قوعام • 16 تامىز, 2024

ورمانشىلار اۋلەتى

150 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

ورمان – جەردىڭ داۋلەتى. وسى ءبىر بايلىقتىڭ ءتۇبىن بالتامەن شاپقىزباي, قىزعىشتاي قورىپ كەلە جاتقان ورمانشىلار اۋلەتى بار. تۋىس-تۋعانىمەن ابدەن ماشىقتانعان ورمانشى ماماندىعىن قارقارالى ەلىنە سىي-قادىرى بار ماحمۇت اۋلەتىنىڭ نەمەرە-شوبەرەلەرىنە دەيىن وقىپ الىپ, ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. ەل وسى ءبىر ۇرپاق ساباقتاستىعىنا, ەڭبەك ەستافەتاسىنا ەرەكشە سۇيسىنەدى.

ورمانشىلار اۋلەتى

ماحمۇت اۋلەتىنىڭ ورمان شارۋا­شىلىعىنداعى ەڭ­بەگى سوناۋ 1971 جىلدان باس­تا­لادى. ەڭبەك باستاۋىنىڭ ەڭ ۇشىن­دا تۇرعان بىلىكتى ورمانشى ومىرزاق مۇقاتاي ۇلى ەدى. ەڭ العاش ول قارقارالىنىڭ ورمان شارۋاشىلىعىنا ورمانشى بولىپ جۇمىسقا ورنالاسادى. ەكى جىلدان سوڭ بىلىكتىگىن بىلگەن سول كەزدەگى ورمان شارۋا­شىلىعىنىڭ باسشىلىعى ونى باس ورمانشىنىڭ كومەكشىسى رەتىندە قىزمەتىن وسىرەدى. ءبىر جىل بويى باس ورمانشىنىڭ قاسىندا ءجۇرىپ, ورمانعا قاتىستى وراسان جۇمىسقا باستاماشى بولادى. ءبىر جىلدان كەيىن تابيعاتى تامسانتاتىن كىم­اسار شاتقالىندا ورمانشى بولىپ اۋىسادى. قاۋىرت شارۋا, قاربالاس تىرشىلىكتەن قاشپايدى. دەنساۋلىعىنا بايلانىستى سونداي شەشىم قابىلداپتى. ول جەردە ون جىل ەڭبەك ەتەدى. جيىرما جىلعى ادال ەڭبەگى ەلەنىپ,«ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن» مەدالى بۇيىرادى. ەسىمى «التىن كىتاپقا» جازىلدى.

اكە باستاعان ءىزدى ۇل-قىزدارى جالعاستىرادى. ۇلكەن ۇلى جانىبەك 1986 جىلدان باستاپ كىماسار شاتقالىندا مەملەكەتتىك ينس­پەكتور-ورمانشى بولىپ قىزمەت اتقارىپ كەلەدى. اكەسى ۇلىنا بەس جىل قاتار جۇمىس ىستەگەندە بار بىلگەنىن ۇيرەتىپ كەتەدى. سونىڭ ارقاسىندا شاتقال­داعى شارۋا­نى شىر اينالدىرىپ وتىر. قىرىق جىلعا جۋىق ۋاقىت تابان اۋدارماي كىماسارعا كەلەتىن تۋريس­تەرگە ورماننىڭ ەرەجەسىن ءتۇسىن­دىرىپ, ونداعى توعاي مەن كولدى قىزعىشتاي قوريدى. تاعى ءبىر ۇلى قانىبەك تە – 2003 جىلدان بەرى وسى ءبىر شاتقالدا ورمانشى. ول دا ءالى وسى ءبىر ۇيرەنگەن جەرىندە. كىماساردىڭ ساي-سايىن, ءار تاسىن, قاراعاي-ارشاسىن, قىبىرلاعان جاندىگىنە دەيىن ابدەن جاتتاپ العان.

– ءوز زامانىندا قادىرلى ورمانشى بولعان اكەمىز بالا كەزىمىزدەن بەرى وسى ءبىر ماماندىققا ۇيرەتتى. قىزدارىنا دەيىن ورمان­شى­نىڭ وقۋىن وقىتتى. ۇيدە بەس ۇل, ءۇش قىز وستىك. بارلىعىمىز دەمەيىك, تەڭ جارتىسى اكە جولىن جالعادىق. كورىپ وسكەن شارۋا بولعان سوڭ جاتتىق تانىتپادىق. كەرىسىنشە, جانىمىزعا جاقىن بولدى. قازىر نەمەرەلەرى دە, جيەندەرى دە وسى سالادامىز. تابيعاتپەن جانىمىز ۇندەس. ونىڭ ۇستىنە قىزمەتىمىزدى ابىرويلى اتقارساق, اۋلەتىمىزبەن اكەمىزدىڭ اماناتىنا ادال بول­ساق دەگەن ويىمىز بار. وسى ءبىر قارقارالىنىڭ نۋ ورمانىن اكەمىزدىڭ اماناتىنداي كورەمىز,  – دەيدى جانىبەك ماحمۇت.

