اكتسيا اياسىندا سۋ قويمالارىن, اۋىلدار مەن قالالاردىڭ اۋماقتارىن تازارتۋ, قوقىس جيناۋ جانە سۇرىپتاۋ جۇمىستارى عانا ەمەس, قازاقستاننىڭ تاريحي, مادەني, تابيعي جانە تاريحي ەسكەرتكىشتەرىنىڭ جاعدايىنا قوعام نازارىن اۋدارۋ دا كوزدەلىپ وتىر.
تاريحي ەسكەرتكىشتەردى ساقتاۋ ماسەلەلەرىنە قوعام نازارىن اۋدارۋ جانە جالپى تاريحىمىزعا, مادەنيەتىمىزگە, تابيعاتىمىزعا جاۋاپتى كوزقاراس قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا پارتيا مۇشەلەرى مەن «جاستار رۋحى» جاستار قاناتىنىڭ وكىلدەرى ۇلتتىق مۇرا نىساندارىن قوقىستان تازارتۋعا كىرىستى. ماسەلەن, اقتوبە وبلىسىندا پارتيا مۇشەلەرى XIX عاسىردىڭ 30-جىلدارىنداعى حالىق كوتەرىلىسىنىڭ كوشباسشىسى, ۇلت باتىرى يساتاي تايمان ۇلى كەسەنەسىنىڭ اينالاسىندا تازارتۋ جۇمىستارىن ۇيىمداستىردى. ال جامبىل وبلىسىندا پارتيا بەلسەندىلەرى يۋنەسكو-نىڭ بۇكىلالەمدىك مۇرالار تىزىمىنە ەنگەن بىرەگەي ەسكەرتكىش – اقىرتاس قالاشىعىن رەتكە كەلتىردى. جامبىل اۋداندىق فيليالىنىڭ توراعاسى تالاپ ابدىبەكوۆ اتاپ وتكەندەي, اقىرتاس – بۇل تەك ەلىمىزدىڭ ەمەس, شەتەلدەن كەلەتىن تۋريستەردىڭ دە زيارات ەتەتىن ورنى.
«جۇمىستى باستاماس بۇرىن ۆولونتەرلەر مۋزەي-قورىق قىزمەتكەرلەرىنەن قاجەتتى نۇسقاۋلىقتان ءوتتى. ءبىز اۋماقتى جيناپ, ارحەولوگيالىق كەشەننىڭ قىزمەتكەرلەرىنە كومەك كورسەتەمىز. بۇل – جاس بەلسەندىلەرىمىز ءۇشىن تۋعان ولكە تاريحىن وقۋلىقتان وقىپ قانا قويماي, سول جەردە ەجەلگى رۋحتى سەزىنۋ ارقىلى تەرەڭىرەك بىلۋگە مۇمكىندىك. اكتسيا وتانداستارىمىزدى ورتاق قۇندىلىقتار توڭىرەگىندە بىرىكتىرەتىنىنە سەنىمدىمىن», دەدى ول.
باتىس قازاقستان وبلىسىنىڭ تەرەكتى اۋدانىندا پارتيا مۇشەلەرى «تاقساي حانشايىمى» كەسەنەسىنىڭ اۋماعىندا تازالاۋ جۇمىستارىن جۇرگىزدى. بەلسەندىلەر كەسەنە اينالاسىن ارام شوپتەن تازارتىپ, شامامەن 2 توننا قوقىس جينادى. مۇندا 2012 جىلى ارحەولوگيالىق جۇمىستار كەزىندە «تاقساي قورعاندار كەشەنى» دەپ اتالعان ءتورت قورعاننان تۇراتىن كەشەن تابىلعان. بۇل سارمات داۋىرىندەگى اقسۇيەك ايەلدىڭ بەيىتى – «التىن حانشايىم».
