قۇرىلىسشىلارعا ەلدىڭ قۇرمەتى جوعارى

تۇرعىن ءۇي سانى كوبەيدى

1991 جىلدان باستاپ قۇرىلىس يندۋسترياسى ەلەۋلى وزگەرىسكە ۇشىرادى. سالاداعى ەڭ قيىن ۋاقىت 1995-2000 جىل­دارى بولدى. تەك ءبىر جىلدا 1 ملن شار­شى مەتر تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جۇر­گىزىل­گەن. الايدا 90-جىلداردىڭ اياعىندا نا­رىقتىق رەفورمالاردىڭ ەنگىزىلۋىمەن سالا قالپىنا كەلە باستادى. مۇنداي شارالار تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ دامۋىن تەزدەتتى. ويتكەنى مەملەكەتتىڭ ءبىرىنشى كە­زەكتەگى مىندەتىنىڭ ءبىرى حالىقتىڭ الەۋ­مەتتىك وسال توپتارىن تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ بولاتىن.

2012 جىلى «قولجەتىمدى باسپانا-2020» باع­دارلاماسى ىسكە قوسىلدى. كەيىن جۇ­مىس ىستەيتىن ازاماتتاردى يپو­تەكا­مەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا «نۇر­لى جول», «نۇرلى جەر» جانە «7-20-25» يپوتەكالىق باعدارلامالارى نا­رىق­قا شىقتى. 2022 جىلى تۇرعىن ءۇي-كوم­­مۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى دا­مىتۋ­­دىڭ 2023-2029 جىلدارعا ارنالعان تۇجى­رىمداماسى كۇشىنە ەندى. ونىڭ نەگىز­گى ماقساتى – حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپاسىن جاقسارتۋعا كەشەندى كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىم مەن جايلى تۇرعىن ءۇيدى دامىتۋدى قامتاماسىز ەتۋ. قۇجاتتا جاڭا تا­سىلدەر مەن قولداۋ شارالارى بەل­گى­لەندى.

قازىر ەلىمىزدە وتە تومەن پايىز­دىق مول­شەرلەمەمەن («2-10-20», «5-10-20»), سون­داي-اق الەۋمەتتىك جالدا­مالى تۇر­عىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا ەكى تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسى بار. بيىل حا­لىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارىن تۇرعىن ۇيمەن قامتۋدا ساتىپ الۋ قۇقىعىمەن جانە قۇقىعىنسىز 22 مىڭنان استام جال­دامالى پاتەر, سونىمەن قاتار 16,7 مىڭ­نان استام نەسيەلىك تۇرعىن ءۇي بەرۋ جوس­پارلانىپ وتىر. دالىرەك ايتساق, تۇرعىن ءۇي كەزەگىندە 651 677 ادام تۇر, ونىڭ 256 572-ءسى حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توبى سانا­تىنا جاتادى. كەزەكتە تۇرعانداردىڭ ورتاشا ءوسىمى جىل سايىن 16%-دى قۇراعان. جالپى, 1991 جىلدان بەرى بارلىعى 228 ملن شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى جۇرگەن. بۇل – 2 ميلليوننان استام پاتەر دەگەن ءسوز.

بيىل 18 ملن شارشى مەتردى تۇرعىن ءۇي (172 مىڭ باسپانا) سالۋ جوسپارلانعان. جىل باسىنان بەرى 7,4 ملن شارشى مەتر باسپانا پايدالانۋعا بەرىلدى. رەسپۋبليكا بويىنشا بارلىعى 67 498 تۇرعىن ءۇي سالىندى. ونىڭ 16 101-ءى جەكە باسپانا بولىپ ەسەپتەلەدى.

