ەڭ تانىمال ءارى بەدەلدى كاسىپ

قازىر ەڭبەك نارىعىندا جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جاڭا تۇرلەرى (مىسالى, فريلانس) پايدا بولدى, تسيفرلىق پلاتفورمالار ارقىلى ءبىلىم الۋ جانە تابىس تابۋ مۇمكىندىگى كەڭەيدى, وندىرىستە اۆتوماتتاندىرۋ جانە روبوتتاندىرۋ كەزەڭى باستالدى. عىلىمي ورتادا جاساندى ينتەللەكت, تاۋار ينتەرنەتى, Big Data, روبوتتەحنيكا جانە وزگە دە تەرميندەر قولدانىسقا ەنىپ جاتىر. ەڭبەك نارىعىندا جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ قىزمەتكەرلەرگە قوياتىن تالاپتارى وزگەرىپ, اقپاراتتىق تەحنولوگيالارمەن, تسيفرلىق پلاتفورمالارمەن جۇمىس ىستەۋ داعدىلارى بار يكەمدى ماماندار ۇلكەن سۇرانىسقا يە بولا باستادى.

جۇمىس ۇدەرىسىن وڭتايلاندىراتىن بۇل وزگەرىستەردىڭ كەرى اسەرى دە بار ەكەنىن اتاپ وتكەن ءجون. قوعامنىڭ الەۋمەتتىك قۇرىلىمىندا جاڭا شىنايىلىققا بەيىمدەلۋ مەن الەۋمەتتەنۋ كەزەڭىنەن وتپەگەن جانە ەڭبەك نارىعىنداعى باسەكەگە قابىلەتسىز توپتار پايدا بولدى. جاھاندىق اۋقىمدا ترانسۇلتتىق كومپانيالاردا جۇمىسشىلاردى قىسقارتۋ ۇدەرىستەرى ءجيى ورىن الاتىنى بايقالدى. مىسالى, «Trueup» پورتالىنىڭ ەسەبىنشە, تەحنولوگيالىق كومپانيالار 2023 جىلى 430 مىڭعا جۋىق قىزمەتكەرگە اسەر ەتكەن 2 011 جۇمىستان بوساتۋ شاراسىن قابىلداعان. بۇل قوعامداعى جۇمىسسىزدىق ماسەلەسىنىڭ ورشۋىنە الىپ كەلدى. سوندىقتان قازىرگى تاڭدا الەم ەلدەرى ادام كاپيتالىن دامىتۋعا باعىتتالعان ساياسات جۇرگىزەدى. بۇل ساياساتتىڭ ماڭىزدى باعىتى – ادامداردى ەڭبەككە باۋلۋ.

وسى ورايدا ءبىزدىڭ قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى «ەڭبەك ادامى» يدەولوگياسىنا قوعامدىق قىزىعۋشىلىق جانە قازاقستانداعى كاسىپتەردىڭ بەدەلى» اتتى الەۋمەتتىك زەرتتەۋ جۇر­گىزىپ, ەلىمىزدەگى ەڭبەك نارىعىنىڭ قازىرگى جاعدايى مەن كاسىپتەردىڭ تانىمالدىلىعى تۋرالى ماڭىزدى دەرەكتەرگە قول جەتكىزدى. زەرتتەۋگە قاتىسقان ازاماتتاردىڭ پىكىرىنشە ەلىمىزدەگى ەڭ تانىمال, جوعارى جالاقى تولەنەتىن, بەدەلدى جانە سترەسكە تولى كاسىپتەردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن توپ-5 كاسىپتىڭ رەيتينگى جاسالدى.

ەڭ تانىمال كاسىپتەردىڭ قاتارىندا – دارىگەرلەر (32,7%), ەكىنشى ورىندا مۇعالىمدەر (32,4%), ءۇشىنشى ساتىدا زاڭگەرلەر (14,3%), ودان كەيىن IT ماماندارى (13,5%) مەن بلوگەرلەر (10,4%) تۇر.

قازاقستانداعى ەڭ تانىمال توپ-5 كاسىپ

 دەرەككوز: «ەڭبەك ادامى» يدەولوگياسىنا قوعامدىق قىزىعۋشىلىق جانە قازاقستانداعى كاسىپتەردىڭ بەدەلى تالدامالىق ەسەبى, 2023 جىل

(قوسىندىسى 100%-عا تەڭ ەمەس, سەبەبى رەسپوندەنتتەر بىرنەشە جاۋاپ نۇسقاسىن بەلگىلەي الدى)

