بول, قوعامنان تىس ءومىر سۇرەمىن دەۋ قاتەلىك. سون­دىق­تان ءوز باسىم ەلىمىزدە بولىپ جاتقان ەلەۋلى وقيعالاردان سىرت قالعان ەمەسپىن. سوعان وراي, سوڭعى كەزدەگى دە­پۋتاتتار باستاماسىمەن كوتەرىلگەن ماسەلەگە بايلانىستى ەلدىڭ تارا­پىنان ايتىلعان پىكىرلەرگە قۇلاق تۇرە جۇرگەنىم راس. ەندى قالاي بولار ەكەن دەپ كۇتكەندە ەلبا­سى­مىز بۇل ماسەلەگە باسقا قىرىنان كەلىپ, كىشىلىك تانىتتى. سوندا كوبىمىزدىڭ باستالعان باستامانىڭ جە­رىنە جەتپەگەنى مە دەپ كوڭىلى­مىز­دىڭ قوڭىلتاقسىپ قالعانى دا شىن­دىق. سوندىقتان رەسپۋبليكا پار­لا­مەنتى سەناتى مەن ءماجىلىسى ءتور­اعا­لارى جانە رەسپۋبليكا ۇكى­مەتىنىڭ باسشىسى بار جاۋاپ­كەر­شىلىكتى ءوز مويىندارىنا الا وتى­رىپ, حالىق­تىڭ كوڭىلىندەگى ويدى ءدوپ باسقان­دارىنا ريزا بولدىق. ءسويتىپ, ءبىر­شا­ما تالقىلانعان بۇل ماسەلە اقىرى دۇرىس تياناقتالدى دەپ بىلەمىن. بۇعان دەيىن دە ەلباسى قۇر­مەتىنە ءتۇرلى مازمۇندا ۇسىنىستار ايتىلعان بولاتىن. بىراق تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز سونىڭ بارىندە كى­شىلىك تانىتىپ, قاراپايىمدىلىق قاعيداسىنان اسپاعان-دى. ال بۇل جولعى ورتاق تىلەك ەلىمىزدىڭ قۇزىر­لى مەملەكەتتىك بيلىگى تاراپىنان قولداۋ تاۋىپ وتىرسا, ول ەلدى­گى­مىزدىڭ, بىرلىگىمىزدىڭ كورىنىسى دەپ ءبىلۋ كەرەك. ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ جيىرما جىلدىعى قارساڭىنداعى بۇل شەشىم – دۇرىس شەشىم. اقىندى باعالايىق تىرىسىندە دەمەكشى, كىمنىڭ بولسىن باعاسىن كوزى تىرىسىندە ايتا بىلەيىك, اعايىن! حالقىمىز دا جاقسىنىڭ جاقسى­لى­عىن ايت, نۇرى تاسىسىن دەپ جاتادى عوي. ال وسىنداي بەرەكە, بىرلىك ءبىر تۋدىڭ استىندا ودان ءارى توپتاسا تۇسۋىمىزگە سەپتەسەتىنىنە كامىل سەنىمدىمىن. قادىر دوسىمجانوۆ, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى. سەمەي. حالىق قالاۋى مەن بەدەل بيىگىنىڭ ۇيلەسىمى ۇستىمىزدەگى 2010 جىلدىڭ 3 ماۋسىمىنداعى قازاقستان رەسپۋب­لي­كاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.نازار­باەۆتىڭ “قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنا, قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ پارلامەنتىنە, “نۇر وتان” حالىقتىق-دەموكراتيالىق پارتياسىنىڭ ساياسي بيۋروسىنا” ارناۋىندا ايتىلعان ۇسىنىستار مەن وي-تۇجىرىمدارىن وقىپ, سارالاي كەلىپ, ەلباسىمىزدىڭ تەك ساياسي كورەگەن باسشى, ۇلكەن تۇلعالى ۇيىمداستىرۋشى, وزىق قايراتكەر عانا ەمەس, پاراسات پەن قاراپايىم­دىلىقتىڭ بيىك ۇلگىسى دە ەكەندىگىنە ءشۇباسىز كوز جەتكىزگەن ەدىك. ويتكەنى, بارشامىز تەلەديدار مەن ءباسپاسوز ماتەريالدارىنان