سەبەبى وسى شاھار ارقىلى ورتا ازيانىڭ باسقا ايماقتارىنا قاراي جولدار تارامدالىپ كەتە بەرەدى. مىنە, سول ءۇشىن مەگاپوليس رەسپۋبليكانىڭ وڭتۇستىك وڭىرىندەگى كولىك-لوگيستيكالىق حابىنا اينالىپ وتىر. وسىناۋ ماڭىزدى يدەيانى شىن مانىندە ىسكە اسىرۋ ءۇشىن جەرگىلىكتى بيلىك اۋقىمدى جوبالاردى قولعا الدى. ايتالىق, قالا ىرگەسىنەن ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىعىن قۇردى. ول جەردە كولەمى كەڭ زاماناۋي قويمالار ورنالاسادى. ازىق-ت ۇلىك, ءدارى-دارمەك, باسقا دا تاۋارلار ساقتايتىن قويمالار الاڭى بولادى. ءدال قازىر جوبانىڭ ءبىراز بولىگى اياقتالىپ, نىسانداردىڭ ءبىرسىپىراسى پايدالانۋعا بەرىلىپ ۇلگەردى. كەلەشەكتە جان-جاقتان ساۋدا-لوگيستيكالىق ورتالىعىنا تاۋارلار كەلىپ, ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنە, ءتىپتى شەتەلگە وسى جەردەن ونىمدەر تاسىمالدانباق.
«قالا اكىمدىگى كولىك قىزمەتىن, جولاۋشىلار تاسىمالى سالاسىن جاقسارتۋ باعىتىندا كوپتەگەن جۇمىس اتقاردى. سونىڭ ءبىرى – كولىك كەپتەلىسىن ازايتۋ ماقساتىندا سالىنعان 2 ءىرى جولايرىق. ءبىرى قوناەۆ, ەكىنشىسى بايدىبەك بي داڭعىلىندا ورنالاسقان. سونداياق قالادان تاشكەنت تاسجولىنا قاراي شىعىپ كەتەتىن ەكىنشى ءىرى جول سالىنىپ جاتىر. ول قوناەۆ داڭعىلىن ۇزارتۋ جوباسى ارقىلى ىسكە اسىپ وتىر. بۇل اۋقىمدى باستاما دا ءبىتۋ مارەسىنە جاقىن قالدى. شاھار رەسپۋبليكانىڭ ءۇشىنشى مەگاپوليسى بولعاندىقتان, جولاۋشى تاسىمالداۋ قىزمەتى سالاسىندا دا ىلگەرى دامۋشىلىق بايقالادى. وعان بيىل جاڭا كەلبەتكە ەنگەن بۇرىنعى تەمىرجول ۆوكزالىنىڭ جاڭعىرتۋ جۇمىستارى ارقىلى كوز جەتكىزەمىز. 10 جىلعا جوسپارلانعان ينۆەستيتسيا قاراجاتى ءبىر جىل ىشىندە قاراستىرىلىپ, بىلتىر 10 ماۋسىمدا باستالعان قۇرىلىس 2024 جىلدىڭ 10 مامىرىندا تولىق اياقتالدى. نىساندى سەنىمگەرلىك باسقارۋعا بەرۋدىڭ ناتيجەسىندە قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارى ءتيىمدى جۇزەگە اسقانىن اتاپ وتكەن ءجون», دەيدى قالالىق جولاۋشىلار تاسىمالى قىزمەتىنە جاۋاپتى باسقارما ماماندارى.
