پارلامەنتارالىق ارىپتەستىك

بريكس-ءتىڭ ح پارلامەنتتىك فورۋ­مى­نىڭ ەكىنشى كۇنى كەڭەيتىلگەن فور­ماتتاعى پلەنارلىق وتىرىستىڭ سەس­سياسىمەن اشىلدى. وندا قاتىسۋ­شى­لار كوپجاقتى ساۋدا جۇيەسىنىڭ بولشەكتەنۋىنە قارسى ءىس-قيمىل ماسە­لەلەرىن جانە جاھاندىق داعدارىس­تاردىڭ سالدارىنان تۋىندايتىن سىن-قا­تەرلەردى ەڭسەرۋ كەزىندەگى پار­لامەنت­تەردىڭ ءرولىن تالقىلادى. سونداي-اق مادەني-گۋمانيتارلىق سالاداعى پارلامەنتارالىق ىنتىماق­تاستىقتى نىعايتۋ بارىسىنا نازار اۋداردى.

سونىمەن قاتار سانكت-پەتەربۋرگتە تمد پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسى كەڭەسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى. ءىس-شارادا دەپۋتاتتار ازەربايجان مەن رەسەيدە وتكەن كەزەكتەن تىس پرەزيدەنت سايلاۋىنا جانە بەلارۋستاعى پارلامەنت سايلاۋىنا اسسامبلەيادان قاتىسقان بايقاۋشىلاردىڭ جۇمىس ناتيجەلەرىن قارادى. ودان بولەك, وزبەكستان مەن ازەربايجاندا وتەتىن پارلامەنت سايلاۋىنا دايىندىق بارىسى پىسىق­تالدى.

كەڭەس وتىرىسىندا تمد-دا مو­دەلدىك زاڭ شىعارۋدىڭ 2023-2025 جىل­دارعا ارنالعان پەرسپەكتيۆالىق جوسپارى دا قارالدى. پالاتا سپيكەرى ماۋلەن اشىمباەۆتىڭ تاپسىرماسىمەن قازاقستان پارلامەنتىنىڭ سەناتى اتالعان جوسپارعا وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى ءىس-قيمىل تۋرالى مودەلدىك زاڭ ازىرلەۋدى قوسۋ جونىندە ۇسىنىس جاسادى. قازاقستاندىق سەناتورلاردىڭ بۇل باستاماسىنا تمد پاا-داعى ارىپتەستەرى قولداۋ ءبىلدىرىپ, ءبىزدىڭ مەملەكەتتىڭ زاڭنامالىق جۇمىستاعى وڭ تاجىريبەسىنە نازار اۋداردى.

«وتباسىلىق-تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىققا قارسى ءىس-قيمىلدى زاڭنا­مالىق تۇرعىدان رەتتەۋ جانە ونىڭ الدىن الۋ باعىتىندا قازاقستاننىڭ اي­تار­لىقتاي تاجىريبەسى بار. مەم­لە­كەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن بيىل ءساۋىر ايىندا ايەلدەر مەن بالالاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدى ارتتىرۋعا ارنالعان زاڭ قابىلداندى. سوندىقتان قازاقستان پارلامەنتىنىڭ سەناتى تمد ەلدەرى ءۇشىن مودەلدىك زاڭ ازىرلەۋ تۋرالى باستاما كوتەردى. وسى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن سەنات ءتيىستى زاڭنامالىق اكتىنىڭ جوباسىن پارلامەنتارالىق اسسامبلەيانىڭ قاراۋىنا ەنگىزەدى. اتالعان مودەلدىك زاڭدى تمد ەلدە­رىنىڭ پارلامەنت دەپۋتاتتارى وزدەرىنىڭ زاڭ شىعارۋ قىزمەتىندە پايدالانا الادى», دەدى سەنات سپيكەرى.

سونداي-اق ماۋلەن اشىمباەۆ ساپار اياسىدا بىرقاتار ەكىجاقتى كەزدەسۋلەر وتكىزدى.