ء«بىزدىڭ تۇپكى ماقسات – 2030 جىلعا قا­راي دامىعان ەلدەردىڭ دەڭگەيىنە جە­تۋ جانە 2030 جىلعا قاراي تۇرعىن ۇي­مەن قامتاماسىز ەتۋدى جان باسىنا شاق­قان­داعى 30 شارشى مەترگە جەتكىزۋ. پرەزي­دەنت تاپسىرماسىنا وراي, الداعى جىلدارى تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ كولەمىن قىسقارتپاي, جىل سايىنعى ءوسىمدى ساقتاپ قالۋ جانە 2030 جىلعا قاراي 111 ميل­ليون شارشى مەترگە جۋىق تۇرعىن ءۇي سالۋ جانە 1 ملن وتباسىنى جاڭا باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ جوسپارلاندى», دەيدى ونەركاسىپ جانە قۇرىلىس مينيسترلىگى ماماندارى.

635 الەۋمەتتىك نىسان سالىنادى

مەملەكەت باسشىسى 2022 جىلعى جولداۋىندا ساۋلەت, قالا قۇرىلىسى جانە قۇرىلىس سالاسىنداعى زاڭناما­نى جۇيەلەۋ قاجەتتىگىن اتاپ ءوتىپ, تۇ­جىرىمدامالىق جاڭا قۇجات – قالا قۇرىلىسى كودەكسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى. قولدانىستاعى زاڭ­ناماعا سايكەس, قالا قۇرىلىسىن دامىتۋ جوبالارى بەلگiلەنگەن تارتiپپەن بەكiتiلگەن ەلدi مەكەننىڭ باس جوسپارى نەگiزiندە ازiرلەنەدi. جوسپارلاۋ جوباسىنا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار جىلىنا ەكى رەت ەنگىزىلىپ, بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن الەۋمەتتىك, مادەني جانە بىرەگەي نىساندار قۇرىلىسىن جۇرگىزەدى. بۇگىندە ۇكىمەت مەملەكەتتىك باقىلاۋدى كۇشەيتۋ اياسىندا قولدانىستاعى زاڭناماعا تۇزەتۋ­لەر ەنگىزۋدە ءتيىستى جۇمىستاردى باستادى. قۇجاتقا قاتىستى جاڭا تاسىلدەر ازىر­لە­نىپ, سالانى اۆتوماتتاندىرۋ مەن تسيفر­لاندىرۋ بويىنشا جۇمىستار اتقارىلىپ جاتىر.

سونداي-اق «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋ­­دى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى شەڭ­­بە­رىندە اۋىلدىق ەلدى مەكەندەردە 655 دارى­گەرلىك امبۋلاتوريا, فەلدشەرلىك-پۋنكت سالۋ جوسپارلانعان. بۇعان قوسىمشا مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ەلدە «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى ءجۇرىپ جاتقانى بەلگىلى. بۇل جوبامەن 2025 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن 740 مىڭ وقۋشىعا ارنالعان جاڭا فورماتتاعى 369 مەكتەپ سالىنادى.

قيىندىقتى جۇرتپەن بىرگە ەڭسەرەدى

قۇرىلىسشىلاردىڭ ەڭبەگى مۇنىمەن توقتامايدى. ەلدە داۋىل, كوشكىن, سۋ تاس­قىنى, سەل, جەر سىلكىنىسى, ورمان جانە دالا ورتتەرى سياقتى تابيعي اپاتتار حا­لىق­قا ايتارلىقتاي زيان كەلتىرىپ وتىر. ارينە, جۇرتتىڭ توتەنشە جاعدايدا جو­عالت­قان باسپاناسىن قالپىنا كەلتىرۋ مەملەكەتتىڭ ءبىرىنشى كەزەكتەگى مىندەتىنە اينالعان.

مىسالى, 2019 جىلى ارىس قالاسىندا­عى وق-ءدارى قويماسىندا بولعان جارىلىستان كەيىن بارلىق وڭىردەن جيىلعان قۇرىلىسشىلار قالانى ۋاقىتىندا قال­پىنا كەلتىردى. دەرەكتەردە بۇعان 3 مىڭ­عا جۋىق ادام قاتىسقانى ايتىلادى. توتەن­شە جاعداي ناتيجەسىندە 7,6 مىڭنان استام عيمارات (ونىڭ ىشىندە 500 نىسان قاي­تا سا­لىندى, 7 155 ءۇي جوندەلدى) پەن 66 الەۋ­­مەتتىك نىساننىڭ قۇرىلىسى قايتا جۇرگەن ەدى.

