تاعزىم • 17 تامىز, 2024

راقىمجان تۇرىسبەك, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور: جۇسىپبەك – جانتانۋشى جازۋشى

240 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

حح عاسىر باسىنداعى قوعامدىق قوپارىلىس پەن ساياسي ساپىرىلىس ۋاقىتىندا ازاتتىق يدەياسىنىڭ نەگىزىندە ۇلتتىق ادەبيەت پەن مادەنيەتكە, سونىمەن قاتار ۇرپاق تاربيەسىنە وراسان زور ەڭبەك ەتكەن تۇلعا – جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى. ول – اقىن, جازۋشى, دراماتۋرگ, اۋدارماشى, سىنشى, پۋبليتسيست رەتىندە ۇلت رۋحانياتىن جاڭا بيىككە كوتەرگەن قايراتكەر. بيىل الاش ارداعىنىڭ دۇنيەگە كەلگەنىنە – 135 جىل. وسى ورايدا قالامگەر عۇمىرناماسىنا قاتىستى ەكىۇشتى پىكىرلەردىڭ دۇرىس-بۇرىستىعىن انىقتاۋ ماقساتىندا بەلگىلى عالىم, پروفەسسور راقىمجان تۇرىسبەكپەن سۇحباتتاستىق.

راقىمجان تۇرىسبەك, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور: جۇسىپبەك – جانتانۋشى جازۋشى

كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»

– عىلىمي ورتادا جازۋشىنىڭ دۇ­نيەگە كەلگەن جىلى تۋرالى ءارتۇرلى دە­رەك كەلتىرىلەدى. ماسەلەن, كەي مەكتەپ وقۋ­لىقتارىندا جازۋشىنىڭ دۇ­نيە­گە كەلگەن ۋاقىتى 1889 جىل دەسە, اكا­دەميالىق باسىلىمداردا 1890 جىل دەپ كور­سەتىلەدى. نەگە بىرىزدىلىك جوق؟ قاي پىكىرگە توقتاعانىمىز ءجون؟

– ەل تاريحىندا تانىمال تۇلعالار­دىڭ ءومىربايان بەتتەرىنە قاتىستى ءالى دە انىق­تالماعان, زەرتتەۋ مەن زەردەلەۋدى قاجەت ەتەتىن تۇستار بار. ءيا, جۇسىپبەكتىڭ ومىر­دەرەگىنە قاتىستى ارقيلىلىقتىڭ بارى راس. ماسەلەن, شىمكەنت پەدتەحنيكۋمىن­داعى انكەتالىق جازبادا: «1888 جىل» دەپ تولتىرىلادى. ال «…تەرگەۋ ءىسى» ما­تە­ريال­دارىنىڭ بىرىندە (1929, 16 مامىر): «…40 جاستامىن, وتباسىلى – ءۇش بالام بار» دەگەندى انىق-قانىق ايتادى (قر ۇقكم – 01149 – ءىس, 2 توم). ايىپ­تاۋ قورىتىندىسىنىڭ كەلەسى بولىگىندە ­«…40 جاس, قازاق, ۇستاز – ادەبيەتشى, پارتيادا جوق» دەگەندى دە نازارعا سالادى (قر ۇقكم-011494- ءىس, 6 توم).

بۇدان باسقا, كورنەكتى قالامگەر ءسابيت مۇقانوۆ «XX عاسىرداعى قازاق ادەبيەتi» اتتى ەڭبەگiندە ج.ايماۋىت ۇلىنىڭ اكەسi, رۋى, ۇرپاقتارى تۋرالى مىناداي دايەكتەردى العا تارتادى. باستاپقى تۇستا-اق: «جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلى 1893 جىلى بۇرىنعى كەرەكۋ ۋەزى, سەمەي وبلىسى, قىزىلتاۋ بولىسىندا تۋعان» دەپ جازادى.