قانىق بولعانداي, ەلباسىنىڭ الدىنا ەلىمىزدىڭ پارلامەنتى قابىلداعان تۇڭعىش پرەزيدەنت, ەل باسى تۋرالى زاڭناماعا قول قويۋ جونىندەگى اسا ماڭىزدى قۇجات جولدانعان بولاتىن. اتالعان زاڭمەن ەلباسىنىڭ رەسمي مارتەبەسىن بەلگىلەگەن پارلامەنت پەن وسى باستامانى قولداۋ جونىندەگى ونداعان مىڭ وتانداستارىمىزعا – كوپ ەتنوستى قازاقستان حالقىنا ءوزىنىڭ شىنايى العىسىن جەتكىزە وتىرىپ, پرە­زي­دەنت زاڭناماعا قول قويۋدان باس تارتۋ سەبەپتەرىن ەگجەي-تەگجەيلى تۇسىندىرگەن بولاتىن. الايدا, بۇل زاڭنامانىڭ ەل ەر­تەڭى, حالىق بولاشاعى ءۇشىن قاجەت­تىگىن ەسكەرگەن مەملەكەتىمىزدىڭ ەلباسىنان كەيىنگى جوعارى لاۋا­زىم يەلەرى – ق.توقاەۆ, و.مۇ­حا­مەد­جانوۆ جانە ك.ءماسىموۆ وزدە­رىنىڭ قولدارىن قويىپ, تياناقتاپ, كونستيتۋتسيالىق زاڭ مەن زاڭنىڭ قۇقىقتىق ادەپتىلىگىن جانە ونىڭ زاڭدىلىعىنا جاۋاپكەرشىلىگىن اي­عاقتادى. ءسويتىپ, كوپ تىلەۋى قابىل بولدى. وسىلاي بولۋى ءتيىس تە ەدى. ويتكەنى, تاريح ءۇشىن قاس-قاعىم ءسات بولىپ ەسەپتەلەتىن وتە قىسقا مەرزىمدە مىزعىماس شەكاراسى بەل­گىلەنىپ, اسەم دە كوركەم استاناسى بوي كوتەرىپ, اكىمشىلىك جۇيەنى تۇتاس­تاي وزگەرتىپ, الەمدىك ءتاجى­ري­بەگە سۇيەنە, نارىقتىق ەكونومي­كانىڭ قازاقستاندىق تاماشا ءۇل­گىسىن قالىپتاستىرا, تۇراقتى­لىقتى ساقتاي, ۇلتارالىق تاتۋلىق جانە دىنارالىق كەلىسىمدى نى­عايتا وتىرىپ, ساياسي-ەكو­نو­ميكالىق رەفورمالاردى مۇلتىكسىز جۇرگىزۋ كەز كەلگەن ەلدىڭ ەنشىسىنە تيە بەر­مەيتىن جەتىستىك. وسىنداي جاسام­پاز جاڭعىرۋلار ءناتي­جەسىندە ەلىمىز الەمدىك قوعام­داستىق اراسىندا ءوزىنىڭ لايىقتى ءارى بەدەلدى ورنىن الىپ ۇلگەردى. البەتتە, مۇنىڭ ءبارى سارابدال كوشباسشىمىز نۇرسۇل­تان نازار­باەۆتىڭ ەرەن ەڭبەگىنىڭ ءناتي­جەسىندە جۇزەگە استى. وسى ورايدا ەلىمىز ىزگىلىككە, بەيبىتشىلىككە تاباندىلىقپەن, ءبىرىز­دىلىكپەن قۇلشىنا قادام باسىپ, جاپپاي قارۋسىزدانۋعا ۇندەگەن باستامالارى بارلىق ەلدەر, بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى تاراپىنان قىزۋ قولداۋ تاۋىپ, بۇل ۇدەرىستەر الەم جۇرتشىلىعى اراسىندا جاڭا سەرپىلىس تۋىنداتتى. ەل ءۇشىن وتە كۇردەلى كەزەڭدەردىڭ وزىندە جاڭا, تىڭ ۇلگىدەگى مەملەكەت قۇ­رىپ, ەكونوميكانى جاڭا رەلس­تەرگە بۇرۋ ارقىلى ءوزىنىڭ سارا باسشىلىعىمەن ەلدى تۇيىقتان شىعارا بىلگەن ەلباسى الەمدىك قارجى داعدارىسى كەزىندە دە تىڭ يدەيالار مەن جوسپارلار جاساپ, ەل كوشىن كورەگەندىلىكپەن باستاپ كەلەدى. قازىر ەلىمىز ەۋروپاداعى قاۋىپ­سىزدىك جانە ىنتىماقتاستىق ۇيى­مى­نا توراعالىق ەتۋدە, سونداي-اق ءبىر­قاتار وڭىرلىك ۇيىمدارعا باس­شى­ل­ىق جاساۋدا. بۇل ىستەردە دە ەل­باسى ن.