سەرىكتەستىكتىڭ تابىسقا جەتۋ تاريحى 2004 جىلدىڭ مامىر ايىندا باستالدى. سول كەزدە قازاقستان رەسپۋبليكاسى مەن قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتتەرى مۇناي-گاز سالاسىنداعى ەكىجاقتى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ تۋرالى نەگىزدەمەلىك كەلىسىمگە قول قويعان ەدى. سول جىلى شىلدە ايىندا «قازاقستان – قىتاي قۇبىرى» جشس قۇرىلدى. سەرىكتەستىكتىڭ نەگىزىن قالاۋشىلار تەڭ باسقارۋ ۇلەسىنە يە – قازاقستان تاراپىنان «قازترانسويل» اق, قىتاي تاراپىنان قىتاي ۇلتتىق مۇناي مەن گازدى بارلاۋ جانە يگەرۋ كومپانياسى – «CNODC» بولدى.
باس ديرەكتوردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى ءسابيت رزيەۆتىڭ ايتۋىنشا, 2006 جىلى اتاسۋ – الاشانكوۋ مۇناي قۇبىرى پايدالانۋعا بەرىلگەننەن بەرى ايماقتىڭ تىرشىلىگى وزگەرگەن: مەملەكەتتىك جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتكە سالىق ءتۇسىمى ايتارلىقتاي ءوسىپ, جەرگىلىكتى تۇرعىندار جۇمىس ورنىمەن قامتىلعان, ەڭ باستىسى, قازاقستاننىڭ ەكسپورتتىق جانە ترانزيتتىك الەۋەتى ارتقان.
2008 جىلدىڭ سوڭىنا قاراي اتاسۋ – الاشانكوۋ مۇناي قۇبىرىنىڭ قۋاتتىلىعى جىلىنا 10 ملن توننا مۇنايعا جەتتى. ءدال سول كەزدە №9 مۇناي ايداۋ بەكەتى (ماب – نپس) پايدالانۋعا بەرىلدى. ەكى جىلدان كەيىن №11 ماب ىسكە قوسىلدى جانە ماگيسترالدى مۇناي قۇبىرىنىڭ وتكىزۋ قابىلەتى جىلىنا 12 ملن توننا مۇنايعا دەيىن جەتتى. №8 جانە №10 ماب ىسكە قوسىلعاننان كەيىن, اتاسۋ – الاشانكوۋ قۇبىرى جىلىنا 20 ملن توننا مۇناي تاسىمالداۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى.
كومپانيا مۇناي ايداۋ ستانسالارىن سالۋ مەن جابدىقتاۋعا باستى نازار اۋدارادى, سەبەبى ولاردىڭ دۇرىس جۇمىس ىستەۋىنىڭ ارقاسىندا مۇناي قۇبىرلار ارقىلى ۇزدىكسىز اعىپ وتىرادى.
باتىس قازاقستاندا, ونىڭ ىشىندە اقتوبە وبلىسىندا وندىرىلەتىن مۇنايدىڭ ءوسىپ كەلە جاتقان كولەمىن تاسىمالداۋ ءۇشىن قازاقستان – قىتاي مۇناي قۇبىرىنىڭ ەكىنشى كەزەڭىن سالۋ قاجەتتىلىگى تۋىندادى. قوس تاراپتىڭ ۇيلەسىمدى ارەكەتتەرىنىڭ ارقاسىندا كەنقياق – قۇمكول تارماعىن ەكى جىلعا جەتپەيتىن ۋاقىتتا سالىپ, ونى 2009 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە ىسكە قوستى.
وسى جىلدار بويىندا قازاقستان مەن قىتايدىڭ ىشكى نارىققا, ەكسپورتقا مۇناي تاسىمالداۋ جانە مۇناي ءترانزيتى ماسەلەلەرىندە تەڭ ۇلەس شارتىنداعى مۇددەلەرى ساقتالىپ كەلەدى. سەرىكتەستىك قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان جىلدار ىشىندە قازاقستاننىڭ بيۋدجەتىنە 135 ملرد تەڭگە كولەمىندە سالىق تولەندى, بۇل – ەل ەكونوميكاسىنىڭ دامۋىنا ەلەۋلى ۇلەس قوستى دەگەن ءسوز. سونىمەن قاتار سەرىكتەستىك جىل سايىن قۇرىلتايشىلارىنا ديۆيدەند جىبەرىپ وتىرادى, بۇل جوبانىڭ تابىستىلىعىن جانە سالىنعان ينۆەستيتسيانىڭ قايتارىمىن كورسەتەدى.
