جاقىندا استانا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باستاماسىنا وراي تابيعي رەسۋرستار جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ مينيسترلىگى مەن ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنىڭ ارنايى رۇقساتىمەن «تارباعاتاي» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركىندە دوكتورانتتاردىڭ ديسسەرتاتسيالىق جۇمىس تاقىرىپتارى مەن عىلىمي جوبالارى نەگىزىندە دالالىق عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلدى.
عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىنىڭ اياسىن كەڭەيتۋ, بويداعى ءبىلىمىن جەتىلدىرۋ مەن عىلىمي ىزدەنىستەردى نىعايتۋ ماقساتىنداعى باسقوسۋعا ۆارشاۆا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور مالگوجاتا سۋسكا مالاۆسكا, جاپونيانىڭ توتتوري ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوكتورى ايەلە الماۋ فەنتا, پولشانىڭ ۆروتسلاۆسكي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور تسەزاري كابالا, يزرايل ەلىنەن ءولى تەڭىزدى زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ پروفەسسورى يلان ستاۆي, پولشانىڭ ۆارشاۆا ۋنيۆەرسيتەتىنەن PhD مارتسين سۋلۆينسكي جانە ماگيسترلەر پەتر چيبوۆسكي, مارتسين زەگارەك سىندى عالىمدار كەلدى. سونداي-اق دالالىق-عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىنا استانا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى, بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى انار مىرزاعاليەۆا جانە PhD تالانت سامارحانوۆ, ايدىن ورازوۆ, دوكتورانتتار شىنار تۇستىباەۆا, جاڭىلقان الەمسەيىتوۆا, جاس عالىم سۇلتان قاۋانوۆ سياقتى زەرتتەۋشىلەر قاتىستى.
اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى ورمان شارۋاشىلىعى جانە جانۋارلار دۇنيەسى كوميتەتىنە قاراستى «تارباعاتاي» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى – بيولوگيالىق جانە لاندشافتىق ارتۇرلىلىكتى ساقتاۋ, تابيعاتتى قورعاۋ مەن ەكولوگيالىق-اعارتۋ جۇمىستارىن جۇزەگە اسىراتىن مەكەمەلەردىڭ ءبىرى. 2018 جىلى قۇرىلىپ, عىلىمي زەرتتەۋ جۇمىستارىن ۇيلەستىرىپ وتىرعان تابيعي پارك اۋماعى 145 مىڭ گەكتاردى قۇرايدى. ۇلتتىق پارك اۋماعىندا 1 640 ءتۇرلى وسىمدىك وسەدى. ولاردىڭ ىشىندە 169 ەندەميالىق ءتۇرى بولسا, 35 ءتۇرى قازاقستاننىڭ «قىزىل كىتابىنىڭ» قورعاۋىنا الىنعان.
وسى عىلىمي زەرتتەۋ ەكسپەديتسياسىنىڭ باسى-قاسىنان تابىلىپ جۇرگەن استانا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستۋدەنتتەرمەن ءىس جۇرگىزۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى, «بيوەكولوگيا» ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسى بويىنشا دوكتورانت جاڭىلقان قابيقىزىنىڭ ايتۋىنشا, استانا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باستاماسىمەن بىرقاتار شارۋا قولعا الىنعان ەكەن.
– دالالىق زەرتتەۋلەر مەن تاجىريبەلەر جۇرگىزۋ, عىلىمي سيپاتتاعى تالدامالار جاساي وتىرىپ جاڭالىق اشۋ – عالىمداردىڭ مىندەتى. جوعارىدا اتالعان ۋنيۆەرسيتەتتىڭ پروفەسسورى, بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى انار بازارقىزىنىڭ عىلىمي جەتەكشىلىگىمەن ءبىلىمىن دامىتىپ, عىلىم سالاسىنا بەت بۇرعان دوكتورانتتار ۋنيۆەرسيتەتتىڭ عىلىمي كەڭەسى تاراپىنان ۇلكەن قولداۋ تاۋىپ وتىر. بۇگىنگى تاڭدا شەتەلدەردە عىلىمي تاعىلىمدامادان ءوتىپ, عالىمدارمەن تىعىز بايلانىس ورناتقان زەرتتەۋشىلەر جاڭا تىنىس تاۋىپ كەلەدى, – دەيدى ج.الەمسەيىتوۆا.
شالعايداعى پارككە ات باسىن بۇرعان پولشا, يزرايل, جاپونيا ەلدەرىنىڭ عالىمدارى ۇلتتىق پارك اۋماعىنداعى وسىمدىكتەردىڭ ءوسۋ جيىلىگى مەن فلوراسىن زەرتتەۋدە ۇلكەن جاڭالىقتارعا كەنەلەرىنە ۇلكەن سەنىم بىلدىرەدى. باسقا ەلدەردەگىدەي ەمەس, ەلىمىزدەگى وزگەشە سيپاتتاعى وسىمدىكتەر مەن تىرشىلىك تۇرلەرىن زەردەلەۋ بيولوگيا عىلىمدارىنىڭ ورىستەۋىنە جول اشارى تۇسىنىكتى.
«تارباعاتاي» مەملەكەتتىك ۇلتتىق تابيعي پاركى مەن استانا حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتى اراسىنداعى مەموراندۋم اياسىندا ورىندالىپ جاتقان بۇل زەرتتەۋ ناتيجەسى الداعى ۋاقىتتا الەمدىك دەڭگەيدەگى وسىمدىكتەر مەن جانۋارلار الەمىنەن حابار بەرەتىن جۋرنالداردا, عىلىمي ەڭبەكتەردە جارياعا شىعادى. جويىلىپ بارا جاتقان وسىمدىكتەردى ساقتاۋعا, قازاقستاننىڭ «قىزىل كىتابىنا» ەنگەن ەرەكشە تىرشىلىكتىڭ جويىلىپ كەتۋ قاۋپىمەن كۇرەسۋگە باعىتتالعان ەكسپەديتسيالار – تارباعاتاي تاۋىنداعى وزگە دە تىرشىلىك يەلەرىنە الەم عالىمدارىنىڭ نازارىن بۇرۋ ەكەنى ويعا العان ماسەلەنىڭ ءبىرى. شەتەل عالىمدارىن تارتۋداعى جوسپار دا, ولارعا ەلىمىزدىڭ تابيعاتىن تانىستىرۋداعى ماقسات تا وسى.
اباي وبلىسى