2020 جىلى تۇركىستان وبلىسىنىڭ ماقتاارال اۋدانىنداعى سۋ تاسقىنىنان زار­داپ شەككەن 5 ەلدى مەكەندە دە قۇرى­لىس­شىلار قولتاڭباسى بار. 1000-عا جۋىق تۇرعىن ءۇي مەن 3 مەكتەپ, 5 بالا­باقشا, 4 مەديتسينالىق مەكەمە جانە مادەنيەت ءۇيى قايتا جاڭعىرتىلدى. وسى­دان ەكى جىل بۇرىنعى اپات تا ەل ەسىندە. قوستانايداعى ءىرى ورمان ورتىنەن زارداپ شەككەندەرگە 90-نان استام تۇرعىن ءۇي سالىندى. قۇ­رى­لىستى 12 مەردىگەر كومپانيا جۇرگىزگەن.

ال بيىلعى سۋ تاسقىنىنىڭ زاردابى ءالى تارقاي قويعان جوق. دەگەنمەن ۇكىمەت­تىڭ شيراق قيمىلداۋىمەن كوپ قيىندىق ارتتا قالدى. ەرىگەن قار سۋى مەن وزەندەر تاسقىنىنان 11 وبلىستاعى ەل ازاماتتارى ءۇي-جايسىز, دۇنيە-م ۇلىكسىز قالدى. قازىر وڭىرلەردە بارلىعى 19 360 تۇرعىن ءۇيدى قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر. بۇعان 5 663 قۇرىلىسشى-جۇمىسشى مەن 577 ارنايى تەحنيكا جۇمىلدىرىلعان.

قۇرىلىس – تالاي مامانعا جۇمىس كوزى

قۇرىلىس كوپتەگەن جۇمىس ءتۇرىن قامتيتىن اۋقىمدى ۇعىمعا يە. بۇل ورايدا ونەركاسىپتىك نىسانداردى (زاۋىت, فابريكا, وندىرىستىك بازا), ەنەرگەتيكالىق (اەس, جەس, ەلەكتر جەلىلەرى), گيدروتەحني­كا­لىق (بوگەت, سۋ ەلەكتر ستانسالارى), كولىك ينفراقۇرىلىمى (جول, كوپىر مەن تەمىرجول), گاز جانە مۇناي قۇبىرلارىن سالۋدا سالا ماماندارىنىڭ ەڭبەگى ۇلكەن.

قازىر قۇرىلىس سالاسىندا 53 مىڭنان استام كومپانيا, 648 مىڭعا جۋىق ادام جۇمىس ىستەيدى. بىلتىر قۇرىلىستىڭ ناقتى كولەم يندەكسى رەكوردتىق كورسەت­كىشكە جەتتى. سوڭعى 15 جىلدا تۇرعىن ءۇي, قۇرىلىس جوبالارى مەن ولاردى سالۋ بويىنشا جۇمىستار 115,1%-عا جەتىپ, 7,6 ترلن تەڭگەنى قۇراعان. ايتا كەتەيىك, قۇرىلىسشىلاردىڭ كاسىبي مەرەكەسى جىل سايىن تامىز ايىنىڭ ەكىنشى جەكسەن­بىسىندە تويلانادى. ءداستۇر بويىنشا بۇل كۇنى سالا ارداگەرلەرى, الدىڭعى قاتارلى قۇرىلىس كومپانيالارى مەن ەڭبەك سىڭىر­گەن قىزمەتكەرلەر ماراپاتتالادى. وسى ماقساتتا «قۇرمەت­تى قۇ­رىلىسشى» توسبەلگىسى دە تاعايىندالعان.

