قىلمىس ءتۇبى – قورلىق

سىبايلاس جەمقور­لىق­قا قارسى ءىس-قي­مىل اگەنتتىگىنىڭ ما­لى­مەتىنشە, جۋىردا شىمكەنت قالاسىنىڭ قىلمىستىق ىستەر جونىندەگى اۋدانارالىق سوتى «تۇركىستان وبلىسى بويىنشا دەزينفەكتسيا ورتالىعى» شجق رمك فيليالىنىڭ باس ديرەكتورى ك.تورەگەلديەۆ پەن جەكە كومپانيانىڭ باسشىسى د.وزىقباەۆقا قاتىستى ۇكىم شىعاردى. ءبىرىنشىسى الاياقتىق, پارا بەرۋگە يتەرمەلەۋ جانە نەمقۇرايدىلىق تانىتقانى, ەكىنشىسى پارا بەرۋگە وقتالعانى ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلعان.

ك.تورەگەلديەۆ اتالعان ورتا­لىقتا جۇرگىزىلىپ جاتقان اۋدي­تورلىق تەكسەرۋدە وڭ شەشىم شى­عارۋ ءۇشىن لاۋازىمدى تۇل­عالارعا پارا بەرۋ دەگەن سىل­تاۋمەن د.وزىق­باەۆتىڭ 500 مىڭ تەڭگە كولەمىندەگى اقشالاي قاراجاتىن الاياقتىق جولمەن يەمدەنگەنى انىقتالدى. سونداي-اق ءىس جۇزىندە ورىندالماعان جۇمىستاردىڭ اكتىلەرىنە «ورىندالدى» دەپ قول قويىپ, مەملەكەتكە 2,2 ملن تەڭگە كولەمىندە زالال كەلتىرگەن.

سوت ۇكىمىمەن ك.تورەگەل­ديەۆكە 3 جىل مەرزىمگە باس بوس­تاندىعىنان ايىرۋ تۇرىندەگى جازا, د.وزىقباەۆقا 7,5 ملن تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل تا­عايىندالدى. سونىمەن قاتار بۇل ادامدار مەملەكەتتىك قىزمەت­تە جۇمىس ىستەۋ قۇقىعىنان ءومىر بويىنا ايىرىلدى. ۇكىم زاڭدى كۇشىنە ەنگەن جوق.

سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ مالى­مەتىنشە, وسىعان ۇقساس جاعداي الماتى قالاسىندا دا ورىن ال­عان. مەدەۋ اۋدانىنىڭ №2 سوتى «الماتى تازالىق» شجق مكك ديرەكتورى ا.توقتاسىنوۆ پەن «قالا كوركەيتۋ» جشس جەكە كوم­پانياسىنىڭ ديرەكتورى س.بايجانوۆتى جەمقورلىق جاسادى دەپ سوتتادى.

ا.توقتاسىنوۆتىڭ ناقتى ايى­بىنا توقتالساق, ول الماتى قا­لاسىنىڭ كوشەلەرى مەن تروتۋار­لارىن كۇتىپ ۇستاۋ بويىنشا قوسالقى مەردىگەرلىك قىزمەتتەر شارتتارىن جاساسقانى جانە ورىندالعان جۇمىستار اكتى­لەرىنە قول قويعانى ءۇشىن كاسىپ­كەردەن 2,7 ملن تەڭگە سوما­سىندا پارا العان. سوت ۇكىمى­مەن وعان 81 ملن تەڭگە سوماسىندا ايىپپۇل, ال س.باي­جا­نوۆقا 3 جىل 6 اي مەر­زىمگە باس بوس­تاندىعىنان ايىرۋ جازاسى تاعايىندالدى. سوت اكتىسى زاڭدى كۇشىنە ەنگەن جوق.

تۇركىستان وبلىسىندا جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ دەپار­تامەنتىنىڭ باسشىسى مەن ونىڭ سىبايلاسى سوتتالدى. قالالىق سوت اتالعان دەپارتامەنت باسشىسى ا.مىرزاەۆقا, ونىڭ سىبايلاسى ا.بالتاباەۆقا جانە وسى دەپارتامەنتتىڭ ءبولىم باسشىسى ب.جەتپىسوۆكە ۇكىم شىعاردى. مىرزاەۆ پەن بالتاباەۆ الاياقتىق پەن پارا بەرۋگە يتەرمەلەگەنى, ال جەتپىسوۆ پارا بەرۋگە وقتالعانى ءۇشىن كىنالى دەپ تانىلىپ وتىر.

ناقتىراق ايتساق, ا.مىرزاەۆ پەن ونىڭ سىبايلاسى ا.بالتاباەۆ جەر ۋچاسكەسىن رەسىمدەۋ ءۇشىن كاسىپ­كەردىڭ 18 ملن تەڭگە كولە­مىندەگى اقشالاي قاراجاتىن يەمدەنگەنى انىقتالعان. سونىمەن قاتار ا.مىرزاەۆ لاۋازىمدى تۇل­عا­لارعا جالپى قامقورلىعى ءۇشىن پارا بەرۋ سىلتاۋىمەن بۇ­رىن كەلىسىلگەن ب.جەتپىسوۆتىڭ 5 ملن تەڭگەسىنىڭ 70 مىڭ تەڭگە كولەمىندەگى اقشالاي قاراجاتىن الاياقتىق جولىمەن يەمدەنگەن.

سوت ۇكىمىمەن ا.مىرزاەۆقا – 8 جىل, ا.بالتاباەۆقا – 7 جىل, ب.جەتپىسوۆكە 3 جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جانە مەملەكەتتىك قىزمەتتە جۇمىس ىستەۋ قۇقىعىنان ءومىر بويىنا ايىرۋ جازاسى تاعايىندالدى. ۇكىمدى جاريا ەتۋ تۇركىستان قالاسىنىڭ جەر رەسۋرستارىن باسقارۋ جونىندەگى وبلىستىق دەپارتامەنتى مەن جەر قاتىناس­تارى ءبولىمى ۇجىمىنىڭ قاتى­سۋىمەن ءوتتى. ۇكىم زاڭدى كۇشىنە ەنگەن جوق.

ايتا كەتەيىك, كونستيتۋ­تسيانىڭ 77-بابى 3-تار­ما­عى­نىڭ 1-تارماقشاسىنا جانە قىل­مىستىق-پروتسەستىك كودەكستىڭ 19-بابى 1-بولىگىنە سايكەس قىل­مىستىق قۇقىق بۇزۋشىلىق جاساۋ بويىنشا سوتتىڭ ۇكىمى زاڭدى كۇشىنە ەنگەنگە دەيىن ادام كىناسىز دەپ ەسەپتەلەدى.

بۇل كەلتىرىلگەن مىسالداردا سىبايلاس جەمقورلىق قىل­مىستارىن جاساپ, ۇستالعان ادامدار تۋرالى ايتىلىپ وتىر. ال ۇستالماي جۇرگەنى قانشاما؟ ماسەلەن, تاياۋ كۇندەرى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ۇلىتاۋ وبلىسى بو­يىن­شا دەپارتامەنتى قىلمىستىق كودەكستىڭ 362-بابى 4-بولىگى 3-تارماعىندا كوزدەلگەن اۋىر قىلمىس جاساعان ەل تۇرعىنىنىڭ ىزدەستىرىلىپ جاتقانى تۋرالى اقپارات تاراتقان ەدى.

اگەنتتىكتىڭ مالىمەتىنشە, ول – قاراعاندى وبلىسىنىڭ تۋماسى, ساتباەۆ قالالىق پوليتسيا ءبولىمىنىڭ بۇرىنعى جەدەل ۋاكىلى, 24 جاستاعى باقىت ءادىل ەسەنجول ۇلى. بۇلتارتپاۋ شاراسى – «قاماۋدا ۇستاۋ». ىزدەۋ سالىنعان ادام انىقتالعان جاعدايدا نەمەسە ونىڭ بولۋى ىقتيمال ورنى تۋرا­­لى قانداي دا ءبىر اقپارات بولسا, سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگىنىڭ ۇلىتاۋ وبلىسى بويىنشا دەپارتامەنتىنە حابارلاۋدى وتىنگەن. «ىزدەۋدە جۇرگەن ادامدى ۇستاۋعا ىقپال ەتەتىن اقپارات بەرگەنى ءۇشىن سىياقى جانە انونيمدىلىك تۇر­عىسىنان كەپىلدىك بەرىلەدى» دەلىن­گەن اقپاراتتا.