تالانتتى وقۋشىلاردىڭ جەلدى جان-جاقتان ۇستايتىن گەنەراتور جوباسى قولدانىسقا ەنسە, وندىرىسكە ءارى اۋىلداعى شارۋاشىلىققا ءتيىمدى تۇسى كوپ بولماق.
– يننوۆاتسيالىق گەنەراتورىمىز قازاقتىڭ كيىز ءۇيى ىسپەتتى. كونۋس ءپىشىنىنىڭ ارقاسىندا جەلدى جان-جاقتان ۇستايدى. اۋىلدىق جەردە, اسىرەسە ەلدىڭ سولتۇستىگىندە قاتتى جەل تۇرسا, ەسكى ماگيسترالدىق جەلىلەر ىستەن شىعىپ قالادى. ءبىزدىڭ جوبا جەكە سەكتور مەن اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ءۇزىلۋ ماسەلەسىن شەشۋگە باعىتتالعان. سول تابيعي قۇبىلىستى پايدالى مەحانيزمگە باعىتتاۋدى كوزدەدىك. جوبانى بۇرىننان بار كوپ ءجۇزدى روتوردىڭ نەگىزىندە جاسادىق. بىزدە «جەل ديىرمەنىنىڭ» بىرنەشە نۇسقاسى بولدى. ءتورتبۇرىش, دوڭگەلەك تارىزدەس تۇرلەرىنىڭ بارلىعىن تاجىريبەدەن وتكىزدىك. تيىمدىلىگىن جەلدىڭ جىلدامدىعىنا بايلانىستى قوزعالىسىنا قاراي ەسەپتەدىك, – دەيدى كوماندانىڭ بىلىكتى ينجەنەرى سانجار سارسەمباەۆ.
جاس عالىمدار ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە قول جەتكىزىپ, تيىمدىلىگىن دە ەسەپتەپ قويىپتى. جالپى, ەلىمىزدەگى جەلدىڭ ورتاشا جىلدامدىعى قالىپتى جاعدايدا سەكۋندىنا 6 مەترگە دەيىن جەتەدى ەكەن. دەمەك ەلىمىزدىڭ جەل-ەنەرگەتيكالىق الەۋەتى جىلىنا 929 ملرد كۆت-تى قۇرايدى دەيدى ولار. جاس وزاتتار سول سەبەپتى بيىكتە سوعاتىن جەل ەنەرگياسىن پايدالانۋ قاجەتتىگىن راستاپ وتىر.
وعان قاجەتتى قوندىرعىلار ارقىلى ستانسا قۇرىپ, جەل قۋاتىنان وندىرىلەتىن ەلەكتر ەنەرگياسىن شارۋاشىلىقتا, جىلىجايدا كادەگە جاراتۋعا ابدەن بولادى. وسىلايشا, ەلەكتر قۋاتىنىڭ تاپشىلىعىن ازايتا بەرسەك دەيدى.
– چەمپيوناتقا الەمنىڭ 20 ەلىنەن 700-دەن استام وقۋشى قاتىستى. جارتى جىلدان استام ۋاقىت دايىندالساق تا, ۇشكۇندىك جارىس ءبىز ءۇشىن وتە قىزىقتى ءوتتى. العاشىندا قوبالجىدىق. بىراق ىشكى قورقىنىشتى جەڭىپ, قابىلەتىمىزدى كورسەتە الدىق. روبوتتار ويىنىندا كوشباسشىلار قاتارىنان كورىندىك, – دەيدى قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى اكبار ەرمەكوۆ.
وقۋشىلار جوبالارىن, ەڭ الدىمەن, مەتاللۋرگيا كاسىپورنىنىڭ ينجەنەرلەرىنە تانىستىرعان. ينجەنەرلەر دە, مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتەگى عالىمدار دا وڭ باعا بەرىپتى.
ەلىمىزدەن بارعان ۇزدىك وقۋشىلار جارىس كەزىندە «MIT», «Boston University» جانە «Harvard» سەكىلدى بەدەلدى وقۋ ورىندارىنىڭ ينجەنەرلىك فاكۋلتەتتەرىنە بارىپ, پروفەسسورلارمەن تانىسىپ شىققان.
جوبا جەتەكشىلەرى جەل مەن كۇن, سۋ ەنەرگياسى سەكىلدى سارقىلمايتىن ەنەرگيا كوزدەرىن قولدانىسقا ەنگىزۋدى ءالى دە ماڭىزدى دەپ ايتىپ وتىر. اسىرەسە جەل ەنەرگياسى تابيعات بالانسىن ساقتاۋدا اسا ءتيىمدى كورىنەدى. ەندى وزات وقۋشىلارىمىز جاڭا جوبالارىن جەكە كاسىپكەرلەردىڭ نازارىنا ۇسىنباقشى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ازىرلەنگەن «جاسىل قازاقستان» ۇلتتىق جوباسى دا وسىنى كوزدەيدى: ەڭ الدىمەن ەكولوگيانى جاقسارتۋ كەرەك دەگەن ۇستانىمعا نەگىزدەلگەن. ال «جاسىل» ەكونوميكانى دامىتۋداعى باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى – جاڭعىرمالى ەنەرگيا كوزدەرى. جاس عالىمدارىمىزدىڭ جوباسى وسىنى ماقسات ەتەدى.
قاراعاندى وبلىسى
