جىلۋ ەنەرگەتيكاسى نىساندارىنداعى بىرنەشە اپات ەلدەگى كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋدىڭ وزەكتىلىگىن الاقانداعىداي كورسەتىپ بەردى. ەلەكتر ستانسالارىنىڭ ورتاشا ەسكىرۋى 56 پايىزعا جەتسە, جىلۋ ەلەكتر ورتالىقتارىنىڭ جاي-كۇيى ودان دا ناشار. جىلۋ جەلىلەرىنىڭ ىشكى بولىگى 70-80 پايىزعا توزعان. سول سەكىلدى ەلەكتر جەلىلەرىنىڭ 65 پايىزعا توزۋى ەلىمىز بويىنشا ەلەكتر ەنەرگياسىنىڭ ەداۋىر شىعىنىنا ورتا ەسەپپەن 12 پايىز جوعالۋىنا اكەلەدى. ماماندار بۇل تۇستا ءمان بەرەتىن ءبىر فاكتور رەاكتيۆتى قۋاتتىڭ باقىلاۋسىز اعىنى ەكەنىن ايتادى. رەاكتيۆتىڭ ءوزى ناقتى ءبىر جەردە بىردەن پايدالانۋعا جاتاتىن ەنەرگيا جۇيەسىنە قاجەتتى قۇرام. تۇتىنۋشى بولماعان جاعدايدا رەاكتيۆ جالپى ەنەرگيا جۇيەسىنە بەيبەرەكەت تاراپ كەتپەي, ءوزى ءوندىرىلىپ شىققان توراپتا وتەلۋى قاجەت. حالىققا ساپالى قىزمەت كورسەتۋ وسى تۇيتكىلدى ءبىر جاعىنا شىعارۋمەن, ونىڭ ىشىندە يەسىز جەلىلەردى رەتكە كەلتىرۋمەن, سالاعا جوعارى بىلىكتى ماماندار تارتۋمەن تىكەلەي بايلانىستى. سوندىقتان ەلدە جۇزەگە اسىرىلىپ جاتقان ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىرباستاۋ» باعدارلاماسى 2029 جىلعا دەيىن ەلەكتر, جىلۋ جانە سۋمەن جابدىقتاۋ, سونداي-اق سۋ بۇرۋ ينجەنەرلىك جەلىلەرىن جاڭعىرتۋعا اۋقىمدى ينۆەستيتسيالار تارتۋدى كوزدەيدى. كوممۋنالدىق كاسىپورىندارعا قىزمەت قۇنىن ارتتىرۋعا رۇقسات بەرىلەدى, ال ولار الىنعان قوسىمشا كىرىستى ينفراقۇرىلىمدى جاڭارتۋعا ينۆەستيتسيالايدى.
ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان وسىنداي اۋقىمدى ۇدەرىستى باقىلاۋعا ازاماتتار دا مۇددەلى بولاتىنى زاڭدىلىق. وسى ورايدا ساراپشىلار باعدارلاما حالىققا اشىق, تاريف ءتۇزىلىمى ءادىل, تۇسىنىكتى بولۋى كەرەك دەگەن پىكىردە.
ەنەرگيامەن جابدىقتاۋشى ۇيىمدار قاۋىمداستىعىنىڭ توراعاسى سەرگەي اگافونوۆتىڭ ايتۋىنشا, تاريفتەردىڭ كوتەرىلۋىنە بايلانىستى ەلەكتر ستانسالارى مەن ەلەكتر جەلىلەرى كومپانيالارى الاتىن قاراجات جاڭا ەنەرگەتيكالىق قازاندىقتار, جەلىلەر سالۋعا, باسقا دا قاجەتتىلىكتەرگە جۇمسالىپ جاتقانىنا كوز جەتكىزۋ قاجەت.