سونىمەن بىرگە فيلولوگيا عىلىم­دا­رىنىڭ كانديداتى ە. وتەباي ۇلى «تاع­دىر­دىڭ كەزدەستiم عوي كەرمەسiنە…» اتتى ماقالاسىندا جازۋشى ءومiربايانى تۋرا­لى بىرقاتار سالىستىرۋ جاسايدى. سو­نىڭ بىرىندە: «...جۇسىپبەكتىڭ تۋعان اعاسى احات ودان ەكى جاس ۇلكەن – 1892 جىلى تۋعان, ءىنىسى جاقىپبەك ءۇش جاس كىشى – 1897 جىلى تۋعان. ءبىز ەندى ونى اعاسىنان قالاي ۇلكەن ساناي الامىز؟» دەپ بىرقاتار قۇجاتقا نازار اۋدا­رادى. ءتۇيىندى تۇستا قالامگەر حاقىنداعى ويىن بىلاي بiلدiرگەن: «جۇسiپبەك ايماۋىتوۆتى 1894 جىلى 28 قاراشادا تۋدى, 1930 جىلى 7 ساۋiر­دە ءولدi دەپ جازىپ, ادiلدiگiنە كوش­كەن ماقۇل».

ال ءبىز نەگىزىنەن, ء«وز جايىمنان ماع­لۇمات» اتتى جازباعا تابان تىرەيمىز. بۇل جازۋشى جيناقتارىنا ەنگەن. ونداعى سماعۇل سادۋاقاس ۇلىنىڭ سۇراقتارىنا (انكەتا تۇرىندە) قايتارعان جاۋاپتارىندا: «...سيىر جىلىنىڭ اياعىندا (1890 جىلدار) قىزىلتاۋدىڭ باۋىرىنداعى قارانىڭ ادىرى دەگەن جەردە, داندەباي اۋلىندا تۋسام كەرەك... رۋىم – سۇيىندىك, ونىڭ ىشىندە – ك ۇلىك. ايدابول, ك ۇلىك ءبىر تۋىسادى. سۇلتانماحمۇت ايدابولدان. ەكەۋمىز سەگىزىنشى اتادان قوسىلامىز. ءماشھۇر جۇسىپپەن جەتىنشى اتادان قوسىلامىز. كەرەكۋ ۋەزى, سەمەي گۋبەرنياسى», دەپ جازادى. ياعني 1889 جىل, سيىر جىلىنىڭ اياعى بولسا, ناۋرىزعا دەيىن 1890 جىل بولادى. سوندا قيسىندى, جىل قايىرعانعا ساي بولادى.

– جۇسىپبەكتىڭ وپات بولعان جىلىنا قاتىستى دا وسىنداي سان قيلىلىق بولىپ تۇر عوي؟

– ءيا, مۇندا دا ءارتۇرلى ساندار كەل­تىرى­لەدى. ايتالىق, جۋرناليست, اقىن-اۋدار­ماشى ءابدىساتتار ءالىپ «جازۋ­شىنىڭ شىعارماشىلىق قازىناسى» اتتى ماقالاسىندا: «...1931 جىلى 21 سا­ۋىر­دە ماسكەۋدەگى بۋتىركا تۇرمەسىندە اتىلعان», دەگەندى جازادى. سونىمەن بىرگە ج.ايماۋىت ۇلىنىڭ ءومىر-تاريحى, تاعدىرى توڭىرەگىندە دە بىرقاتار ىزدەنىس­ بار. ايتالىق, جۋرناليست-قالامگەر ع.ىسكەندەر ۇلى «جات جۇرتتا جەرلەنگەن جامپوزدار» اتتى بارلاۋ-تالداۋ ماقا­لاسىندا اتاجۇرتتان جىراقتا جەرلەنگەن تۇلعالاردىڭ ءومىر-تاعدىرىنا قىسقاشا شولۋ جاسايدى. تۇركيا, قىتاي, رەسەي, گەرمانيا, مىسىر, ءۇندىستان, سيريا, يران, موڭعوليا, وزبەكستان, ۋكراينا, تاجىكستان, تۇرىكمەنستان سياقتى ەل-جەرلەردە جەرلەنگەن تانىمال تۇلعالاردىڭ ءومىر-دە­رەگى جۇرتقا ۇسىنىلادى. ماقالانىڭ قو­رىتىندى بولىگىندە: «...جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ (1889-1931) – قازاق حالقىنىڭ ازات­تىعى ءۇشىن كۇرەسكەن ۇلت قايراتكەرى, كلاسسيك جازۋشى, اعارتۋشى عالىم, 1929 جىلى «ۇلتشىل ۇيىممەن بايلانىسى بار» دەگەن جالامەن تۇتقىندالىپ, 1931 جىلى اتۋ جازاسىنا كەسۋ تۋرالى سىرتتاي ۇكىم شىعارىلدى. ماسكەۋدە جەرلەنگەن», دەپ جازىلادى.