ساراپشىلار ەلدەگى قۇرىلىس كومپا­نيالارىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە باسەكەگە قابىلەتتى ەكەنىن ايتادى. تاۋەل­سىز­دىك العالى بەرى سالادا كوپ نارسە وزگەر­دى. ادەپكىدە شەتەلدىك كومپانيا­لار مەن ماماندارعا جۇگىنگەنىمىز راس. كەلە-كەلە «كوش جۇرە تۇزەلدى». ويت­كەنى قازىر ءبىزدىڭ قۇرىلىسشىلار تەح­نيكالىق جاعىنان كۇردەلى, ساۋلەت جاعىنان كرەاتيۆتى عيماراتتار سالۋعا ابدەن توسەلگەن. بۇعان تاجىريبە مەن بىلىكتىلىك تە جەتكىلىكتى. ونىڭ ۇستىنە, ستا­تيستيكالىق مالىمەتتەرگە سۇيەنسەك, ەل­دەگى ەڭ ءىرى قۇرىلىس جوبالارىندا شەتەل­دىك مەردىگەرلەر سونشالىقتى كوپ تە ەمەس.

ەكىنشىدەن, قۇرىلىس جۇرگەن جەردە وزگە سالاداعىداي ەمەس, جۇمىس كوزى كوپتەپ اشىلاتىنىن باسا ايتۋ كەرەك. ءبىر عانا مىسال, زەرتتەۋلەردە ءبىر عيمارات سالىنسا, سونىڭ ماڭايىنان ارالاس تۇردە 8 جۇمىس ورنى اشىلادى ەكەن. ال جاڭادان پايدالانۋعا بەرىلگەن نىسانداردىڭ ەل ازاماتتارىنا تۇراقتى جۇمىس كوزىن ۇسىناتىنى تاعى بار.

جاس قۇرىلىسشىنىڭ جاناشىر پىكىرى

«MMGroup» قۇرىلىس توبىنىڭ نەگى­زىن قالاۋشى جانە جەتەكشىسى ءمولدىر ءسۇيى­نىشالىنىڭ ايتۋىنشا, بۇرىن مەملەكەت پەن قۇرىلىس كومپانيالارى اراسىنداعى قارىم-قاتىناس ونشا بولمادى. ال قازىر مەملەكەتتە اشىقتىق پايدا بولعان.

«مەن ەلدەگى قۇرىلىس سالاسىنىڭ ەڭ جاس وكىلى بولىپ سانالامىن. راس, بۇرىن كوپتەگەن كەدەرگىگە تاپ بولاتىنمىن. قۋانا­تىنىم, قازىر مۇنىڭ ءبارى بىرتىندەپ ازايىپ كەلەدى, ويتكەنى مەملەكەتىمىز كەيبىر كەدەرگىلەر مەن ماسەلەلەردى شەشۋدە كومەك كور­سە­تىپ وتىر. ەكىنشى ايتا كەتەتىن نارسە, قۇ­رىلىسقا قاجەتتى ماتەريال شىعارا­تىن وتان­دىق ءوندىرىس از. ءتىپتى بەلگىلى ءبىر كەزەڭ­دەردە بىردە كىرپىش, بىردە تەمىربەتون كونسترۋك­تسيالارى جەتىس­پەي جاتادى. بۇعان ءۇي سىرتىنا كەرەك قاسبەتتىك ونىمدەردى دە ايتساق بولادى. دەگەنمەن كەيىنگى ەكى جىلدا قۇرىلىس ما­تەريالدارى ءوندىرىسىنىڭ ءبىرشاما وسكە­نىن ايتۋىمىز كەرەك. ونى شىعاراتىن وتاندىق زاۋىتتار اشىلا باستادى. مەن بىلەتىن ساپاسى مىقتىلىعىمەن وتە تانىمال كاسىپورىندار جەتكىلىكتى. سونداي-اق كەيبىر وندىرۋشىلەردىڭ ساپاسى كەرەمەت بولماسا دا قالىپتى دەڭگەيدە ءوز تاۋارلارىن شىعارىپ جاتىر. دەمەك, ەلدەگى زاۋىتتار قۇرىلىس زاتتارىن كوپتەپ شىعا­رىپ, ساپاسىن ۋاقىت وتكەن سايىن جە­تىلدىرە تۇسسە, ءبىز بۇدان ەش ۇتىل­مايمىز. سىرتقى يمپورتقا دا تاۋەلدىلىك ازايادى», دەيدى ول.