«سوڭعى 1-1,5 جىل ىشىندە تاريف قارقىندى وسە باستادى. بۇل ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداردىڭ شەكتى تاريفىنەن جانە 1 كۆت/ساع ءۇشىن 10-12 تەڭگە دەڭگەيىنە جەتكەن ەلەكترجەلىلىك كومپانيالاردىڭ تاريفىنەن بايقالادى. ءبىر جارىم جىل ىشىندە ەلەكتر ەنەرگياسىن بەرۋ تاريفتەرى جەكەلەگەن جاعدايلاردا 2 ەسە ءوستى. ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداردىڭ ءتاريفىن الساق, وسى ۋاقىتقا دەيىن ءبىز ولاردىڭ شىعىندارىنىڭ دۇرىستىعىن راستايتىن بىردە-ءبىر سمەتانى كورگەن جوقپىز. بارلىق ەنەرگيا ءوندىرۋشى ۇيىمداردىڭ ءتاريفىن ەنەرگەتيكا مينيسترلىگى بەكىتەدى. بۇل رەتتە بەكىتىلگەن تاريفتەر بويىنشا جاريا تالقىلاۋ مەن پىكىرتالاس جۇرگىزىلمەيدى. ەنەرگيا بەرۋشى ۇيىمداردىڭ ءتاريفى قوعامدىق تىڭداۋدى قاراستىرسا دا, بىزدە بۇل تاريفتەردىڭ قانشالىقتى اشىق يگەرىلەتىنى تۋرالى اقپارات جوق. جەلىلەردى جاڭارتۋعا, ينفراقۇرىلىم نىساندارىنا قانشا قاراجات سالىنىپ جاتقانى بەلگىسىز», دەيدى ول.
ساراپشىنىڭ مالىمدەۋىنشە, سول جوندەۋلەردە ءونىمسىز شىعىندار, جوسىقسىز ۇستەمەلەر وتە كوپ. مىسال رەتىندە 2 جىل بۇرىن قۇلاعان پەتروپاۆل جەو قۇبىرىن كەلتىرۋگە بولادى. ونىڭ ورنىنا تۇرعىزىلا باستاعان جاڭا قۇبىر بەلگىلى ءبىر بيىكتىككە كوتەرىلدى دە, وستەن اۋىتقىپ كەتتى. ءسويتىپ, قۇبىردى بۇزۋعا تۋرا كەلدى. ەندى قۇبىردى قايتا سالۋ ءۇشىن جاڭا مەردىگەر ىزدەستىرىلىپ جاتىر. ياعني نارىقتا ءتيىستى قۇزىرەتى بار كومپانيالار جوقتىڭ قاسى دەگەن ءسوز. ولاردىڭ تاپشىلىعى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا كولدەنەڭ شىعىپ, جوندەۋ مەرزىمدەرىن كەشىكتىرۋگە اكەلەدى. سايىپ كەلگەندە, بۇل ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمنىڭ توزۋ ماسەلەسىن شەشۋگە ارنالعان جالپى ءىس-قيمىلدى تەجەيدى.
وسى ماسەلەلەرگە بايلانىستى جۋىردا رەسمي پورتالدا جاريالانعان پەتيتسيادا ەنەرگەتيكا سالاسىن باسەكەگە قابىلەتتى ەتۋ جانە تاريفتەردى قالىپتاستىرۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋ تالاپ ەتىلدى. اۆتورلار ەنەرگيامەن جابدىقتاۋ تاريفتەرىن حالىق باقىلاۋعا ءتيىس ەكەنىن, وڭىرلەردە ازاماتتاردىڭ وزدەرى تاريفتەردى قالىپتاستىرۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋى جانە تۇتىنۋشىلاردان الىناتىن قاراجاتتىڭ يگەرىلۋىن قاداعالاۋى ءۇشىن تاريفتەر بويىنشا كەڭەستەر قۇرۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتكەن. سونىمەن قاتار ولار ەنەرگيامەن قامتاماسىز ەتۋ نارىعىندا باسەكەلەستىكتى قالپىنا كەلتىرۋدى, بارلىق وڭىرلىك جەو-لاردى مەملەكەتكە قايتارۋدى ۇسىنىپ وتىر.