بۇكىلقىتايلىق حالىق وكىلدەرىنىڭ جينالىسى تۇراقتى كوميتەتىنىڭ توراعاسى چجاو لەتسزيمەن سۇحبات كەزىندە پالاتا توراعاسى قازاقستان-قىتاي قارىم-قاتىناسىن جوعارى باعالاپ, ەكى ەلدىڭ بايلانىسىنا قحر توراعاسى سي ءتسزينپيننىڭ جاقىندا قازاقستانعا جاساعان مەملەكەتتىك ساپارى جانە ونىڭ استاناداعى شىۇ سامميتىنە قاتىسۋى تىڭ سەرپىن بەرگەنىن ايتتى. ماۋلەن اشىمباەۆ اتاپ وتكەندەي, مەملەكەت باسشىلارى قول قويعان بىرلەسكەن مالىمدەمە جان-جاقتى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىكتى ودان ءارى نىعايتا ءتۇستى.

سونىمەن بىرگە سەنات سپيكەرى رەسەي فەدەرالدىق جينالىسى فەدەراتسيا كەڭەسىنىڭ توراعاسى ۆالەنتينا مات­ۆيەنكومەن كەزدەستى. وندا ماۋلەن اشىمباەۆ بريكس-ءتىڭ ح پارلامەنتتىك فورۋمى حالىقارالىق دەڭگەيدە ماڭىز­دى باستامالاردى ىلگەرىلەتۋگە ىقپال ەتەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى. تاراپتار ەكى مەملەكەتتىڭ قارىم-قاتىناسى بارلىق باعىت بويىنشا سەرپىندى دامىپ كەلە جاتقانىن دا تىلگە تيەك ەتتى. اتاپ ايتقاندا, ونەركاسىپ, عىلىم, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك, تۋريزم, ءبىلىم بەرۋ جانە وڭىرارالىق ءوزارا ءىس-قيمىل سالاسىنداعى بىرلەسكەن جوبالاردى ءارى قاراي ارتتىرۋعا مۇددەلى ەكەندەرىن تانىتتى.

ءۇندىستان حالىق پالاتاسىنىڭ سپيكەرى وم بيرلامەن كەزدەسۋ بارىسىندا مەملەكەتتەر اراسىنداعى بەرىك ەكونوميكالىق جانە مادەني بايلانىستار, سونداي-اق پارلامەنتارا­لىق ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋ ماسەلەلەرى ءسوز بولدى. ودان بولەك, سۇحباتتاسۋشىلار الەمدىك جانە ءداستۇرلى دىندەر كوشباسشىلارى سەزى اياسىندا رۋحاني ديپلوماتيانى دامىتۋ بارىسىنا توقتالدى.

ماۋلەن اشىمباەۆ قىرعىز رەس­پۋب­ليكاسى جوگوركۋ كەنەشىنىڭ توراعاسى نۇرلانبەك شاكيەۆپەن دە كەزدەستى. ديالوگ كەزىندە باۋىرلاس حالىقتار اراسىن­داعى قارىم-قاتىناستىڭ جان-جاقتى سيپاتىنا باسا ءمان بەرىلدى. سەنات توراعاسى مۇنداي تىعىز ىنتىماقتاستىق مەم­لەكەت باسشىلارىنىڭ ءوزارا سەنىم مەن دوستىققا نەگىزدەلگەن باي­لانىسىنىڭ ناتيجەسى ەكەنىن, بۇل ەكىجاقتى بايلانىس­تارعا ماڭىزدى سەرپىن بەرگەنىن ايتتى. كەزدەسۋ كەزىندە تاراپتار تۇركپا اياسىنداعى ىنتىماقتاستىق پەن ورتاق مىندەتتەرگە جانە اسسامبلەيانىڭ وزبەكستاندا وتەتىن الداعى وتىرىسىنا دا نازار اۋداردى.