سونداي-اق ءمولدىر قۇرىلىسقا قاتىس­تى ماماندىققا قۇشتار جاس­تار لەگىنىڭ كوبەيىپ كەلە جاتقانىنا قۋاناتىنىن ءبىلدىردى. دەسە دە ءوز قيىن­دىعى جەتەرلىك سالاعا ەشكىمدى ۇگىتتەمەي­تىنىن دە ايتىپ وتىر.

ارينە, جاستاردىڭ بۇل سالاعا ۇلكەن قى­زىعۋشىلىعى بار. مەن دە قازىر 29 جاس­تامىن. قۇرىلىستى كەزىندە پاتەردى جوندەۋدەن باستاپ, سولاي ءجۇرىپ ءوز كومپانيامدى دامىتتىم. بىراق مەن جاستاردى قۇرىلىسشى بولۋعا نەمەسە ءوز قۇرىلىس كومپانياڭىزدى قۇرىڭىز دەپ ەشقاشان كەڭەس بەرمەيمىن. ويتكەنى قازىرگى ۋاقىت­تا بۇل سترەستىك ماماندىقتاردىڭ ءبىرى. ادىلەتسىزدىك تە كوپ. كوپتەگەن كەدەر­گىدەن ءوتۋ كەرەك. كوپ جاعدايدا جەر­گىلىك­تى باسقارۋ ورگاندارىمەن ارادا ماسە­لەلەر تۋىنداپ جاتادى. الايدا كەيىن­گى كەزدەردەگى ۇكىمەتتىڭ اشىقتىعى ارقا­سىندا سالادا كوپتەگەن مۇمكىندىك پايدا بولدى. جۇمىس ىستەۋ ءبىرشاما جەڭىلدەدى», دەيدى مامان.

سەكتور قارقىنى ارتىپ كەلەدى

وسىعان دەيىن پرەزيدەنت تە قۇرىلىس سالاسىنىڭ تۇيتكىلدەرىنە نازار اۋدارىپ, ءتيىستى تاپسىرما بەرگەن ەدى. ناقتىلاپ ايتساق, ۇكىمەتتىڭ جىل باسىنداعى كە­ڭەيتىلگەن وتىرىسىندا قۇرىلىس ساپاسىنا جاسالاتىن باقىلاۋدى مىندەتتى تۇردە كۇشەيتۋ كەرەك دەدى. پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, قازىر قۇرىلىس سالاسىندا ساراپتاما جاساۋدى مەملەكەتتىڭ يەلىگىنە قايتارۋ ماسەلەسى قىزۋ تالقىلانىپ جاتىر.

«ازاماتتاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاما­سىز ەتۋ – ەڭ باستى مىندەت. قۇرىلىس ساپاسىنا جاسالاتىن باقىلاۋدى مىندەتتى تۇردە كۇشەيتۋ كەرەك. بۇل – انىق دۇنيە. الايدا مەملەكەت وسى نارىقتى تۇگەل يەمدەنىپ الماۋى قاجەت. شىنايى باسەكە بولۋعا ءتيىس. ۇكىمەت بارلىق تاراپتىڭ مۇددەسىن ەسكەرۋى كەرەك», دەگەن ەدى مەملەكەت باسشىسى.

«اتامەكەن» ۇكپ قۇرىلىس جانە جەر قاتىناستارى دەپارتامەنتىنىڭ ديرەك­تورى ءنازيرا ۇسەنوۆانىڭ ايتۋىنشا, وتاندىق كومپانيالاردى باسەكەگە قابىلەتتى دەپ ايتۋعا بولادى.