رەسمي حات نەگىزىندە – جۇسىپبەك ايما­ۋىت­ ۇلى ۆاگانكوۆ قورىمى اۋماعىنداعى جالپى زيراتقا قويىلعانى انىقتالىپ, پاۆلودار مۇراعاتشىلارى ەلدەن توپىراق اكەلگەنى تۋرالى دەرەك بار. جۇسىپبەك ماسكەۋدىڭ بۋتىركا تۇرمەسىندە اتىلىپ, ۆاگانكوۆ زيراتىنا جەرلەنگەنىن جۇرت­شىلىق بىلەدى.

 اسىلى, اقيقاتتان ەشكىم اينالىپ تا, اتتاپ تا وتە الماسى انىق. وسى رەتتەن كەلگەندە, ەلىمىزدىڭ ورتالىق مۇرا­عاتىندا, ۇقك مەن شىمكەنت, تاشكەنتتەگى مۇراعاتتاردا الاش ارداعى, اسىل ءسوزدىڭ ساڭلاعى جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلىنىڭ قايتىس بولعان ۋاقىتى – 1930 جىلدىڭ 21 ساۋىرىندە, ماسكەۋدەگى بۋتىركا تۇرمەسىندە اتىلعانى جازىلعان. بىزدىڭشە, وسى جىل مەن ۋاقىت – اقيقاتتىڭ تۋ تىككەن تۇسى. وسىعان دەن قويعان, توقتاعان ءجون.

– وتباسى, ۇرپاقتارى تۋرالى قان­داي دەرەكتەر بار؟

– جازۋشىنىڭ ۇل-قىزدارىنىڭ قازاق ەلىنە, رۋحانيات الەمىندەگى وزگەرىستەرگە, اسىرەسە اكەلەرى – ج.ايماۋىت ۇلىنا دەگەن پەرزەنتتىك ىقىلاس-ءىلتيپاتتارى, ساعى­نىش-سەزىمدەرى جان-جۇرەك دۇرسى­لىنەن دە, كوز بەن كوڭىلدەگى قۋانىش نۇرى­نان دا تانىلعان. ءوزىمىز دە جەكەلەگەن جۇز­دەسۋ, قاۋىشۋ-كەزدەسۋ كەزدەرىندە – جازۋ­شىنىڭ بالالارىنىڭ اۋزىنان جو­عا­رىدا ايتقان مازمۇنداعى اڭگىمە-سىر­لارعا قانىققاندىقتان (كەزدەستىك, ءىسساپاردا بولدىق, سۋرەتكە تۇستىك), ونىڭ قايسىبىر قىرلارىن قايتالاعاندى ارتىق دەپ بىلەمىز. سەبەبى ونىڭ باسىم بولىگى, ءبىرسىپىرا تۇستارى قالىڭ كوپشىلىككە اقپارات ارنالارى ارقىلى دا تانىس-تۇعىن. الايدا جازۋشىنىڭ ۇرپاقتارى حاقىندا جيناعان اقپاراتتارىمىزدىڭ بىرەر بولىگىن حالىققا تانىستىرعاننىڭ سوكەتتىگى جوق.