تەمىرجول ۆوكزالىندا تاۋلىگىنە 27 باعىت بويىنشا جولاۋشى تاسىمال قىزمەتى ۇيىمداستىرىلعان. 1968 جىلى سالىنعان ەسكى ۆوكزالدىڭ جالپى عيمارات الاڭى 1 770,2 شارشى مەتردى, جولاۋشىلاردى وتكىزۋ قابىلەتى تاۋلىگىنە 2 مىڭ جولاۋشىنى قۇراسا, بۇگىندە قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنان كەيىن تەمىرجول ۆوكزالىنىڭ اۋماعى 2 249,33 شارشى مەترگە ۇلعايىپ, وتكىزۋ قابىلەتى تاۋلىگىنە 6 مىڭ ادامعا دەيىن ارتتى. سونداي-اق جولاۋشىلاردى كۇتۋ زالىنىڭ اۋماعى 898,3 شارشى مەتردەن 1 982,3 شارشى مەترگە دەيىن ۇلعايدى. جوبادا عيماراتتىڭ ەكىنشى كىرەبەرىسى, جولاۋشىلارعا جايلى قىزمەت كورسەتەتىن زاماناۋي تالاپقا ساي 2 كۇتۋ زالى جانە ەكىنشى قاباتتا فۋدكورت قاراستىرىلدى. ۆوكزال عيماراتىنىڭ قاسبەتى مەگاپوليستىڭ ساۋلەتتىك كەلبەتىنە ساي جابدىقتالىپ, شىنى ۆيتراج, مەتالل كاسسەتالارمەن قاپتالدى.
ءوز كەزەگىندە جاڭا اۋەجاي تەرمينالىنىڭ قۇرىلىسى «Ѕسات» اق ينۆەستيتسيالارى ەسەبىنەن ىسكە اسىرىلىپ وتىر. تەرمينالدى ىسكە قوسۋ جولاۋشىلار اعىنىن ساعاتىنا 200-دەن 2 000-عا ارتتىرىپ, ال وتكىزۋ قابىلەتىن جىلىنا 10-12 ميلليون جولاۋشىعا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي اق تەرمينالدىڭ ءىشىن 7 ايماققا ءبولۋ ارقىلى جولاۋشىلارعا قولايلى جاعداي جاسالادى.
جاڭا جولاۋشىلار تەرمينالىن پايدالانۋعا بەرۋ ناتيجەسىندە 2 مىڭنان اسا جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلادى, حالىقارالىق باعىتتارداعى مارشرۋتتىق جەلىلەر داميدى, شەتەلدىك اۋە تاسىمالداۋشىلاردىڭ قىزىعۋشىلىعى ارتىپ, قوسىمشا ينۆەستيتسيالار تارتىلادى. وعان قوسا اۋە جۇك تاسىمالىنىڭ دا كولەمى ۇلعايادى. الداعى جوسپارعا سايكەس, اۋەجاي مۋلتيمودالدى ورتالىق رەتىندە قىزمەت كورسەتەدى. بۇل – جاڭا تەرمينالدى سالۋداعى ستراتەگيالىق ماقساتتىڭ ءبىرى. سونىڭ اياسىندا اۋەجاي اۋماعىندا ەندى اۋە كەمەلەرىنە قىزمەت كورسەتەتىن انگار, ۇشاقتارعا جەدەل جانارماي قۇيۋ ءۇشىن وتىن قۇيۋ بەكەتى, قوناقۇيلەر سالىنادى. سونىمەن بىرگە اۋە كەمەلەرىنە جەرۇستى سەرۆيستىك قىزمەتىن ۇيىمداستىرۋ ءۇشىن ارنايى تەحنيكالار ساتىپ الىنادى. بۇدان بولەك, پەررون مەن كىرمە جولداردىڭ جۇك تەرمينالى جاڭعىرتىلادى. جاڭادان اۆياتسيالىق-تەحنيكالىق ورتالىق پەن بورتتىق تاماقتاندىرۋ تسەحتارى اشىلادى. سونىمەن قاتار سانيتارلىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتەتىن ۇزىندىعى 3 300, ەنى 60 مەتردى قۇرايتىن جاڭا ۇشىپ-قونۋ جولاعىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلەدى. بۇل اۋەجايعا زاماناۋي اۋىر ۇشاقتاردى قابىلداۋعا جانە اۋا رايىنىڭ قولايسىزدىعىنا بايلانىستى تۇماندى كەزدە ۇشاقتاردىڭ قونۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
شىمكەنت اۋەجايىنداعى تەرمينال قۇرىلىسىن قالا اكىمى عابيت سىزدىقبەكوۆ ارنايى بارىپ تەكسەرگەن بولاتىن. ارالاۋ بارىسىندا شاھار باسشىسى ءبىراز كەمشىلىكتەردى انىقتاعان. وسىعان بايلانىستى اكىم مەردىگەر مەكەمە باسشىسىنا اۋەجايعا كىرەبەرىس جولدىڭ قۇرىلىسىنداعى كەم-كەتىكتەرىن كەپىلدىك مەرزىمى ىشىندە تۇزەۋگە تاپسىرما بەرىپ, جۇمىس ساپاسىن كورۋ ءۇشىن قۇرىلىس باسىنا تەكسەرىسپەن قايتا كەلەتىنىن مالىمدەدى. ايتا كەتۋ كەرەك, اۋەجاي قۇرىلىسىنىڭ ەكىنشى كەزەڭى بيىل اياقتالىپ, ەل يگىلىگىنە بەرىلەدى دەپ كۇتىلىپ وتىر.
جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك قوعامدىق كولىك ماسەلەسى مەگاپوليستىڭ وزەكتى پروبلەماسى ەكەنىن ەسكەرە وتىرىپ, 2024 جىلدىڭ باسىنان بەرى بۇل سالاعا بىرقاتار وزگەرىس ەنگىزدى. ماسەلەن, 2020 جىلى قالالىق ماسليحاتپەن جولاۋشىلار كولىگىن دامىتۋدىڭ كەشەندى سحەماسى بەكىتىلدى. سحەماعا سايكەس 77 مارشرۋتتى قۇرايتىن جاڭا باعىتتىق جەلى ازىرلەندى. سونىڭ ناتيجەسىندە 6 حاب, 33 جەتكىزۋشى, 39 ماگيسترالدى, 6 اينالما مارشرۋتتار قاراستىرىلدى. بۇگىنگى تاڭدا وسى جولاۋشىلار باعىتتارى تولىعىمەن قىزمەت كورسەتىپ وتىر. قالانىڭ ىشكى ورتالىق كوشەلەرى مەن شەت ايماقتارىندا ورنالاسقان بارلىق شاعىن اۋداندار مەن تۇرعىن ءۇي الاپتارى قوعامدىق كولىكپەن ءجۇز پايىز قامتىلعان. وسى كۇندە شاھاردا كۇندەلىكتى 916 اۆتوبۋس جولاۋشى تاسيدى. ال بۇل قىزمەتتى 11 تاسىمالداۋشى كومپانيا جۇزەگە اسىرىپ وتىر. ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك, 2024 جىلعى 5 ايدا تاسىمالدانعان جولاۋشى سانى – 36 738 679 ادام. سونىمەن قاتار جالپى اۆتوبۋس سانى رەزەرۆپەن قوسقاندا – 1 140 بولسا, ونىڭ 640-ى گاز مەتانمەن, 464-ءى ديزەلمەن قالعان 36-سى بەنزينمەن جۇرەدى.
جولاۋشىلار تاسىمالىنا جاۋاپتى باسقارما ماماندارىنىڭ بەرگەن مالىمەتى بويىنشا, بيىل شىمكەنت قالاسىندا 229 قوعامدىق كولىكتى جاڭارتۋ جوسپاردا تۇر. بۇگىنگە دەيىن «اۆتويمپۋلس» سەرىكتەستىگى «Zhongtong» ماركالى 5 جاڭا اۆتوبۋس ساتىپ الىپتى. «سانجار موتورس» پەن جك «ابدۋگانيەۆ» كومپانيالارى «SAZ LE 60» ماركالى 12 اۆتوبۋستى مامىر ايىندا باعىتقا قوسقان, ال «مان-وڭتۇستىك» مەكەمەسىنىڭ «Youtong» ماركالى جاپ-جاڭا 3 اۆتوبۋسى قالادا قىزمەت كورسەتىپ جاتىر.
مەگاپوليستەگى بارلىق 1 142 اۆتوبۋستىڭ 95 پايىزعا جۋىعى – سوڭعى 5 جىلدا الىنعان كولىكتەر. جالپى, قوعامدىق كولىكتەردى جىل سايىن كەزەڭ-كەزەڭمەن جاڭارتۋ قالا اكىمدىگىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارىنا ەنگەن.