«تاۋەلسىزدىك العالى بەرى قۇرىلىس سەك­تورىنىڭ قارقىنى ەسەلەپ ءوستى. شەتەلدىك كومپانيالار دا نارىققا كەلدى. ءوزىمىزدىڭ كومپانيالار دا ءوسىپ, جەتىلدى. سالاداعى وتاندىق مامان­دار­دىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىك دەڭگەيى ارتتى ما؟ بۇل وتە نازىك سۇراق. دەگەن­مەن ءبىزدىڭ مامانداردى شەتەلدىك ارىپ­تەس­تەر­مەن باسەكەلەسە المايدى دەۋ قاتە بولار ەدى. ءبىزدىڭ قۇرىلىسشىلارعا ارحي­تەكتۋرالىق تۇرعىدا قىزىقتى, تەح­ني­كالىق تۇرعىدا كۇردەلى نىسانداردى سالۋ ءۇشىن بىلىكتىلىك تە, ءبىلىم دە, تاجى­ريبە دە بار. بىراق ستاتيستيكاعا ۇڭى­لەر بولساق, حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرىل­گەن نارىق قاتىسۋشىلارى سانى سون­شالىقتى كوپ ەمەس. الداعى جاعداي وڭ كورسەتكىشتەرمەن قالىپتاسادى دەپ ۇمىت­تەنەمىز. ارينە, قازىرگى احۋال قۇبىل­مالى بولىپ كەتتى. ينفلياتسيا مەن تۇ­راقسىز سىرتقى ساياسي جاعدايلاردى ەس­كەرەر بولساق, ازاماتتاردىڭ ساتىپ الۋ قابىلەتىنىڭ تومەندەپ كەتكەنىن اڭعارامىز. قازىرگى قۇرىلىس سەكتورىنىڭ باسىنداعى جاعدايدى تىم كەرەمەت دەۋگە كەلمەس. دەگەنمەن وسىنداي قيىنشىلىقتىڭ ارتىنان جاقسى كۇندەر كەلەتىنى دە راس», دەيدى ساراپشى.

اتىراۋ وبلىسى الدا تۇر

ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسىنىڭ ما­لىمەتى بويىنشا, 2023 جىلى قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ كولەمى 15,1 پايىزعا ءوستى. تەڭگەدەگى كولەمى 7 ترلن 612,8 ملرد تەڭگە بولدى. ەلدەگى جالپى قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ 82,2 پايىزىن جەكە قۇرىلىس كومپانيالارى ورىنداسا, 17,3 پايىزىن شەتەلدىكتەر اتقارعان. مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ ۇلەسى – 0,5 پا­يىز. بۇل رەتتە قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ باسىم بولىگىن – 84,7 پايىزىن قۇرىلىس-مونتاج جۇمىستارى قۇراسا, 7,6 پايىزى – كۇردەلى جوندەۋگە, 7,7 پايىزى – قازىرگى جوندەۋ جۇمىستارىنا تيەسىلى.

بىلتىر ەلىمىزدە 38 017 جاڭا نىسان­نىڭ قۇرىلىسى اياقتالعان. ونىڭ 35 مىڭ­نان استامى – تۇرعىن ءۇي, 2 مىڭنان استامى – باسقا ماقساتتاعى عيماراتتار. پايدا­لانۋعا بەرىلگەن تۇرعىن ءۇي كولەمى 17,8 ملن شار­شى مەتردى قۇراپ, الدىڭعى جىل­مەن سا­لىس­تىرعاندا 13,8 پايىزعا ءوسىم كورسەتكەن.

ال بيىلعى ءتورت ايدا ورىندالعان قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ قارجىلىق كولەمى 1,2 ترلن تەڭگەنى قۇراپ, الدىڭعى جىلدىڭ ۇقساس كەزەڭىنەن 12,2 پايىزعا اسىپ ءتۇستى.