جۇسىپبەكتىڭ ۇلى بەكتۇر تۋرالى بەل­گىلى «ويان, قازاق» كىتابىنىڭ اۆتورى م.دۋلات ۇلىنىڭ قىزى گۇلناردىڭ ەستەلىگىنەن حاباردار بولامىز. وندا: «...تۇتقىنداردى ماسكەۋگە الىپ كەتە­دى» دەگەن حاباردى ەستىدىك. ەرتەمەن, كۇن شىعار-شىقپاستا قاسىمدا ءۇش بىر­دەي قاتار قۇربىلارىم بار, ولار – جۇسىپ­بەكتىڭ بالاسى بەكتۇر, اباي تۇقىم­دارى ءومىرتايدىڭ قىزى ازەن, ءجۇسىپوۆ احمەتسافانىڭ قىزى فاريدا بولاتىن. ەكى وكپەمىزدى قولىمىزعا الىپ ۆوكزالعا جەتتىك. جۇك تاسيتىن ۆاگوندار, شەتكى ءبىر ۆاگوندا, تەمىر تورلى تەرەزەدەن اكەم مەن جۇسىپبەك قاراپ تۇر ەكەن. كۇزەتشىلەر ۆاگونعا جولاتپاي, «قايت, اتامىن» دەپ جەكىپ, جاسقاي بەردى. بەكتۇر ۇركىپ, كىدىرىپ قالدى. جۇسىپبەك اعا انادايدان ايقاي سالدى: «بەكتۇر, جاقىندا... قورىقپا...» دەپ. ايتاتىن ءبىر ءسوزى بولۋى كەرەك. كۇزەتشىلەر بالانى اكەسىنە جولاتپادى, جىلاپ-ەڭىرەپ ءجۇرىپ, پويىزدى كوزبەن شىعارىپ سالدىق. بۇل 1929 جىلعى 24 ماۋسىم كۇنى بولاتىن», دەيدى-اۋ.

اقيقاتىندا, جازۋشىنىڭ ۇلكەن ۇلى بەكتۇر ايماۋىت ۇلى اكەسى ء«ىستى» بولعان سوڭ-اق «الاشوردانىڭ بالاسى» اتانىپ, ءوز ەلىنە, جەرىنە «سىيمادى». كەيىن اراعا ۇزاق جىلدار سالىپ, 78 جاسىندا رەسەيدىڭ كەمەروۆو وبلىسى, پروفەۆسك قالاسىنان قازاقستانعا كەلگەن بولاتىن.

ەكىنشى ۇلى جاناق, قۇجاتتاعى اتى – ايماۋىتوۆ ەۆگەني يۋرەۆيچ. سەمەيدە 1920 جىلى 18 اقپاندا تۋعان. ونىڭ ەكى قىزى, ءبىر ۇلى بار, ياعني نەمەرەلەرى – ۆالەنتينا, نادەجدا (ماسكەۋدە) جانە الەكساندر (شۋريك). زامانىندا ءبىرى ماسكەۋدە, ءبىرى سانكت-پەتەربوردا تۇرعان. ولاردىڭ قازىرگى ءومىر-تۇرمىسىنان حابارىم جوق.

ال مۋزا (قازاقشا ءمارۋا – ماعريپا) جۇسىپبەكقىزى ايماۋىتوۆا-ساحنو 1926 جىلى ورىنبوردا تۋعان. كەيىن اقتوبە قالاسىندا تۇردى. جۇبايى – ستەپان ساحنو, مۇنايشى. قىزدارى – ناتاليا مەن تاتيانا. «اقتوبەرەنتگەن» بىرلەستىگىندە ەڭبەك ەتكەن. قازىرگى قال-جاعدايىنان حابارسىزبىز. بىراق كەزىندە اناسى – ەۆگەنيا قاراباتىرقىزى مەن اتاسى ارىستان سەر­مۇحامەد ۇلىنان ەستىگەن ەستەلىكتەرىمەن ءبولىسىپ, وتباسىلىق البومنان الىنعان سۋرەتتەرىن كورسەتكەن ەدى. اكە-شەشەسىمەن شىمكەنت شاھارىندا بولعاندا, الدىمەن كرەگەر كوشەسىندەگى №8 ۇيدە, كەيىننەن – ا.س.پۋشكين اتىنداعى №9 ۇيدە تۇر­عانىن دا ايتىپ بەرگەن-تۇعىن.

