كورشىنىڭ نانى

تاندىر ناننىڭ بىرنەشە ءتۇرى جايناپ تۇرعان سەبەتتىڭ جانىنا قالاي كەلگەنىمىزدى بايقاماي قالدىق. ءۇش جولاۋشىنىڭ ەكەۋى كەم دەگەندە 2-3-تەن نان ساتىپ الىپ جاتىر. ۇلتتىق كويلەگى مەن تاقياسىن جاراسىمدى ەتىپ كيىپ العان ساتۋشى وزبەك قىز دا ەلگەزەك ەكەن, سول ساتتە-اق ناننىڭ قۇرامىن, قالاي پىسىرىلگەنىن, ءتىپتى قانشا كۇنگە دەيىن بۇزىلماي ساقتالاتىنىن ايتىپ ۇلگەردى. ءبىز دە ەكى ناندى سومكەمىزگە سالىپ الدىق. كەيىن بايقادىم, استاناعا باعىت العان ۇشاقتىڭ ىشىندە وزبەكتىڭ تاندىر نانىنىڭ ءيىسى بۇرقىراپ تۇر ەكەن. ەلگە كەلگەننەن كەيىن سول ناننان ءبىراز ادام ءدام تاتتى. راسىمەن, ءدامى ەرەكشە. كەيىن نان ورالعان قاعازداعى جازباعا قاراسام, بۇكىل مەملەكەتتىڭ ۇلتتىق برەندىن تاندىر نانىمەن جاساپ وتىرعان شاعىن كاسىپكەر – جەكە شارۋانىڭ ناۋبايحاناسى ەكەن...

جالپى, ەلىمىزدى الەمگە تانىتۋ ءۇشىن ۇلتتىق ءتۋريزمدى, رۋحاني برەندىمىزدى جان-جاقتى ءارى كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ جونىندە ءجيى ايتامىز. تالقىلايمىز, سان مىڭ ۇسىنىس-پىكىردى ورتاعا تاستاپ, ءتۇرلى جوبا دا جاسايمىز. بۇل باعىتتا ءبىراز ءىس تە قولعا الىندى. بىراق نەگە وسىلاردىڭ ناقتى ءبىر كورىنىسىن كورە الماي ءجۇرمىز؟

مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق قۇرىلتاي­دىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا ەلىمىزدە قايتالان­باس تابيعي جانە تاريحي مەكەندەردىڭ كوپ ەكەنىن العا تارتىپ: «وسىنداي تەڭدەسى جوق ورىنداردىڭ تىلسىم تابيعات كورىنىس­تەرى تۋريستەردىڭ ەرەكشە قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزادى», دەگەن ەدى. ءتىپتى 2019 جىلى ۇلىتاۋدا وتكەن ۇلتتىق قۇرىلتايدا دا: ء«بىز ۇلى تاريحي تۇلعالاردىڭ ءىزباسار ۇرپا­عى ەكەنىمىزدى ۇمىتپاۋىمىز قاجەت. اتا-بابا­لارىمىزدىڭ رۋحىن ءتۋريزمنىڭ وزىق ۇلگى­لەرى ارقىلى دارىپتەۋىمىز كەرەك», دەپ ەدى. راس, قازاق جەرى تابيعاتى تاڭعاجايىپ مەكەندەرگە عانا ەمەس, ءتۇرلى ۇلتتىق تاعام­­عا دا باي. وكىنىشتىسى, ءبىز ء«تۋريزمنىڭ وزىق ۇلگىلەرىنىڭ» ءبىرى رەتىندە ۇلتتىق اس-سۋىمىزدى ءوز دەڭگەيىندە دارىپتەي الماي كەلەمىز. ءبىر جىلدارى الماتى وبلىسىنىڭ تۋريزم باسقارماسى ءتىپتى قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامدارىن تانىتۋ ماقساتىندا ارنايى تۋر دا ۇيىمداستىرعان ەدى. ەلىمىزدىڭ بايىر­عى ۇلتتىق تاعامدارىن ناسيحاتتاپ, قازاق­تىڭ قۇرت-مايى, قىمىز-شۇباتى مەن قازىسى ارقىلى مادەنيەتىمىزدى الەمنىڭ ءار جەرىنەن كەلگەن تۋريستەرگە كورسەتۋدى ماقسات تۇتقان بۇل يگى ءىستىڭ دە عۇمىرى قىسقا بولدى. جالپى, ءاپ-ادەمى باستالعان وسىنداي جوبالاردىڭ ۇلتتىق دەڭگەيگە كوتەرىلمەي جاتىپ ءۇزىلىپ قالاتىنى قىنجىلتادى.

تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ ما­لىمەتىنە سەنسەك, كەيىنگى ءبىر جىلدا ەلىمىز­گە 9 ميلليوننان اسا, ناقتىراق ايتساق, ­9,2 ميلليون شەتەلدىك كەلگەن ەكەن. بۇل سان ­2022 جىلمەن سالىستىرعاندا 2 ەسە كوپ. سە­بە­­بى ول جىلى قازاق جەرىنە ساياحاتتاپ كەل­گەن تۋريستەردىڭ سانى نەبارى 4,7 ميلليون بول­عان. سالا باسشىسى ۇكىمەت وتىرىسىندا ەلىمىز­دىڭ تۋريستىك الەۋەتىن ارتتىرۋ ماقساتىن­دا سان ءتۇرلى جارنامالىق ناۋقان وتكىزىپ, ءبىرشاما ۇلتتىق جوبانىڭ قولعا الىنعا­نىن دا جەتكىزدى. ماسەلەن, بيىلعى – قىتاي­داعى قازاقستاننىڭ ءتۋريزمى جىلى اياسىندا ­30-دان اسا ءىس-شارا وتكىزۋ جوسپاردا بار ەكەن. الايدا وسى جوسپاردىڭ ىشىنەن ۇلتتىق داستارقانىمىزدى تانىتاتىن, قازاقتىڭ ۇلتتىق مىنەزى مەن قادىر-قاسيەتىن كورسەتەتىن تاعامىمىزدى دارىپتەيتىن ءىرى دە, ۇساق تا نە جوبا, نە ناۋقان كورە المادىق.

قۇندىلىقتارىمىزدىڭ قۇلدىراپ بارا جاتقانىن جەتەر جەرىنە جەتكىزىپ ايتىپ كەتكەن ابىزدارىمىزدىڭ ءبىرى, اكادەميك, تاعامتانۋ اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى بولعان مارقۇم تورەگەلدى شارمانوۆ قۇرت پەن ىرىمشىكپەن-اق ەلىمىزدى الەمگە تانىتۋعا بولاتىنىن اۋزىنان تاستاماۋشى ەدى. «ەت ءبىزدىڭ ۇلتتىق تاعامىمىز دەپ ايتامىز, بىراق ەتتەن جاسالاتىن تاعام وزبەكتە قازاقتان دا كوپ. ستاندارتتاپ, وزىمىزدىكى دەپ مەنشىكتەپ الايىق دەسەك, دالەلدەي المايمىز. قىرعىزدىڭ قىمىزىنىڭ قازاقتىڭ قىمىزىنان ەش كەمدىگى جوق» دەيتىن اكادەميك. ءسوزىنىڭ جانى بار ەدى. تەك ەستىر قۇلاق, ناقتى قولعا الار ادام تابىلمادى.

...تاشكەنتتەن اۋەگە كوتەرىلگەن ۇشاق ەكى ساعاتقا جەتەر جەتپەس ۋاقىتتا استاناعا كەلىپ قوندى. ەلورداداعى حالىقارالىق اۋەجايدا دا باقىلاۋ بەكەتىنەن وتكەننەن كەيىن وسىنداي ارنايى ساۋدا زالى بار. بىراق ءبىزدىڭ دۇكەندەردەن قازاقتىڭ ۇلتتىق ءدامىن كورە المادىق...