نازارباەۆتىڭ بەدەلى مەن الەمدىك دەڭگەيدە اتقارعان قىز­مەتى ۇلكەن ءرول ويناعانى كۇمانسىز. س. وماروۆ, سارىاعاش اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى. وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى. تەڭدەسسىز شەشىم يگى جاقسىلارىن قۇرمەتتەمەگەن ەلدىڭ ەگەمەن بولۋى ەكىتالاي. ساياساتىن ەلىمىزدىڭ مۇددەسىن تۇراقتى قورعاۋ تۇرعىسىنان جۇرگىزىپ, تولايىم تابىستارعا جەتكىزىپ كەلە جاتقان ەلباسىن ارداقتاۋ تاۋەلسىزدىگىمىزدى تۇعىرلى ەتۋدىڭ بىردەن-ءبىر جولى دەپ سانايمىن. ەلىمىزدەگى جوعارى لاۋازىم يەلەرى قول قويعان زاڭنامالاردى ۇلكەن تولقىنىسپەن وقىپ شىقتىم. ورىندى تياناقتالعان زاڭدار ەكەنىنە كوزىم جەتتى. سەبەبى, بۇعان تولىق نەگىز بار ءارى ەلباسىنىڭ ەڭبەگى وراسان ەكەنى بەلگىلى. ماسەلەن, ۇلتى­مىزدىڭ ارعى-بەرگى تا­ري­حىندا بىزدە بۇگىنگىدەي شەكاراسى شە­گەن­دەلگەن مەملەكەت بولعان ەمەس. قىس­قا ۋاقىت­تىڭ ىشىندە مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازار­باەۆتىڭ كورەگەندىگى مەن دانا باس­شى­لىعى ارقاسىندا قازاقستان الەمدىك قوعامداستىق ساناساتىن زايىرلى مەملەكەتكە اينالىپ ۇلگەردى. ۇلكەن فورۋمدار مەن سامميتتەردە ەلباسى ال­پاۋ­ىت ەلدەردىڭ باسشىلارىمەن ءوزىن ءاردايىم تەرە­زەسىن تەڭ ۇستايتىنى ءبىز ءۇشىن ماقتانىش. ەلباسىن مۇنداي دارەجەگە جەتكىزگەن قۇنارىن تەرەڭنەن العان جەكە باسىنىڭ تۇلعالىق الىپتىعى, ورەسى بيىك پاراساتى, دارا كەمەڭگەرلىگى. ساياسي جۇيەسى ءارتۇرلى مەملەكەتتەردىڭ باس­شى­لارى اراسىندا نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىن وزىنە ۇلگى-ونەگە تۇتاتىندار كوپتەپ سانالادى. قاي حالىق بولسا دا وسىنداي مارتەبەلى پەر­­زەنتكە ءزارۋ دەسەك, قاتەلەسپەيمىز. قاراپايىم قازاقستان ازاماتى رەتىندە ءوز باسىم ەلباسىن ادامزات تاريحىنا اسەر ەتكەن ۇلت كوشباس­شى­لارىنىڭ جۇلدىزدى شوعى­رىنا  جاتقىزامىن. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلىنىڭ پارلامەنت قابىل­­دا­عان تۇڭعىش پرەزيدەنت, ەل باسى تۋرالى زاڭ­ناماعا وزگەرىستەر مەن تولىقتى­رۋ­لار ەنگىزۋ جونىندەگى زاڭناماعا قول قويۋدان باس تارتۋى, ارينە, پاراساتتى شەشىم بولعان ەدى. ەكىنشى جاعىنان, ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى, بولاشاعى ءۇشىن ءدال وسى زاڭنامانىڭ قابىلدانعانىن, جوعارىدا دا ايتقانىمداي, وتە ورىندى, دۇرىس شەشىم سانايمىن. قالي وماروۆ, گەوگرافيا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, دوتسەنت, قورقىت اتا اتىنداعى قمۋ عىلىمي زەرتتەۋلەردى ۇيلەستىرۋ ءبولىمىنىڭ باستىعى.