عۇمىرىن بالىق اۋلاۋعا ارناپ كەلە جاتقان اقساقال ايتقانداي, كول جاعاسىنداعى حالىق بايلىعى – بالىق. زايسان كولىنىڭ وڭتۇستىگىندە قونىس تەپكەن تۇعىل, بايتوعاس سىندى اۋىلداردىڭ نەگىزگى كاسىپ كوزى بالىق شارۋاشىلىعى. ۋىلدىرىق شاشۋ كەزىندە عانا شەكتەۋ قويىلادى. ايتپەسە, الا جازداي كول بەتىندە, قىستاي مۇز ۇستىندە جۇرەدى. ايتا كەتەيىك, ولار بالىق اۋلاۋمەن عانا ەمەس, بالىقتى كوبەيتۋمەن دە اينالىسادى. جىل سايىن مەملەكەتتىڭ بەلگىلەپ بەرگەن نورماسىمەن كولگە شاباق جىبەرەدى. البەتتە, تاڭنىڭ اتىسى, كەشتىڭ باتىسى بەلۋاردان سۋ كەشىپ, كولدە ءجۇرۋ وڭاي ەمەس-ءتى.
– اتا-بابالارىم بالىقشى بولعان. ءوزىم دە جەتپىسكە كەلدىم, ءالى كۇنگە اتاكاسىپتەن قول ۇزگەن جوقپىن. جاستارمەن جاعالاسىپ, كولگە شىعامىن, اساي-مۇسەيلەرىن ازىرلەپ بەرەمىن. ايتەۋىر ۇساق-تۇيەك شارۋاعا جارايمىن. بالالارىم دا جولىمدى قۋىپ, بالىقشىلىق كاسىپتە ءجۇر. زاۋىت اقشاسىن ۋاقتىلى تولەپ تۇرادى. ال جۇمىسىمىز قيىن. نەشە رەت تاۋداي تولقىننىڭ استىندا قالدىق. تولقىن سوققان كۇندەرى شىبىن جانىمىزدى شۇبەرەككە بايلاپ وتىرامىز, – دەپ ارداگەر بالىقشى سابىربەك قۇرمانعاليەۆ جۇمىستىڭ اۋىرلىعىن دا ايتىپ ءوتتى.
اۋلانعان بالىقتاردى 2003 جىلدان بەرى ءونىمدى جۇمىس ىستەپ تۇرعان «زايسان بالىقشىلارى» مەكەمەسىندە قابىلدايدى. بۇل كاسىپورىن العاشىندا بالىق اۋلاۋمەن عانا اينالىسقان. قازىر ونى وڭدەپ, ەكسپورتتاۋدى قولعا العان. اتاپ ايتساق, بالىقتىڭ سۇرپى ەتتەرىن جەكە الادى, تاباننان فارش دايىندايدى, تاعىسىن تاعى. ءونىمنىڭ كوبىن رەسەيگە جولدايدى. كاسىپورىن ماماندارىنىڭ سوزىنە سەنسەك, كۇنىنە 1 توننا بالىق وندىرۋگە مۇمكىندىكتەرى بار ەكەن. ال تابان بالىعىنىڭ 3 تونناسىن وڭدەپ جىبەرۋگە قاۋقارلى. بۇل كاسىپورىننىڭ ەڭ ۇلكەن ەرەكشەلىگى – ءونىمدى قالدىقسىز وڭدەيدى. بالىقتىڭ قالعان-قۇتقانىن شاعىن تسەحقا جىبەرىپ, بالىق ۇنىن جاسايدى.
«مەكەمەنىڭ ليتسەنزياسى بار. بيىل 600 توننا تابان بالىعى, 172 توننا كوكسەركەگە ليميت بەلگىلەندى. ودان باسقا دا بالىقتارعا رۇقسات الدىق. جالپى كولەمى – 800 تونناداي. ونىڭ ءبارى ورىندالادى. الايدا تابيعاتقا زيانى جوق. سونىمەن قاتار «دامۋ جوسپارى» بويىنشا دايىن ءونىم شىعارۋ كەرەك دەگەن تالاپ بار. سول باعىتتا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. زاۋىتتان 80 پايىز دايىن ءونىم شىعادى», دەيدى كاسىپورىننىڭ تەحنولوگى ءلاززات قايىربەكقىزى.
كووپەراتيۆتىڭ 7 مۇشەسى, 5 تسەحى بار. ءار تسەح ءارتۇرلى جۇمىس اتقارادى. اۋىلدىقتاردىڭ بىرنەشەۋىن جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. جالاقىلارىن ۋاقتىلى تولەيدى. ەسەپ-قيساپقا كوز قىرىن سالساق, جالاقىلارى 150 مىڭ تەڭگەنىڭ كولەمىندە.
ءيا, ءوندىرىس وشاعىندا قاربالاسقان تىرشىلىك. ءبىرى بالىق تازالاپ جاتسا, ەندى ءبىرى سۇرپى ەتىن سۇيەكتەن اجىراتا تۋرايدى. ءار جۇمىسشى ءوز مىندەتتەرىن جەتىك مەڭگەرگەن. كاسىپورىندا ماستەر بولىپ قىزمەت اتقاراتىن جاڭىل مەيرامبەكوۆا جۇمىستىڭ جولعا قويىلعانىن ايتادى.
مۇنداعى بار ماسەلە, ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ قىمباتتاۋى قالتاعا سوعىپ تۇرعان كورىنەدى. بۇرىن كيلوۆاتىنا 22 تەڭگە بولسا, قازىر 37 تەڭگە تولەۋگە تۋرا كەلەدى. باعانى ءتۇسىرۋ مۇمكىن بولماسا, سۋبسيدياعا ىلىنسەك دەسەدى كاسىپورىن باسشىلىعى. ونىڭ ۇستىنە بالىق اۋلاۋ ءليميتى دە ازايىپ كەتتى. بەس جىلعا بەرىلەتىن رۇقساتتىڭ مەرزىمى دە ۇزارسا ەكەن دەيدى كاسىپورىن باسشىلىعى. بۇل اتالعان ماسەلە وڭ شەشىمىن تاپسا, ءوندىرىس وشاعى ءۇشىن ءتيىمدى بولماق.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
تارباعاتاي اۋدانى,
تۇعىل اۋىلى
