وركەندەۋدىڭ ورەلى جولدارى...

وسكەمەندە پارلامەنت سەناتىنىڭ اگرارلىق ماسەلەلەر جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ كوميتەتى مۇشەلەرىنىڭ كوشپەلى ءماجىلىسى بولىپ ءوتتى ونى شىعىس قازاقستان وبلى­سى­نىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ اشىپ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ ماسەلەلەرىنىڭ بۇگىنگى تاڭدا اسا ماڭىزدى ەكەنىنە توقتالدى. شىعىس قازاقستاندا ەلدەگى ورماننىڭ جارتىسىنان استام قورى بار. بىراق سوڭعى جىلدارى ورمان قالىڭ ءورت قۇشاعىنا ورالا باستادى. مىڭ­داعان گەكتار ورمان ورتەنىپ كەتتى. اۋا رايىنىڭ ەكى-ءۇش جىل بويى قاتتى ىسىپ, جاۋىننىڭ از جاۋى سالدارىنان ورمانداردا ءورت ءجيى شىعادى. ونى ءسوندىرۋ, جاڭادان اعاش كوشەتتەرىن وتىرعىزۋ اقى­رىن­داپ بولسا دا جۇزەگە اسىرىلۋدا. كەندى التايدىڭ شىرشاسى, بالقاراعايى مەن كەدر جاڭعاعى اۋرۋعا ءجيى ۇشىراي باستادى. كار­تەيگەن اعاشتىڭ ورنىنا جاڭاسىن وتىرعىزۋدى باتىل قولعا الماسا, اقىرى اپاتقا ۇشىراتۋى مۇمكىن. اعاشتى وتاۋ دا جاقسىلىققا اپار­مايدى. سوندىقتان حالىق قالاۋ­لىلارى اعاشتى كەسۋ, ونى رەتسىز جويۋعا جول بەرمەۋ ماق­سا­تىندا مو­را­توري ەنگىزگەن. سەنات­تىڭ كوش­پەلى ماجىلىسىندە ورمان جانە ورمان شارۋاشىلىعى سالاسىندا ەڭبەك ەتەتىندەر الاڭداۋشىلىعىن جاسىرا المادى. اعاشتى كەسۋگە موراتوري ەنگىزىلگەلى كوپتەگەن كاسىپورىندار جابىلىپ, ادامدار جۇمىسسىز قالا باستاعان. سەنات دەپۋتاتتارى مىنا­داي ءبىر قۇندى پىكىر كەلتىردى. كوپ رەتتە ادامدار ورماندى ادەيى ورتەي­تىن كورىنەدى. سەبەبى بەلگىلى, سىرتى جانىپ, ءىشى ءبۇتىن قالعان اعاشتى ءوز كادەسىنە جا­راتۋ پايدا­لى. ال ورمان قو­رىنىڭ ازايۋى كوپ­شىلىكتى الاڭ­داتىپ وتىر. ويتكەنى, بۇرىنعى ورماندى قالپىنا كەلتىرۋ ءۇشىن كەمىندە 80-100 جىل كەرەك. سەناتتىڭ اگرارلىق ماسەلەلەر جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ كوميتەتىنىڭ توراعاسى بولات جىل­قىشيەۆ پەن اۋىل شارۋا­شىلىعى مينيسترلىگىنىڭ كوميتەت توراعاسى ەرلان نىسانباەۆ ورمان سالاسىن­داعى كەيبىر مامانداردىڭ پىكىرىن ءجونسىز دەپ سانايدى. سەبەبى, ورمان وڭدەيتىن كاسىپورىنداردىڭ تۇيىققا تىرەلۋى موراتوريگە دەيىن ەمەس, ودان كوپ بۇرىن بولعان جاعداي. اعاشتى اياۋسىز وتاعان جات پيعىل­دىلار ءوز قالتالارىن تولتىرىپ وتىرعان, ال بيۋدجەتكە ءبىر تيىن دا قار­جى تۇسپەگەن. سوندىقتان اعاش­تى ورىنسىز كەسۋگە موراتوري جاريالاۋعا تۋرا كەلگەن. ال ونىڭ ءتيىمدى جاقتارى از ەمەس. ءۇش جىلدان كەيىن موراتوري ءوز كۇشىن جويماق. وعان دەيىن كەشەندى باعدارلامالار قابىلدانىپ, ورمان بايلىعىن قورعاۋ, اعاش ونەركاسىبى سالاسى ءۇشىن قاجەتتى شيكىزاتتى ورنىمەن پايدالانۋ, باسقا دا ءما­سەلەلەر شەشىمىن تابۋى ءتيىس. بۇ­دان بۇرىندارى شىعىستىڭ ور­مان­دارى 47 ميلليارد تەڭگەنىڭ ونىمدەرىن بەرىپ كەلگەن. قازىر ولاردىڭ كىرىسى 1,5 ميلليارد تەڭگەگە ازايىپ كەت­كەن. سەمەيدەگى كونە ورمان بەل­دەۋ­لەرىن قورعاۋعا قارجى بولىنبەك. وبلىس اكىمى ب. ساپارباەۆ “سەمەي ور­مانى”, “ەرتىس ورمانى”, باسقا دا شا­رۋاشىلىقتارداعى بايلىقتى سترا­تەگيالىق بايلىق دەپ ساناپ, ولاردى ەرەكشە قورعاي­تىندارىن تىلگە تيەك ەتتى. كادرلار جالاقىنىڭ ازدىعىنان تۇراقتاماي وتىر, دەمەك, بۇل سالا قىز­مەتكەرلەرىنە مينيس­تر­لىك قام­قور­لىق جاساسا ءجون بولار ەدى. بۇدان كەيىن ءوڭىر باسشىسى ومارتا جانە مارال ءوسىرۋدىڭ پرو­بلە­مالارىنا توقتالدى. ماسەلەن, وبلىس ەلىمىز بويىنشا بالدىڭ 70 پايىزىن وندىرەدى. ەگەر ءتيىستى ور­ىندار قارجى ءبولىپ, قولداۋ جاساسا, كەندى التايدا بال ازىرلەۋ مۇمكىن­دىگى بۇدان دا زور. مەملەكەت قولداۋ كورسەتسە, پانتى ونىمدەرىن دە ءتورت ەسەگە دەيىن كوتەرۋگە بولادى. ب.جىلقىشيەۆ, باسقا دا جەتى سە­ناتور اتالمىش باعدارلاما بو­يىنشا ءوز ويلارىن ورتاعا سالىپ, وركەندەۋ­دىڭ ورەلى جولدارى جايلى وي قوزعادى. بەردىبەك ماشبەك ۇلى شى­عىستىڭ ەكولوگياسى كۇردەلى بو­لۋىنا بايلا­نىستى سەمەي يادرو­لىق اپات ايماعى­نان زارداپ شەككەن­دەردىڭ زەينەتاقى­سىنا قو­سىمشا قارجى ءبولۋ جونىندە ويىن جەتكىزدى. ماجىلىستە ەكولو­گيانى جانە ەكونو­ميكانى ساۋىق­تىرۋ توڭىرەگىندە شەشىم قابىلداندى. وڭداسىن ەلۋباي. وسكەمەن.