جادىگەر • 13 تامىز, 2024

مىڭباسىنىڭ كىسە بەلدىگى

113 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

قوستاناي وبلىسى ارقالىق قالاسىنداعى دالا ولكەسى تاريحى مۋزە­يىندە تالاي قۇندى جادىگەر تۇر. سونىڭ ءبىرى – حالىق باتىرى امانگەلدى يمانوۆ باستاعان 1916 جىلعى تورعايداعى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسىندەگى مىڭباسى ىبىراي اتەمبەك ۇلىنىڭ كىسە بەلدىگى.

مىڭباسىنىڭ كىسە بەلدىگى

ىبىراي اتەمبەك ۇلى 1880 جىلى تۋعان. جاس كۇ­نى­نەن امان­گەلدى, كەي­كى­­مەن بىرگە ءجۇرىپ, جا­­قىن دوس بول­عان. 1916 جىلى تورعايدىڭ يگى جاق­سى­لارى ابدى­عاپاردى – حان, امانگەلدىنى سار­دار ەتىپ ساي­لاعاندا, ەل ىشىن­دە با­تىل­دى­­عىمەن, ەر­جۇرەكتىگىمەن كوز­گە تۇس­كەن اتەمبەكتىڭ ىبىرا­يىن مىڭ­باسىعا ۇسىنعان. ول ءوز سار­بازدارىمەن كۇ­يىك, شوش­قا­لى, دوعال شاي­قاستارىندا بەس قارۋى ساي جازالاۋشى وترياد اسكەرىنە بىرەسە تۇتقيىل­دان, بىرەسە قاشا ءجۇرىپ سوققى بەرىپ, ولاردى كوپ شىعىنعا ۇشىرات­­قان. اسىرەسە اتەمبەك ۇلى باسقار­عان قول تورعاي قالاسىنا شابۋىل جاساعاندا, ەرەن ەرلىكتىڭ ۇلگىسىن كورسەتكەن. سونداي-اق ول 1918 جىلى ورىنبوردا وتكەن سەزگە تورعاي ۋەزىنەن دەلەگات بولىپ قاتىسقان. 1924 جىلدان باستاپ, بىرنەشە جىل باتپاققارا (امان­گەل­دى) اۋداندىق ميليتسيا ءبولىمىن باسقار­عان. ودان كەيىن ۇجىمشاردا باسقارما, ­فەرما مەڭگەرۋشىسى سەكىلدى قىزمەت اتقار­عان. ۇزاق ءومىر ءسۇرىپ, 1969 جىلى 89 جاسىندا دۇنيە سالعان.

سم

ى.اتەمبەك ۇلى 1961 جىلى قوس­تاناي وبلىستىق تاريحي-ولكە­تانۋ مۋزەيىنىڭ قورىنا ءوزىنىڭ 1916-1919 جىلدارى ۇستاعان جەكە قارۋى – نايزاسى بار مىلتىعىن, اعاشتان كۇي­دىرىپ جاساعان المۇرت ءتارىزدى وقشانتايىن جانە بىلعارى بەلدىگىن تاپسىرعان. قازىر بۇل جادىگەرلەر اتالعان مۋزەيدىڭ قۇندى مۇراسى سانالادى. ارقالىق­تاعى دالا ولكە­سى تاريحى مۋزەيىندە تۇر­عان مىڭ­باسىنىڭ كىسە بەلدىگى دە – سون­داي باعا­لى دۇنيەنىڭ ءبىرى.

ايتپاقشى, اسا كورنەكتى قىل­قالام شەبەرى ءابىلحان قاستەەۆ امان­گەلدى يمانوۆتىڭ پورترەتىن سالۋ ءۇشىن تورعايعا بارعاندا سارداردىڭ سىرتقى بەينەسىن سيپاتتاۋعا ى.اتەم­بەك ۇلىنىڭ كومەگى كوپ تيگەن. بۇل تۋرالى سۋرەتشىنىڭ ءوزى: «باتىردىڭ كەلبەتىن سومداۋدا ماعان ونىڭ بەت-بەينەسى, مىنەزى, بولمىسى تۋرالى كوتە­رىلىس مىڭباسىلارى ءالجان قارا­باەۆ پەن ىبىراي جانە ونىڭ باۋىرى سەرىكباي اتەمبەكوۆتەر جاقسى ايتىپ بەردى», دەپ جازعان ەكەن.

سوڭعى جاڭالىقتار