«جۇزەگە اسىرىلعان مەردىگەرلىك جۇمىستار ىشىندە باسىم ۇلەسى تۇرعىن ءۇي ەمەس قۇرىلىس نىساندارىنا تيەسىلى بولدى – 24,3 پايىز. ودان كەيىنگى ورىندا 14,9 پايىزبەن تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى تۇر. ۇشتىككە جول جانە اۆتوماگيسترال قۇرىلىسى كىرەدى. اتالعان سالانىڭ جالپى قۇرىلىستاعى ۇلەسى – 10,9 پايىز», دەلىنەدى ۇلتتىق ستاتيستيكا بيۋروسى مالىمەتىندە. وڭىرلەر بولىنىسىندە اتىراۋ وبلىسى الدا تۇر. مۇنداعى ورىندالعان قۇرىلىس جۇمىستارىنىڭ قۇنى 268 ملرد تەڭگەگە باعالانىپ وتىر. الايدا بۇل سوما الدىڭعى جىلداعى كورسەتكىشتەن 6,3 پايىزعا تومەن. سونىمەن قاتار ۇزدىك ۇشتىكتە استانا (127,4 ملرد تەڭگە) جانە الماتى (118,7 ملرد تەڭگە) قالاسى بار.

سالا قانداي يگىلىككە مۇقتاج؟

قالاي دەسەك تە, قۇرىلىس سالاسى – ۇلكەندىگى جاعىنان ەلدەگى ەكىنشى سالا. ەلىمىزدەگى كومپانيالاردىڭ 13 پايىزى وسى باعىتتا ەڭبەك ەتەدى. نارىقتىڭ 70 پايىزدان استامىن وتاندىق كومپانيالار يەلەنىپ وتىر. ءاربىر ءۇشىنشى جۇمىس – قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي ەمەس عيماراتتاردىڭ جوندەۋ جۇمىستارىمەن بايلانىستى. تەك 12 پايىزى باسپانا سالۋمەن اينالىسادى. سالادا شەشۋىن كۇتىپ تۇرعان تۇيتكىل دە جوق ەمەس. «PlanRadar» پلاتفورماسى ۇسىنعان دەرەككە سۇيەنسەك, قازىر ەلدەگى قۇرىلىس سالۋشىلاردىڭ 95 پايىزى كەشەندى تسيفرلاندىرۋعا مۇقتاج.

«BI Group» سەكىلدى كومپانيالار عانا تسيفرلىق شەشىم ەنگىزىپ جاتىر. كوبى CRM-جۇيەسىمەن, ساتىلىمعا ارنالعان قۇرالدارمەن شەكتەلەدى. ال قۇرىلىستى باسقارۋداعى, ساپانى باقىلاۋداعى جانە قۇجات اينالىمىنداعى تسيفرلاندىرۋ مۇمكىندىكتەرىن ەلەمەيدى. دەگەنمەن جاعداي وزگەرىپ كەلە جاتىر. مارجانىڭ تومەندەۋى جانە باسەكەنىڭ ارتۋى كومپانيالاردى شىعىنداردى وڭتايلاندىرۋعا جانە تيىمدىلىكتى ارتتى­رۋعا ماجبۇرلەپ جاتىر. تسيفرلىق تەحنو­لو­گيالار الدە­قاي­دا تارتىمدى بولا ءتۇستى, الايدا ولار­دى ەنگىزۋ كەشەندى ءتاسىل­دى قاجەت ەتەدى. قا­زىر قۇرىلىسشىلار مەم­لە­كەت­تەن تۇ­راقتى قۇقىقتىق بازانى, ۇزاق­مەر­زىم­دى ەرەجەلەردى جانە بيۋرو­كرا­تيا­­لىق بارەرلەردى ازايتۋدى كۇتىپ وتىر. سو­نىمەن قاتار كەڭسەدە دە, قۇرى­لىس الاڭىن­دا دا كادر بىلىكتىلىگى ۇلكەن ماسەلەگە اينالىپ تۇر», دەلىنەدى زەرتتەۋدە.