ايتا كەتەيىن, جۇسىپبەك ۇرپاقتارى مەملەكەت تاراپىنان ەلەۋسىز قالعان جوق. ماسەلەن, بەكتۇرعا الماتىدان ءبىر بول­مە, نەمەرەسى ريماعا قاراعاندىدان ەكى بولمەلى پاتەر بەرىلگەن.

– جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلىنىڭ تالانتى جونىندە كەڭەس ءداۋىرى ادەبيەتىنىڭ وكىلدەرى قانداي پىكىر بىلدىرگەن ەدى؟

– حح عاسىردىڭ ورتا شەنىندە, ياعني قازاق ادەبيەتىنىڭ داۋىرلەۋ تۇسىندا جۇسىپبەك ەسىمى ايتىلماي قالعان جوق. قابىرعالى قالامگەرلەردىڭ دەنى ونى قازاق ادەبيەتىنىڭ التىن باستاۋىندا تۇرعانىن اشىق مويىنداپ جازعان. «جۇسەكەڭ – بەكەر كۇيگەندەردىڭ ءبىرى. تەزىرەك ونى قاتارىمىزعا قايتارۋىمىز كەرەك», دەگەن­دى تريبۋنادان عابيت مۇسىرەپوۆ تالاي ايتقان. ال ەندى ءبىر ەستەلىگىندە ونىڭ شى­عارماشىلىق الەۋەتىن جوعارى باعالاپ بىلاي جازادى: «مەنىڭ ۇستازىم – ايماۋىتوۆ. ماعان جازۋدى ۇيرەتكەن, قالاي جازۋدىڭ ۇلگىسىن كورسەتكەن جۇسىپبەك ەدى...» دەگەن سوزدە ايرىقشا ءمان, ۇلكەن شىندىق پەن مول ءومىر تاعىلىمى, ءتالىم-تاجىريبەسى بار.

بۇدان باسقا, اتاپ ايتقاندا, اقىن ءابدىلدا تاجىباەۆ «قازاق ادەبيەتى» گازە­تىنىڭ رەداكتورىنا ارنالعان 1987 جىلعى «اشىق حاتىندا» الاش ارىستارى – ش.قۇدايبەردى ۇلى, ا.بايتۇرسىن ۇلى, م.جۇماباەۆ, ج.ايماۋىت ۇلى تۋرالى ايتا كەلىپ: «...ولاردىڭ قازاق ادە­­بيە­تىندەگى قادىرلى ورىندارىن قايتا الۋىن, قازاق وقىرماندارىمەن قايتا تا­بى­سۋى قاجەتتىگىن» قوزعايدى. ولار­دىڭ ارا­سىندا ج.ايماۋىت ۇلىنىڭ ءومىرى مەن كەزەڭىنە, شىعارماشىلىق مۇراسىنا قىسقا-نۇسقا تۇردە توقتالادى. قالامگەردى كورگەنىن, ۇستازدىق ۇلاعاتى مەن عالىمدىق قىرلارىن, ونەرپازدىق ورنىن, اسەر-ىقپالىن ايرىقشا اتايدى. ءتيىستى تۇستا: «جۇسىپبەك ايماۋىتوۆ – جيىرماسىنشى جىلداردىڭ باسىنان جارق ەتىپ كورىنىپ, رەسپۋبليكامىزدىڭ بارلىق تۇكپىرىندە ءوز جارىعىمەن ايقىن تانىلعان, اسا ىسكەر, بەلسەندى جازۋشى. ...ءبىزدىڭ ادەبيەتىمىزدە, ونىڭ تاريحىندا جۇسىپبەك ايماۋىتوۆتىڭ ورنى ەرەكشە بيىك. ...ول ورىن ۇڭىرەيىپ يەسىز تۇرماۋ كەرەك» دەپ جازادى 1993 جىلى «جازۋشى» باسپاسىنان شىققان «ەسىمدەگىلەر» ەڭبەگىندە.