«ەسكەرتكىش وبلىس تۇرعىندارى ءۇشىن عانا ەمەس, بۇكىل رەسپۋبليكا ءۇشىن ماڭىزدى. مۇندا شامامەن 1 مىڭعا جۋىق قۇندى تاريحي ارتەفاكتى تابىلعان. بۇل جەرگە تۋريستەردەن بولەك, وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەرگە اشىق اسپان استىندا ەكسكۋرسيالار مەن تاريح ساباقتارى وتكىزىلەدى», دەدى پارتيانىڭ تەرەكتى اۋداندىق فيليالىنىڭ اتقارۋشى حاتشىسى ميرحات يبراەۆ.
قاراعاندى وبلىسىندا پارتيا مۇشەلەرى شاحتينسك قالاسىنىڭ جانىنداعى دولينكا كەنتىندە ورنالاسقان ساياسي قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ مۋزەيىندە بولدى. «Amanat» پارتياسى شاحتينسك قالالىق فيليالىنىڭ توراعاسى عالىمتاي قارجاسوۆ مۇنداعى تاريحي قۇندىلىقتاردى بولاشاق ۇرپاققا امانات ەتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتتى. پارتيا مۇشەلەرى, «جاستار رۋحى» بەلسەندىلەرى جانە جەرگىلىكتى تۇرعىنداردان قۇرىلعان توپ مۋزەي اۋماعىنداعى ەسكەرتكىشتەردى جۋىپ, قورشاۋلاردى ۇساق جوندەۋدەن وتكىزدى.
«تازا بەيسەنبى» اكتسياسىنا باسقا ايماقتار دا قاتىستى. اتاپ ايتقاندا, اقمولا, اتىراۋ, سولتۇستىك قازاقستان, ماڭعىستاۋ وبلىستارى جانە شىمكەنت قالاسىنىڭ پارتيا مۇشەلەرى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ارداگەرلەرىنە ارنالعان ەسكەرتكىشتەردى تازالاۋعا اتسالىسسا, قىزىلوردا وبلىسى بايقوڭىر قالاسىندا بەلسەندىلەر «عىلىم جانە عارىش» مونۋمەنتى اينالاسىن رەتكە كەلتىردى. ال الماتى قالاسىندا «مەدەۋ» ساياباعىنداعى قوقىس جينالدى. ءدال وسىنداي يگى ىستەر باسقا دا ەلدى مەكەندەردە ءوتتى.
«تازا بەيسەنبى» اكتسياسى باستالعالى بەرى تابيعاتقا جانە ەكولوگياعا بەيجاي قارامايتىن 45 مىڭعا جۋىق پارتيا مۇشەسى مەن ۆولونتەر ءىس-شاراعا بەلسەنە قاتىسىپ, ەلىمىز بويىنشا شامامەن 6 مىڭ توننا قوقىس جينالدى. پارتيا مۇشەلەرى ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە مىڭعا جۋىق ۋچاسكەنى رەتكە كەلتىردى, بۇل – ورمان القاپتارى, وندىرىستىك ايماقتار, جول بويىنداعى اۋماقتار, تۇرعىن اۋداندار. سونداي-اق 100-دەن استام وزەن, كول, سۋ قويماسى مەن سۋ ايدىنىنىڭ ارنالارى قوقىستان تازارتىلدى.
مۇنداي تازارتۋ جۇمىستارىن پارتيا مۇشەلەرى ءار بەيسەنبى سايىن جۇرگىزەدى. بۇل رەتتە ءار ۋچاسكەگە ءماسليحات دەپۋتاتتارى, بەلسەندىلەر, باستاۋىش پارتيا ۇيىمدارىنىڭ باسشىلارى بەكىتىلگەن. ولار سول اۋماقتاردا ءتارتىپ پەن تازالىقتى ساقتاۋدى قامتاماسىز ەتەدى, سونداي-اق قوقىس جاشىكتەرىن ورناتۋ, اۋماقتاردى كوگالداندىرۋ, جولداردى جوندەۋ سياقتى ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ جانە دامىتۋ ماسەلەلەرىن شەشەدى.