تسيفرلىق پلاتفورمالار مەن الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ دامۋى جانە پايدالانۋشىلاردىڭ ارتۋىمەن بلوگەرلەردىڭ قىزمەتىنە دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ ارتقانىن بايقاۋعا بولادى. سونىمەن قاتار زەرتتەۋ ناتيجەسى بويىنشا ەلدەگى ەڭ جوعارى جالاقى الاتىن كاسىپتەر انىقتالدى. تانىمال كاسىپتەر سەكىلدى, رەيتينگتىڭ كوشباسشىلارى قاتارىندا دارىگەرلەر (23,5%) مەن مۇعالىمدەر (21,9%) تۇر. سونداي-اق رەسپوندەنتتەر توپ-5-كە مۇنايشى (13,5%) جانە زاڭگەرمەن (12,2%) قاتار دەپۋتاتتاردىڭ (14,2%-ى) قىزمەتىن جوعارى جالاقى الاتىن كاسىپ رەتىندە باعالادى.

الايدا جالاقى كولەمىنىڭ ايماقتارعا قاراي ەرەكشەلەنەتىنى بەلگىلى. ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىندا مەديتسينا مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ كاسىبىنىڭ تانىمال جانە جوعارى جالاقى تولەنەتىن ماماندىق بولۋىنىڭ سەبەبىن تۇراقتى سۇرانىسپەن بايلانىستىرادى. ەڭ بەدەلدى مامان يەسى رەتىندە جاۋاپتاردىڭ باسىم بولىگى دارىگەرلەردى (28,8%) تانىدى.

ەڭبەك نارىعىن زەرتتەۋ بارىسىندا سترەسكە تولى كاسىپ تۇرلەرى دە بەلگىلى بولدى. مۇعالىم, دارىگەر, ءورت ءسوندىرۋشى, تاربيەشى جانە مەملەكەتتىك قورعانىس سياقتى كاسىپتەر سترەستى ەڭبەك تۇرىنە جاتادى. زەرتتەۋ ناتيجەلەرى كورسەتكەندەي, بۇل تىزىمگە ونىمدىلىككە قويىلاتىن جوعارى تالاپتار, بەلگىسىزدىك پەن تاۋەكەل, تۇراقتى ەموتسيونالدى جۇكتەمە, ءجيى بولاتىن تۇلعاارالىق قاقتىعىستار, قوعامدىق سىنعا ۇشىرايتىن جانە كوپشىلىك نازار اۋداراتىن كاسىپتەر كىرىپ وتىر.

قازاقستانداعى ەڭ سترەستى توپ-5 كاسىپ

 دەرەككوز: «ەڭبەك ادامى» يدەولوگياسىنا قوعامدىق قىزىعۋشىلىق جانە قازاقستانداعى كاسىپتەردىڭ بەدەلى تالدامالىق ەسەبى, 2023 جىل

 (قوسىندى 100%-عا تەڭ ەمەس, سەبەبى رەسپوندەنتتەر بىرنەشە جاۋاپ نۇسقاسىن بەلگىلەي الدى)

اتالعان زەرتتەۋ ەلىمىزدىڭ ەڭبەك نارىعىنداعى بىرقاتار نەگىزگى تەندەنتسيا مەن سىن-قاتەردى انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەردى. تەحنولوگيانىڭ دامۋى IT ماماندارى مەن تسيفرلىق داعدىلارىن جەتىلدىرگەن ماماندارعا دەگەن سۇرانىستىڭ جوعارىلاۋىنا اكەلگەنىن كورسەتتى. ءوز كەزەگىندە ەڭبەك نارىعىنداعى تالاپتار مەن باسەكەلەستىكتىڭ ارتۋى ازاماتتارعا ۇزدىكسىز دامىپ, ءومىر بويى ءبىلىم الۋ داعدىسىن قالىپتاستىرۋ قاجەتتىگى تۋىنداعانىن كورسەتەدى. بۇل مامانداردىڭ بويىندا جاڭاشىلدىققا جىلدام بەيىمدەلۋ, يكەمدى بولۋ, جاڭادان ۇيرەنۋ سياقتى قابىلەتتەردىڭ بولۋىن بىلدىرەدى. سونداي-اق الەم ەلدەرى تاپ بولعان جۇمىسسىزدىق سياقتى سىن-قاتەردى ەڭسەرۋ ءۇشىن ەڭبەكقورلىق يدەولوگياسىمەن قاتار ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى جاڭا ۇرپاققا كاسىپكەرلىك, شىعارماشىلىق ويلاۋ, تسيفرلىق ساۋات سياقتى داعدىلاردى مەڭگەرتۋگە ءتيىس.

جاقسىبەك جيەناليەۆ,

قازاقستان قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتى «مediaLab» ورتالىعى ادىستەمەلىك سۇيەمەلدەۋ باسقارماسىنىڭ باسشىسى