“رومات” فارماتسەۆتيكالىق كومپانياسىنىڭ پرەزيدەنتى تۇراربەك راقىش:
دارىلەر وزىمىزدە جاسالادى, بۇل وتاندىق ءونىمنىڭ وركەندەۋى
– تۇراربەك ءامىرحان ۇلى, جالپى وسى كومپانيانى قۇرۋداعى ماقسات نەدەن تۋىنداپ ەدى؟ – كەڭەستىك جۇيە ىدىراعاننان كەيىن ەلىمىزدە ءدارى-دارمەككە ۇلكەن زارۋلىك تۋىندادى. ءبىزدىڭ ەلىمىز سول كەزدەردە حالىقتىڭ دارىگە دەگەن سۇرانىسىنىڭ 3 پايىزىن عانا جەرگىلىكتى ونىمدەرمەن جاۋىپ وتىردى. سول كەزدە ارنايى كومپانيا قۇرعانىمىزدىڭ سەپتىگى بۇگىن ەلىمىزگە ءتيدى-اۋ دەپ ويلايمىن. ءسويتىپ, بۇگىندە ۇلكەن حولدينگكە اينالعان “رومات” فارماتسەۆتيكالىق كومپانياسى 1992 جىلى شاعىن اپتەكا نەگىزىندە قۇرىلدى. باستى ماقساتىمىز – وتاندىق ءدارى-دارمەكتەر وندىرەتىن جاڭا سالانى قالىپتاستىرۋ ەدى. – وسى جىلدار ارالىعىنداعى جەتىستىكتەرىڭىز قانداي؟ كومپانيا باسەكەگە قابىلەتتى بولا الدى ما؟ – بۇل كۇندەرى كومپانياعا قاراستى ءۇش زاۋىت تا تولىق دەڭگەيدە جۇمىس ىستەپ, باسەكەگە قابىلەتتى كەشەندەردىڭ قاتارىندا حالىققا قاجەتتى ءدارى-دارمەكتەر, مەديتسينالىق جابدىقتار شىعارۋدا. مىسالى, وبلىس ورتالىعىنداعى مەديتسينالىق زاۋىت ءۇش بولىكتى, ءبىر رەت قولدانىلاتىن شپريتس شىعارۋدى 130 ميلليون داناعا جەتكىزىپ وتىر. بۇگىندە ول ۇلكەن سۇرانىسقا يە. سونداي-اق تمد ەلدەرىندە تۇڭعىش رەت تۋبەركۋلەزگە قارسى قولدانىلاتىن دارىلەر شىعارۋدى قولعا الىپ وتىرمىز. جالپى ءونىم ءوندىرۋ كولەمى وسى ۋاقىتتىڭ ىشىندە 2-3 ەسە ۇلعايدى. كومپانيانىڭ ماقساتى – ساپالى, باسەكەگە قابىلەتتى, سۇرانىسقا يە ءونىم شىعارۋ, حالىقتىڭ قاجەتتىلىگىن وتەۋ. وسىعان وراي, مەملەكەتتىك ساپا مەنەدجمەنت جۇيەسى ءىSO-9001-2001 ەنگىزدىك. ياعني, حالىقارالىق تالاپتارعا ساي جۇمىس جاسايمىز. وسىدان ءۇش جىل بۇرىن ەلىمىزدە عىلىم قورى قۇرىلىپ, ۇكىمەت بۇرىنعىداي ماڭىزى شامالى عىلىمي باعىتتارعا بيۋدجەت قارجىسىن شىعىنداماي, عىلىمي جوبا ۇلتتىق ماڭىزداعى جاڭالىققا, جاڭاشىلدىققا يە بولسا عانا قولداۋ ءبىلدىرەتىن بولدى. سول جولى 70 جوبا ۇسىنىلىپ, سونىڭ ءىشىندە 5 جوبا عانا تاڭدالىپ الىندى. ولاردىڭ ءبىرى – ءبىزدىڭ “رومات” فارماتسەۆتيكالىق كومپانياسىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى. بۇل ءبىزدىڭ كومپانيانىڭ عىلىمي نەگىزدە دامىپ كەلە جاتقانىن, جاڭا تەحنولوگيالاردى ومىرشەڭ ەتۋدە بارلىق مۇمكىندىكتەرىمىزدىڭ بار ەكەنىن كورسەتەدى. – ەلىمىز بويىنشا وكىلدىكتەرىڭىز بار ما؟ شەتەلدەردە شە؟ ولارمەن قانداي بايلانىس جاسايسىزدار؟ – ءبىزدىڭ حولدينگ قۇرامىندا ديستريبيۋتەرلىك ورتالىق, اپتەكالىق جانە لوگيستيكالىق جۇيە, جوعارىدا ايتىپ كەتكەندەي, ءۇش زاۋىت, ەلىمىزدىڭ قالالارىندا ورنالاسقان 18 فيليالىمىز بار. سونداي-اق 2006 جىلى پەكين قالاسىنان وسىنداي بولىمشە اشتىق. الداعى ۋاقىتتا تاعى دا ءبىر بولىمشەنى ماسكەۋ قالاسىندا اشۋ ويىمىزدا بار. بۇگىندە كومپانيانىڭ بارلىق جۇمىستارى كومپيۋتەرلەندىرىلگەن, جەر-جەردەگى قۇرىلىمدارمەن جەدەل بايلانىس ورناتىلعان. الىس, جاقىن شەت ەلدەردىڭ 140-تان اسا فيرمالارىمەن تىعىز بايلانىس ورناتىپ, ولارمەن ۇزاق مەرزىمدىك كەلىسىمدەر جاعدايىندا بىرلەسىپ جۇمىس جاساپ كەلەمىز. مىسالى, شۆەيتساريا, بەرلين-حەمي, “سولۆەي فارما”, “لانناحەر”, “راتسيوفارم,” “شۆارتس فارما”, گەرمانيا, پفانزەر ليۋكسەمبۋرگ, رەسەيدىڭ “نوۆوسيبحيمفارم”, اۆستريانىڭ “نيكومەد”, فرانتسيانىڭ “انسەلل”, اقش-تىڭ “پفايزەر”, سلوۆەنيانىڭ “لەك” سياقتى الەمگە ءايگىلى ءىرى كومپانيالارىنىڭ رەسمي ديستريبيۋتورى بولىپ سانالامىز. ءوز ەلىمىزدە “روماتتىڭ” 40-قا جۋىق ءدارىحانالارى بار. اتالعان ءدارىحانالار بۇگىنگى تالاپقا ساي جابدىقتارىمەن, كاسىبي بىلىكتىلىكتەرى جوعارى ماماندارىمەن ەرەكشەلەنەدى. وتكەن جىلدان باستاپ از قامتاماسىز ەتىلگەن وتباسىلار, كوپ بالالى انالار, زەينەتكەرلەر مەن ءمۇگەدەكتەرگە ارنالعان “الەۋمەتتتىك ءدارىحانا” اتتى ارزان باعالى ءدارى-ءدارمەكتەر الا الاتىن جوبانى ىسكە اسىرۋعا كىرىستىك. – سوندا ءدارى-دارمەكتەردىڭ, ياعني پرەپاراتتاردىڭ قانشا ءتۇرىن ءوندىرەسىزدەر؟ كاسىپورىندا قانشا ادام جۇمىس جاسايدى؟ ءدارى جاسايتىن ءبىلىكتى ماماندار قايدان كەلەدى؟ – ءبىزدىڭ زاۋىتتار قازىرگى كەزدە ءدارى-دارمەكتەردىڭ 200-دەن اسا ءتۇرىن شىعارۋعا قول جەتكىزىپ وتىر. كاسىپورىن زاۋىتتارىندا تۇيىرلەنگەن جانە كاپسۋلالى ءدارى-دارمەكتەر, ينفۋزيوندىق سۇيىقتىقتار, فەرمەنتتىك پرەپاراتتار جانە تاعى باسقا ادام دەنساۋلىعىنا قاجەتتى ونىمدەر شىعارىلادى. كومپانيادا 1300-دەن اسا ادام ەڭبەك ەتەدى. ارينە, مامانداردىڭ كوپشىلىگى ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن جاستار, ولاردىڭ ۇلەس سالماعى 80 پايىزدى قۇرايدى. سونداي-اق بۇل سالاعا شەتەل ماماندارىن دا جۇمىسقا تارتىپ وتىرمىز. – ءوزىڭىز وسى سالادا كوپتەن قىزمەت ىستەپ كەلەسىز. وتاندىق فارماتسەۆتيكالىق يندۋستريانىڭ قازىرگى دەڭگەيىنە قانداي باعا بەرە الاسىز؟ – ارينە, وتاندىق فارماتسەۆتيكالىق ءوندىرىسىنىڭ جاعدايى ءالى دە دامۋ ۇستىندە. بۇگىنگى مىندەت – نارىقتىق جاعدايعا بەيىمدەلگەن ءوندىرىس جۇيەسىن جەتىلدىرىپ, جاڭا تەحنولوگيالاردى مەڭگەرىپ, جوعارعى ستاندارتتارعا ساي كەلەتىن كاسىپورىنداردى دامىتىپ, ەلباسىنىڭ الدىمىزعا قويعان ماڭىزدى شەشىمدەرىنىڭ ءبىرى –وتاندىق ءدارى-دارمەكتەردى ءوندىرۋدىڭ ءوزارا سالماعىن تۇتىنۋ رىنوگىنىڭ 50 پايىزىنا جەتكىزۋ ەكەنى بەلگىلى. بۇل وتە جاۋاپتى مىندەت دەسەم, ەلىمىزدىڭ فارمنارىعىنىڭ جىلدام ءوسۋىن وسى سالانىڭ نارىقتىق ەكونوميكاعا بەيىمدەلۋىمەن جانە الەمدىك نارىققا قاراي بەت بۇرۋىمەن تۇسىندىرە الامىز. سونداي-اق, مەملەكەتتىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا نازار اۋدارۋى دا جاقسى ىقپال ەتتى. – شپريتستەر جاساۋ ءۇشىن شيكىزاتتى قايدان ساتىپ الاسىزدار؟ – وڭتۇستىك كورەيادان الاتىنبىز. ينەلەر جاپوندىق. ءدارى ەككەن كەزدە ءمۇلدەم اۋىرتپايدى. شپريتستەر نەمىستەردىڭ جوعارى ساپالى پلەسس-فورمالارىندا جاسالىپ, كورەيالىق مەديتسينالىق جابدىقتارعا ورالادى. بۇل شپريتستەر ۆ گەپاتيتىنىڭ الدىن الادى. ال بۇگىندە پاۆلودار مۇناي-حيميا زاۋىتى پوليەتيلەن شىعارۋدى قولعا الا باستادى. سوڭدىقتان ءبىز ولارمەن شارتقا وتىرۋعا دايىنبىز. بۇل وتە ءتيىمدى, ءارى ءونىمنىڭ وزىندىك قۇنىن تومەندەتۋگە اسەر ەتەدى. – بيىل قولدانىسقا ەنگەن بىرىڭعاي دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە بايلانىستى نە ايتار ەدىڭىز؟ وزىڭىزگە بەلگىلى, جۋىردا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن دامىتۋدىڭ 2011-2015 جىلدارعا ارنالعان “سالاماتتى قازاقستان” مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ جوباسى جارىق كوردى. بۇل جونىندە نە دەيسىز؟ – اتالعان جۇيە حالىقتىڭ دەنساۋلىعىن ساقتاۋدا, ەمدەۋ شارالارىنىڭ ءتيىمدىلىگىن ارتتىرۋدا ناتيجەلى بولاتىنىنا سەنىمدىمىن. ويتكەنى, بۇل ەمدەۋ ورىندارىنىڭ, ءاربىر دارىگەردىڭ باسەكەلەستىگىن قامتاماسىز ەتىپ, ولاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋگە زور اسەر ەتەدى دەگەن ويدامىن. “سالاماتتى قازاقستان” مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى دا وسى. ياعني, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ باسەكەلەستىك قابىلەتتىلىگىن قالىپتاستىرۋ, قازاقستان ازاماتتارىنىڭ دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ جانە ەلدىڭ الەۋمەتتىك-دەموگرافيالىق تۇراقتى دامۋىن قامتاماسىز ەتۋ. ەلىمىزدىڭ بۇل بيىك مۇددەگە جەتەتىنىنە مەن سەنىمدىمىن. ءويتكەنى, ءبىزدىڭ ەلىمىزدە ونىڭ العىشارتتارى جولعا قويىلىپ وتىر. – راحمەت اڭگىمەڭىزگە! اڭگىمەلەسكەن فاريدا بىقاي, “ەگەمەن قازاقستان”. پاۆلودار.