بەرتىندە, سابەڭ – ءسابيت مۇقانوۆ اقىن قادىر مىرزا اليمەن كەزدەسۋ-سۇحباتتارىنىڭ بىرىندە: «مادەنيەتتى قازاق پروزاسى, ءتىپتى درامانىڭ ءوزى وسى جۇسىپبەكتەن باستالادى. تەك ءبىر عانا ايماۋىتوۆتان ايىرىلۋىمىزدىڭ ءوزى ءبىزدىڭ ادەبيەتىمىزدى جارتى عاسىر كەيىنگە ىسىرىپ تاستادى. ءبىر ايماۋىتوۆتىڭ ءوزى ءبىر كوركەم قول, ءبىر اسكەر سياقتى ەدى!.. قارىنداشپەن جازۋدىڭ ءوزىن عابيت سول اعاسىنان ۇيرەنگەن. جۇسىپبەكتىڭ ايەلى قىرىم تاتارى بولاتىن... سول جەڭگەمىز ۇنەمى بىزدەي عىپ قارىنداش ۇشتاپ وتىراتىن... ايماۋىتوۆ – سىنشىل رەاليزم وكىلى. يدەولوگيادا شارۋاسى جوق. نەنى كورسە, نەنى بىلسە – سونى, ياكي ءومىر قالاي بولسا, سولاي جازادى. ەگەر ماعان سو كىسىنىڭ تۋىندىلارىن تۇگەل جيناپ باستىرۋ كەرەك, سول جاۋاپكەرشىلىكتى سىزگە جۇكتەيمىز دەسە, ويلانباي كەلىسەر ەدىم. ويلانباي ءبىر تۇندە بەس-التى تومىن دايىنداپ, قول قويار ەدىم», دەپ سەنىممەن ءسوز ەتەدى. بۇل قادەكەڭنىڭ «يىرىمىندە» انىق-ايقىن جازۋلى تۇر.

– قالامگەردىڭ جازۋدان بولەك ونەر­لەرى تۋرالى ەستەلىكتەر دە اسا سۇيىس­پەنشىلىكپەن ايتىلىپ جاتادى.

– ءيا, جۇسەكەڭ سان قىرلى تۇلعا. «تالانتتى ادام بارلىق سالادا دا – تالانت­تى» دەگەن قاناتتى ءسوز ايماۋىت ۇلىنا ءدال كەلەدى. ونىڭ اعاش پەن تەمىردەن ءتۇيىن تۇيگەن ۇستا, قولونەر شەبەرى, اسقان ءانشى, دومبىراشى ءھام سازگەرلىگى جۇرت جادىندا قالعان. جۇسىپبەكتىڭ ءوزى سەكىلدى ونەرپازداردى جانىنا ەرەكشە جاقىن تۇتقانىن شاكىرتى قالاباي بەكدۋللاەۆتىڭ سوزىنەن بايقايمىز. وندا جازۋشىنىڭ جۇمات شانينمەن, قۇرمانبەك جاندار-بەكوۆپەن جانە ايتۋلى ءانشى-اقىندار يسا بايزاق, امىرە قاشاۋباەۆپەن تىعىز بايلانىستا بولعانى ايتىلادى. «بۇل ارتىستەر شىمكەنت قالاسىنا كەلگەن بەتتە-اق جارقىن دوستارى رەتىندە ايماۋىت ۇلىنىڭ ءۇيىنىڭ ءتورىن بەرمەيتىن», دەيدى ول.

كوبى بىلە بەرمەس. جۇسىپبەكتىڭ ءداستۇرلى ونەردىڭ بىزگە امان جەتۋىنە ۇلەسى زور. ول الەكساندر زاتاەۆيچتىڭ «قازاقتىڭ 1000 ءانى» جيناعىنا 29 ءان مەن 1 كۇي قوس­قان. ونىڭ ىشىندە تانىمال «عاليا», «قاراتورعاي», «قارعام-اۋ» سەكىلدى اندەر بار. ا.زاتاەۆيچ جيناقتىڭ سوڭىندا «ورىنداۋشى ايماۋىت ۇلى جۇسىپبەك. پاۆلودار ۋەزى, باياناۋىل اۋدانىنىڭ تۋماسى» دەپ كورسەتكەن.