تاعى ءبىر باۋىرى قاناتبەك – 2004 جىلدان باستاپ قارقارالى ورمانشىلىعىندا ورمانشى. تالعات ومىرزاق ۇلى – 2005 جىلدان باستاپ قارقارالى مەم­لەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پار­كىنىڭ تاۋ ورمانشىلىعىنىڭ ورمان شەبە­رى. قاراماعىندا بەس ينس­پەكتور بار. وزدەرىنە تيەسىلى اۋماقتى ورتتەن, زاڭسىز اڭ اۋلاپ, اعاش كەسەتىندەردەن ساقتايدى. ال ايداربەك 2014-2016 جىلدار ارالىعىندا قار­قارالىنىڭ تابيعي پاركىنىڭ باقىلاۋ وتكى­زۋ بەكەتىندە قىزمەت ىستەپ, قارا­عان­دىعا قونىس اۋداردى. قازىر قالانىڭ پري­شاحتينسك بولىگىندەگى ءورت ءسوندىرۋ بولىمىندە ەڭبەك ەتىپ ءجۇر. گۇلنار ومىرزاققىزى 2012-2016 جىلدار ارالىعىندا ۇلتتىق پاركتە راديووپەراتور رەتىندە جۇمىس اتقاردى. ياعني بايلانىس جەلىسىنە جاۋاپتى مامان بولدى. ال شىنار ومىرزاققىزى 2010-2017 جىلدار ارالىعىندا قارقارالى ۇلتتىق تابيعي پاركىندە عىلىم جانە مونيتورينگ ءبولىمىنىڭ مونيتورينگ جونىندەگى باس مامانى قىز­مەتىن ابىرويمەن اتقاردى. نە­مەرەسى شىڭعىس جانىبەك ۇلى 2013 جىلدان باستاپ ورمان شە­بەرى بولىپ ەڭبەك جولىن باس­تايدى. كەيىن اتاسىنىڭ ىزىمەن قارقارالى ورمانشىلىعىندا باس ورمانشىسىنىڭ كومەكشىسى بولىپ كوتەرىلەدى. قازىر – وسى جاۋاپتى قىزمەتتە.

– ورمانشى – مەملەكەتتىڭ ورمان قورىنا جاتاتىن بارلىق وسكىننىڭ جاقسى ءوسىپ, قورعالۋىنا جاۋاپ بەرەتىن ادام. اعاشتى ۇرلاپ كەسۋشىلەردەن عانا ەمەس, ورتتەن, سۋدان, ءتۇرلى وسىمدىك اۋرۋى مەن زياندى جاندىكتەن قورعاۋ مىندەتى دە بار. جالپى ايتقاندا, ءمىنسىز قىزمەت اتقارۋ كەرەك. ومىرزاق اتامىزدىڭ بۇرىنعى جولىمەن كەلە جاتىرمىن. ول كىسى دە باس ورمانشىنىڭ كومەك­شىسى قىزمەتىن اتقاردى عوي. وتە جاۋاپ­تى جۇمىس. اكەم دە بەدەلدى ورمانشى. ماقتان تۇتا­مىن. جاۋاپ­كەر­شىلىكتىڭ دە جۇگى اۋىر, – دەيدى ورمانشى نەمەرەسى شىڭعىس.

تاعى ءبىر نەمەرەسى الىبەك قانىبەك ۇلى – قارقارالى ۇلت­تىق تابيعي پاركىندە شتاتتان تىس مەملەكەتتىك ينسپەكتور. باقىلاۋ وتكىزۋ بەكەتىندە تۋريس­تەرگە ورمان ەرەجەسىن تانىس­تىرادى. جيەن نەمەرەسى انار ويرات­قىزى ناعاشىلارىنىڭ جولىن قۋىپ, قارقارالى ۇلتتىق پاركىندە عىلىم جانە مونيتورينگ ءبولىمىنىڭ اعا مامانى رەتىندە جۇمىس اتقارىپ ءجۇر.

قارقارالىداعى ماۋەلى بايتە­رەك­تەي جايقالعان ورمانشىلار اۋلەتى وسىنداي تىرشىلىك كەشىپ جاتىر.

 

قاراعاندى وبلىسى,

قارقارالى اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار