وڭايعا سوقپاعان شەشىم
بايدەننىڭ ساياسي بايگەدەن باس تارتىپ, ورنىنا ۆيتسە-پرەزيدەنت كامالا ءحارريستىڭ كەلۋى تاڭ اتىپ, كۇن باتقانعا دەيىن ساياساتتى ساپىرىپ وتىراتىن باتىستىڭ اقپارات قۇرالدارى ءۇشىن تاپتىرماس تاقىرىپ بولدى. دەگەنمەن بايدەننىڭ ءوزى مۇنداي شەشىمگە كەلۋى وڭايعا سوقپاعانىن ايتتى.
ول ءوزىنىڭ جارىس جولىنان شىعاتىنىن ح-تەگى پاراقشاسى ارقىلى مالىمدەدى. ۇلتقا ۇندەۋىندە امەريكا حالقىنا قىزمەت ەتۋ ءوزى ءۇشىن ۇلكەن مىندەت, ابىروي بولعانىن اتاپ وتكەن پرەزيدەنت, پارتيا مەن ەلدىڭ مۇددەسى ءۇشىن سايلاۋالدى كامپانيادان كەتەتىنىن جانە ەندىگى بار كۇش-جىگەردى وسى كەزەڭمەن اياقتالاتىن ءوزىنىڭ پرەزيدەنتتىك قىزمەتىنە قاراي بۇراتىنىن اتاپ ءوتتى.
سونداي-اق مالىمدەمەسىندە اقش پرەزيدەنتى ۆيتسە-پرەزيدەنت كامالا حارريسكە قىزمەتى ءۇشىن ايرىقشا العىس ءبىلدىرىپ, ونى سەنىمدى ءارى ەرەكشە سەرىكتەس ەكەنىن ايتتى.
مالىمدەمەگە دەيىنگى جاعدايعا توقتالساق, اق ءۇي مەن دجو بايدەننىڭ سايلاۋالدى ناۋقانىنا قاتىستى جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىكتەر وتكەن اپتادا تانىمال دەموكراتتاردىڭ بايدەندى سايلاۋدان باس تارتۋعا شاقىرعان ۇسىنىستارىنا قاراماستان, پرەزيدەنتتىڭ بيىلعى جارىستان باس تارتار نيەتى جوق ەكەنىن ايتقان بولاتىن.
كوۆيدكە كەزەكتى مارتە شالدىعىپ, دەلاۆەردەگى رەزيدەنتسياسىندا ەمدەلىپ جاتقان بايدەننىڭ سايلاۋداعى كومانداسى سەنبى كۇنى ول اق ۇيگە ورالعان سوڭ قاتىساتىن ۇگىت-ناسيحات شارالارىنىڭ كەستەسىن جاساۋعا كىرىسكەن.
الايدا جەكسەنبى كۇنى سەنىمدى اقپارات كوزدەرى ارقىلى بايدەننىڭ ءوز شەشىمىن وزگەرتكەنى بەلگىلى بولدى. ول سەنبى كۇنى كەشكىسىن ءوزىنىڭ 50 جىلدىق ساياسي مانسابىنداعى ەڭ كۇردەلى شەشىمدەردىڭ ءبىرىن قابىلداپ, جارىستان باس تارتۋ كەرەك پە, جوق پا دەگەن ماسەلەنى مۇقيات وي ەلەگىنەن وتكىزگەن.
شەشىم قابىلداۋ ۇدەرىسى اياسىندا ول ءوزىنىڭ ەڭ جاقىن كەڭەسشىلەرىنىڭ ءبىرى ستيۆ ريچەتتي, باس ستراتەگى مايك دونيلون, اپپارات باسشىسىنىڭ ورىنباسارى ەنني توماسيني جانە ءبىرىنشى حانىم دجيلل بايدەننىڭ اپپارات باسشىسى ەنتوني بەرنال سياقتى كومەكشىلەرىنىڭ شاعىن توبىمەن اقىلداسقان.
«ۆۆس» باسىلىمىنىڭ جازۋىنا سۇيەنسەك, بۇل توپ نەگىزىنەن بايدەن سايلاۋ ناۋقانىندا ترامپتى جەڭە الا ما, الدە جول بەرىپ قويا ما دەگەن سۇراققا جاۋاپ ىزدەگەن. جەكسەنبى كۇنى دە بايدەن اق ۇيدەگى سالماقتى ادامدارمەن بەينەكونفەرەنتس بايلانىس ارقىلى ءماسليحات قۇرعان.
ارينە, تىڭ دەرەكتەردى, قارسىلاستار قىسىمىن, جاقتاستاردىڭ ۇسىنىسىن بارىنشا سارالاعان دەموكراتيالىق پارتيانىڭ قايراتكەرلەرى ءبىراۋىزدان بايدەننىڭ كانديداتۋراسىن توقتاتۋعا تۋرا كەلەتىن شەشىم قابىلداعان.
دەگەنمەن بايدەننىڭ جارىس جولىنان شىعاتىنىن العاشىندا اق ۇيدەگى ساناۋلى ادام عانا بىلگەن. ءتىپتى نەگە ەكەنى بەلگىسىز, بۇل مالىمدەمەنى جۇرتشىلىققا قانداي جولمەن جەتكىزەمىز دەگەن دە ماسەلە تۋىنداپتى. اق ۇيدەگىلەر بۇل حاباردى ءبىر-بىرىنەن ەستىسە, اقش جانە الەم حالقى ح-تەگى دجو بايدەننىڭ پاراقشاسىنان وقىدى.
باس تارتۋدىڭ باستى سەبەبى
قازىرگى پرەزيدەنت دجو بايدەننىڭ سايلاۋدان باس تارتۋىنىڭ كوپشىلىككە بەلگىلى بىرنەشە سەبەبى بار. ونىڭ سوڭعى كەزدەرى سوزىنەن جاڭىلىپ, ءتىپتى قايدا تۇرعانىن ۇمىتىپ, جۋرناليستەر قويعان كەي سۇراقتارعا ءبىرتۇرلى جاۋاپ قاتۋى وزگە پارتيا وكىلدەرىنىڭ كۇلكىسىن كەلتىرسە, ءوز جاقتاستارىنىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۋعىزعانى راس. سوڭعى دەباتتاعى ترامپقا جول بەرۋى پرەزيدەنتتىڭ ءوزىن دە ءبىراز ويلاندىرعان سياقتى. ساراپشىلار مۇنداي كەلەڭسىز جايتتاردى 81 جاستاعى بايدەننىڭ دەنساۋلىعىمەن تىعىز بايلانىستىرىپ, تۇسىنىستىكپەن قاراۋعا تىرىسىپ-اق باقتى. ال بىراق كەلەسى پرەزيدەنتتىك كەزەڭدە ونى قارسىلاستارى عانا ەمەس, جالپى امەريكا حالقى دا كوشباسشى رەتىندە كورە المايتىندارىن ءتۇرلى ساۋالناما ارقىلى جەتكىزگەن.
ماسەلەن, اقش ۆيتسە-پرەزيدەنتتىگىنە رەسپۋبليكالىق پارتيادان ۇمىتكەر دج.د.ۆەنس قازىرگى پرەزيدەنت دجو بايدەننىڭ كوگنيتيۆتى قىزمەتىنىڭ بۇزىلعانىنا قاتىستى اقپاراتقا بىلدىرگەن پىكىرىندە ونداي ادامنىڭ ەل باسقارا المايتىنىن ايتىپ, دەموكراتتار بايدەننەن وتستاۆكاعا كەتۋىن تالاپ ەتۋى كەرەك دەگەن بولاتىن.
سونداي-اق د.ترامپتىڭ سايلاۋالدى كامپانياسىن قارجىلاي قولداپ وتىرعان امەريكالىق ميللياردەر, SpaceX-ءتىڭ نەگىزىن قالاۋشى جانە X كومپانياسىنىڭ قوجايىنى يلون ماسك تا قايبىر كۇنى قۇرى قاراپ وتىرماي اقش پرەزيدەنتتىگىنە كانديداتتارعا قاتىستى شارتتاردى وزگەرتۋ قاجەتتىگىن دە ايتىپ قالدى. ول ءتىپتى ح-تەگى جازباسىنا پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەرلەردىڭ جاسىنا شەكتەۋ قويۋ كەرەك دەگەندى دە قوسا كەتتى. وعان قويماي «الدەبىرەۋدىڭ ۇزاق ءومىر سۇرەتىنىن كىم ويلاپتى» دەگەن ماعىناداعى اۋىر ءازىلىن دە ارالاستىرىپ, بايدەننىڭ جاسىنىڭ كەلگەنىن مەڭزەگەندەي بولدى.
بايدەندى كوندىرۋگە تىرىسقانداردىڭ ىشىندە ايگىلى اكتەر ءارى دەموكراتيالىق پارتيانى قولداۋعا بەلسەندى تۇردە قارجى تارتۋمەن اينالىساتىن دجوردج كلۋني دا بار. ول «New York Times» باسىلىمىنىڭ باعانىنداعى شاعىن ماقالاسى ارقىلى قازىرگى پرەزيدەنتتى سايلاۋالدى جارىستان شىعۋعا اشىق شاقىردى. ول بايدەننىڭ وسى كەزگە دەيىنگى ساياسي مانسابىندا ءبىراز باسەكەدە باعى جانىپ, توپ جارعانىن ايتىپ, ەندىگارى ۋاقىت وتكەن سايىن بۇل جولعى جارىستا العا سۋىرىلىپ شىعا المايتىنىن اتاپ وتكەن.
جالپى, بايدەنگە قاتىستى مۇنداي اڭگىمەلەر پەنسيلۆانيا شتاتىنداعى ترامپقا جاسالعان قاستاندىقتان كەيىن كۇرت كوبەيىپ كەتتى. ءتىپتى رەسپۋبليكاشىل پارتياعا مۇشە امەريكالىقتار بۇل وزبىرلىقتى بايدەننىڭ نۇسقاۋىمەن بولىپ وتىر دەپ تە ايىپتادى. ويتكەنى ول قاستاندىققا قاتىستى كۇماندى جايتتار دا جوق ەمەس.
قايتسەم دە پرەزيدەنت بولامىن دەپ ءجۇرىپ, ءبىر ولىمنەن قالعان رەسپۋبليكالىق پارتيا كوشباسشىسى دونالد ترامپ پرەزيدەنتتىڭ مالىمدەمەسىنەن سوڭ «دجو بايدەن اقش تاريحىنداعى ەڭ سوراقى پرەزيدەنت بولدى» دەپ قويىپ قالدى. ال كامالا ءحارريستى جەڭۋ وزىنە بايدەندى جەڭۋدەن دە وڭايىراق دەپ, ەندىگى قارسىلاسىنا قاراتا سايلاۋالدى «پسيحولوگيالىق قىسىم» كورسەتۋىن باستاپ كەتتى.
دەموكراتتار قولداعان حارريس
ارينە, دەموكراتتاردىڭ ەندىگى كوزىرى بولىپ وتىرعان كامالا حارريس ۆيتسە-پرەزيدەنت رەتىندە ونشا كوپ تانىلا قويماعان ساياسي تۇلعا. دەگەنمەن ونىڭ كانديداتتىعىن پارتيانىڭ 50 شتاتتاعى باسشىلارى تۇگەل قولداپ, داۋىس بەردى.