ونىڭ مۋزىكاعا جاقىندىعىن, سونىمەن قاتار قولونەرگە شەبەر بولعانىن ءابدىلدا تاجىباەۆ تا ەسكە الادى. ول كەزدە شامامەن ون التى-ون جەتى جاستا بولسا كەرەك. «1926-1928 جىلدارى شىمكەنت قالاسىنداعى پەداگوگيكالىق تەحنيكۋمدا وقىتۋشى بولىپ جۇرگەندە مەن ونى ءوزىم كوردىم (وندا باۋىرجان مومىش ۇلى ەكەۋمىز عاني مۇراتباەۆ اتىنداعى ينتەرناتتا تاربيەلەنۋشى ەدىك). مەن ونىڭ قوجا احمەت ياساۋي عيماراتى جونىندە جازىلعان ۇزاق وچەركىن, ءانشى امىرە تۋرالى اڭگىمەسىن ءالى ۇمىتقان جوقپىن. ون ساۋساعىنان ونەر تامعان – دومبىرانىڭ نەشە ءتۇرلى شەشەندەرىن جاساعان, كوك سالىلاپ ساپتامالى ەتىك تىگەتىن, كۇمىسپەن, جەزبەن اشەكەيلەپ ەر-تۇرمان جاسايتىن جۇسىپبەك جاستارعا بۇل ونەرلەرىن دە كورسەتىپ وتىراتىن. ول جاس قاۋىم ءۇشىن وتە سۇيكىمدى جان بولدى», دەيدى.

– جۇسىپبەك شىعارماشىلىعىنداعى مايەكتى ماسەلەلەر جاس ۇرپاق ساناسىن­دا وزەكتىلىگىن سول قالپىندا ساقتاي ما؟

– مىرجاقىپ دۋلات ۇلىنىڭ «ابايدىڭ ولگەن كۇنىنەن قانشا الىستاساق, رۋحىنا سونشا جاقىندارمىز» دەگەن ساۋلەلى ءسوزىن جۇسىپبەكتىڭ دە ءازيز رۋحىنا باعىشتاي الامىز. حاس شىعارما كەز كەلگەن ءداۋىر ديدارىندا تۇرلەنىپ, جاڭاشالانىپ ءومىرىن جالعاستىرىپ كەتەدى. سەبەبى ونداي شىعارمادا ۋاقىت تەزىنە مايىسپايتىن قۇندىلىقتار عانا الدىڭعى ورىنعا قويىلادى. ول – ادام بولمىسى. ادام­نىڭ جان تۇكپىرىنە بويلاعان جۇسىپبەك اي­ماۋىت ۇلىنىڭ شىعارماشىلىق مۇ­راسى جاڭا ۇرپاق ساناسىندا وسى قاسيەتىمەن جاڭعىرادى. سەبەبى ول – جانتانۋشى جۇسىپبەك. ءيا, تۇتاستاي العاندا الاشتىڭ قايراتكەر قالامگەرى, ادەبيەت جانرلارى مەن ءبىلىمي ءھام عىلىمي باعىتتارعا سۇبەلى ۇلەس قوسقان سارا ءسوزدىڭ ساردارى جۇسىپبەك ايماۋىت ۇلىنىڭ شىعارماشىلىق مۇراسى ازات ەلىمەن بىرگە جاساپ, جاڭا ۋاقىتتىڭ رۋحىمەن قاتار ۇندەسىپ, ساباقتاستىقتا كەڭ ءورىس الا بەرەدى.

– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.

 

اڭگىمەلەسكەن –

ابزال ماقاش,

«Egemen Qazaqstan» 

سوڭعى جاڭالىقتار