بۇرىنعى كەزدە قوعامدىق كولىكتەردە تەگىن ءجۇرۋ قۇقىعى ءى توپتاعى مۇگەدەكتەرگە, «باتىر انا», «التىن القا», «كۇمىس القا» توسبەلگى يەگەرلەرىنە, تىل ارداگەرلەرىنە, زاعيپ جاندارعا جانە ولارمەن بىرگە جۇرەتىن ءبىر ادامعا بەرىلگەن ەدى. 7-18 جاسقا دەيىن مەكتەپ وقۋشىلارى ءتاريفتىڭ 50 پايىزىن تولەيتىن, ستۋدەنتتەرگە جولاقى 50 تەڭگە ەدى.
قالا اكىمى عابيت سىزدىقبەكوۆتىڭ تىكەلەي تاپسىرماسىمەن بيىل 1 مامىردان باستاپ قوعامدىق كولىكتە تەگىن ءجۇرۋ مۇمكىندىگى جوعارىدا اتالعان جانداردان بولەك, كەلەسى ساناتتاعى ازاماتتارعا دا قولجەتىمدى بولدى. ولار – ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس ارداگەرلەرى, جەڭىلدىكتەر بويىنشا سولارعا تەڭەستىرىلگەن ارداگەرلەر, باسقا مەملەكەتتەردiڭ اۋماعىنداعى ۇرىس قيمىلدارىنا قاتىسقان ارداگەرلەر, «قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرلەرى», ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارىندا تىلداعى قاجىرلى ەڭبەگى مەن ءمىنسىز اسكەري قىزمەتى ءۇشىن بۇرىنعى كسرو وردەندەرىمەن جانە مەدالدارىمەن ناگرادتالعان ادامدار مەن 1941 جىلعى 22 ماۋسىم 1945 جىلعى 9 مامىر ارالىعىندا كەمiندە 6 اي جۇمىس iستەگەندەر. سونداي-اق ساياسي قۋعىن-سۇرگiن قۇرباندارى, ەكىنشى توپتاعى مۇگەدەكتىگى بار ازاماتتار, مۇگەدەكتىگى بار بالالار, 70 جاستان اسقان زەينەتكەرلەر مەن مەكتەپ وقۋشىلارى.
قوعامدىق كولىكتەگى ەلەكتروندى بيلەت جۇيەسىندە تۋىنداعان ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ءارى باسەكەلەستىك ورتا قالىپتاستىرۋ ماقساتىندا جاڭا ەلەكتروندى بيلەتتەندىرۋ جۇيەسى ەنگىزىلىپ جاتىر. جەكە ينۆەستور «SmartMobility» كومپانياسى بۇعان قىزىعۋشىلىق تانىتىپ, ءوز ەسەبىنەن جۇيەنىڭ باعدارلاماسىن ازىرلەگەن. ەندى قوعامدىق كولىكتەرگە ۆاليداتورلار ورناتۋ جۇمىسىن باستاپ كەتتى. جاڭا بيلەتتەندىرۋ جۇيەسى جولاۋشى تاسىمالداۋشى مەكەمە «Shymkent bus» بك» سەرىكتەسىنە تيەسىلى 35 باعىتتاعى اۆتوبۋستارعا ورناتىلىپ ۇلگەردى.
2024 جىلعى 10 مامىردان باستاپ ۆاليداتورلار تولەم قابىلداۋدى باستادى. جاڭا ۆاليداتورمەن سول بۇرىنعىداي كولىك كارتاسىمەن, «Avtobys» ءموبيلدى قوسىمشاسى ارقىلى «Bluetooth», NFC, QR كودتارمەن, كونتاكتىسىز بانك كارتالارىمەن تولەم جاسالا بەرەدى. سونداي-اق قوسىمشا مەكتەپ وقۋشىلارى, ستۋدەنتتەر, زەينەتكەرلەر باسقا ساناتتار ءۇشىن كولىك كارتالارىن ساتىپ الماي-اق جەڭىلدەتىلگەن تاريفتەردى پايدالانۋعا مۇمكىندىك بار.
شىمكەنت
