يادروسىز الەم قۇرۋداعى قازاقستان باستاماسى

كەشە ەلورداداعى ۇلتتىق باس­پاسوز كلۋبىندا “قازاقستان: يادرو­سىز الەم ارحيتەكتۋراسى” اتتى كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرى بولدى. كىتاپ “كازاحستانسكايا پراۆدا” جالپى­ۇلتتىق گازەتىنىڭ ۇجىمدىق ەڭبەگى بولىپ تابىلادى. وندا گا­زەتتە ءار جىلدارى يادرولىق قارۋ­سىز­دانۋ تاقىرىبىندا جارىق كور­گەن جا­ريا­لانىمدار توپتاستىرىلعان. الەمدى يادرولىق قارۋدان ازات ەتۋگە بولا ما؟ بولاتىنىن قازاق­ستان تاجىريبەسى دالەلدەپ بەردى. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭ­عىش پرەزي­دەنتى – ەلباسى نۇر­سۇلتان نازار­باەۆ 1991 جىلدىڭ 29 تامىزىندا سەمەي يادرولىق پوليگونىن جابۋ تۋرالى جارلىق شىعاردى. سول كۇننەن باستاپ قازاقستان دالاسىندا يادرولىق سى­ناق جاساۋ توقتاتىلدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ وسى باتىل قادامىن قازاقستاندىقتارمەن قاتار, الەم جۇرتشىلىعى قۋانا قولداپ, ەرلىك­كە تەڭەدى. كەيىن قازاقستان قۋات-كۇشى جاعىنان الەمدە ءتورتىنشى ورىن الاتىن يادرولىق ارسەنالىنان ءوز ەركىمەن باس تارتىپ, الەم جۇرت­شىلىعىن تاعى ءبىر تاڭقالدىردى. پرەزيدەنتتىڭ – ەلباسىنىڭ وسىناۋ يگى باستاماسى حالىقارالىق قوعامداستىق تاراپىنان جوعارى باعالانىپ, زور قولداۋعا يە بولدى. سودان كەيىن قازاقستان پرەزيدەنتى – ەلباسى الەمدىك يادرولىق قارۋ­سىزدانۋ يدەياسىن كوتەردى. مەم­لە­كەت باس­شىسىنىڭ يدەياسىنا حالىق­ارالىق قوعامداستىق ءۇن قوستى. سوڭعى جىلدارى يادرولىق قارۋسىز­دانۋعا بايلانىستى ءىرى حالىق­ارالىق جيىنداردىڭ ءوتىپ جاتقانى سوعان ناقتى دالەل بولادى. پرەزيدەنت – ەلباسى نۇر­سۇل­تان نازارباەۆ  ءىرى حالىقارالىق جيىنداردا, جوعارى دەڭگەيدەگى كەزدەسۋلەردە جاپپاي قىرىپ-جويا­تىن قارۋ تۇرلەرىن تاراتۋدى ءارى قاراي جالعاستىرۋ – بۇكىل الەمگە قاۋىپ-قاتەر توندىرەتىنىن, اسا اۋىر زارداپتارعا سوقتىراتىنىن ايتۋ­دان جالىققان ەمەس. سونىمەن قا­تار, يادرولىق قارۋعا قاتاڭ باقىلاۋ ورناتۋ قاجەتتىگىن دە تالاي مارتە كولدەنەڭ تارتىپ كەلەدى. ويتكەنى, يادرولىق قارۋ حالىقارالىق لاڭ­كەستىك ۇيىمداردىڭ قولىنا تۇسپەۋى كەرەك. “قازاقستان: يادروسىز الەم ارحيتەكتۋراسى” كىتابىندا قازاق­ستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اتالعان ءما­سەلەلەر تۋرالى وتكەن كەزەڭ­دەر­دەگى ەڭ جارقىن پاراقتارى, مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ باتىلدىعى مەن كورەگەندىگى كورىنىس تاپقان. سونداي-اق شەت مەملەكەتتەر باس­شىلارى مەن تانىمال ساياسات­كەر­لەردىڭ, اي­تۋ­لى تۇلعالاردىڭ يادرو­لىق قارۋ­سىز­دانۋ ماسەلەسىنە قا­تىستى ما­قا­لا­لارى جانە پىكىرلەرى بەرىلگەن. كى­تاپتاعى ءتۇرلى-ءتۇستى سۋرەتتەر ەرەكشە نازار اۋدارتادى. ەلوردانىڭ بۇگىنگى كەلبەتى, اسپان­مەن بوي تالاستىرعان, ءبىر-بىرىمەن جا­راسىم تاپقان عيماراتتار, سە­مەي يادرولىق سىناق پوليگونىنان سىر تارتاتىن, ونىڭ جويقىن زار­داپتارىنان حاباردار ەتەتىن سۋرەت­تەر دە جەتەرلىك. كىتاپ كوپشىلىك قاۋىمعا ارنالعان. ءاليسۇلتان قۇلانباي.