وسىلايشا, اقش پرەزيدەنتى دجو بايدەن پرەزيدەنتتىك باسەكەدەن كەتكەننەن كەيىن ۆيتسە-پرەزيدەنت كامالا حارريس دەموكراتيالىق پارتيانىڭ رەسمي كانديداتى اتاندى. دەگەنمەن, ساراپشىلار امەريكالىقتار ونى مەملەكەت باسشىسى رەتىندە قاتتى قالاپ تۇرماعانىن ايتىپ كەلەدى. ياعني امەريكالىقتاردىڭ كوپشىلىگى كونسەرۆاتيۆتى كوزقاراس ۇستانعان جانە ايەل ادامدى اقش پرەزيدەنتى ەتىپ سايلاۋعا دايىن ەمەس.
قالاي دەسەك تە, اقش ۆيتسە-پرەزيدەنتى كامالا حارريس دەموكراتيالىق پارتيادان پرەزيدەنتتىككە ۇمىتكەر بولۋ ءۇشىن دەلەگاتتاردىڭ جەتكىلىكتى رەسمي قولداۋىنا يە بولدى. بۇل تۋرالى Associated Press «دۇيسەنبى كۇنى كەشكە قاراي حارريس كەم دەگەندە 2579 دەلەگاتتىڭ قولداۋىنا يە بولدى, AP مالىمەتتەرى بويىنشا, داۋىس بەرۋدىڭ ءبىرىنشى تۋرىندا جەڭىسكە جەتۋ ءۇشىن وعان 1976 دەلەگاتتىڭ داۋسى جەتكىلىكتى بولعان», دەپ جازدى.
ارينە, بۇل تسيفرلار تۇپكىلىكتى ەمەس جانە ءحارريستىڭ رەسمي كانديداتۋراسىن بىلدىرمەيدى. دەلەگاتتار چيكاگودا 19 تامىز كۇنى وتەتىن پارتيا سەزىندە ءالى دە داۋىس بەرۋى كەرەك. دەگەنمەن CNN حابارلاعانداي, دەموكراتتار ءحارريستىڭ 7 تامىزعا دەيىن رەسمي راستالاتىنان قاتتى ءۇمىتتى ەكەن.
ال ءحارريستىڭ ءوزى كوپشىلىكتىڭ قولداۋىنا يە بولعانىن ماقتان تۇتاتىنىن ايتىپ, ەل-جۇرتتىڭ الدىنا كوپ شىعا باستادى. «مەن كانديداتۋرانى جاقىن ارادا رەسمي تۇردە قابىلداۋدى اسىعا كۇتەمىن», دەدى ول ءوز مالىمدەمەسىندە.
ءبىر قىزىعى, دجو بايدەن پرەزيدەنتتىك جارىستىڭ اياقتالعانىن جاريالاعالى بەرى ءحارريستىڭ ناۋقانعا قاتىسۋىنا قىزىعۋشىلار كوبەيىپ, جەتەكشى دەموكراتتار ونىڭ كانديداتۋراسىن قولداۋ ءۇشىن ءتىپتى كەزەككە تۇرا باستادى. بۇعان دەيىن بەلگىلى بولعانداي, العاشقى 24 ساعاتتا ۆيتسە-پرەزيدەنت دەموكراتيالىق پارتيا دونورلارىنان رەكوردتىق سوما – 81 ميلليون دوللار جيناعان, ال قايىرىمدىلىقتىڭ ەداۋىر بولىگى شاعىن دونورلاردان كەلگەن.
قىسقاسى, بايدەننىڭ ناۋقاننان كەتۋى بۇلتسىز كۇندەگى نايزاعاي جارقىلىنداي اسەر قالدىردى. راسىندا بۇكىل الەم كوز تىگىپ وتىرعان اقش-تاعى قوس پارتيانىڭ سايلاۋالدى ۇگىت-ناسيحاتى ناعىز شوۋعا اينالىپ كەتەتىنى بار. اسىرەسە بيىلعى بايگەدە ترامپتىڭ وققا ۇشا جازداعانى, بايدەننىڭ سالماقتاپ بارىپ ايتقان توسىن مالىمدەمەسى الەم حالقىن تىڭ ساياسي ويلارعا جەتەلەدى.