جيىرما جىلدىق مەرەيتويىن اتاپ وتكەلى جاتقان جاس ءارى تابىستى كومپانيانىڭ ماقتانارلىق جەتىستىگى جەتەرلىك. 2023 جىلعى قارجىلىق-شارۋاشىلىق قىزمەتىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا, كومپانيا ءوزىنىڭ بارلىق قىزمەت ەتكەن جىلىنداعى تازا پايدانىڭ رەكوردتىق دەڭگەيىنە قول جەتكىزدى. مەرەيتويلىق 2024 جىلدىڭ ءساۋىر ايىندا سەرىكتەستىك بارلىق قارىزدىق مىندەتتەمەسىن مەرزىمىنەن بۇرىن وتەدى. «كومپانيا بۇل جەتىستىككە ءوزىنىڭ قارجىلىق تۇراقتىلىعى مەن تيىمدىلىگىنىڭ ارقاسىندا قول جەتكىزىپ وتىر», دەپ اتاپ ءوتتى باس ديرەكتوردىڭ ەكونوميكا جونىندەگى ورىنباسارى ەرحات تۇرلىحانوۆ.
بۇگىندە سەرىكتەستىكتە شامامەن 200-گە جۋىق ادام ەڭبەك ەتەدى. سەرىكتەستىك ءاربىر قىزمەتكەرىن ءوز وتباسىنىڭ مۇشەسى رەتىندە جوعارى باعالايدى. كومپانيادا الەۋمەتتىك كەپىلدىكتەر مەن جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان, مۇنداعى ءار قىزمەتكەر دەنساۋلىعىن جاقسارتۋعا, بالالاردى تاربيەلەۋگە, دەنساۋلىقتى ساقتاندىرۋعا, سپورتتىق مەكەمەلەرگە بارۋعا جانە شەت تىلدەرىن ۇيرەنۋگە بايلانىستى تولەمدەر الۋ مۇمكىندىگىنە يە. سەرىكتەستىكتىڭ ماگيسترالدى مۇناي قۇبىرلارىنا قىزمەت كورسەتەتىن مەردىگەرلەر (تاماقتانۋ, تاسىمالداۋ, تەحنيكالىق قىزمەت كورسەتۋ) ارقىلى ەل ەكونوميكاسى جۇزدەگەن ادامدى جۇمىسپەن قامتۋ مۇمكىندىگى ەسەبىنەن سينەرگەتيكالىق اسەر الادى.
«Vision Zero» تۇجىرىمداماسىنىڭ «التىن ەرەجەلەرى» مەن قوسارلى ارەكەت ەتۋ تەتىگىن ەنگىزۋ ارقىلى ققق ەڭبەك قاۋىپسىزدىگىنىڭ الدىن الۋ مادەنيەتىن قالىپتاستىرىپ جاتىر. دەنساۋلىقتى قورعاۋ, ونەركاسىپتىك قاۋىپسىزدىك جانە قورشاعان ورتانى قورعاۋ سالاسىنداعى وسى وزىق تاجىريبەلەرگە ءار وندىرىستىك كەزەڭدە ەرەكشە نازار اۋدارا وتىرىپ, ەڭبەك ۇجىمى جاراقات الۋدىڭ نولدىك دەڭگەيىنە قول جەتكىزدى. سوڭعى ون جىل ىشىندە مۇندا بىردە-ءبىر جازاتايىم وقيعا تىركەلگەن جوق.
ء«بىز كومپانيا ىشىندە جانە جاقىن ماڭداعى ەلدى مەكەندەردە سپورتتى دامىتۋعا قولداۋ كورسەتىپ وتىرامىز جانە ول ءۇشىن قولدان كەلگەن بار مۇمكىندىكتى پايدالانامىز. سالاماتتى ءومىر سالتىن قولداۋعا باعىتتالعان ءىس-شارالارعا بەلسەندى تۇردە قاتىسامىز. جىل سايىن وتەتىن سەنبىلىكتەر, سپارتاكيادا, كتك (كۆن) جانە ءتۇرلى قوعامدىق ءىس-شارادا قىزمەتكەرلەرىمىزدىڭ قاتىسۋى ۇجىم بىرلىگىن بەكەمدەي تۇسەدى. ادامي كاپيتالدى نىعايتۋ مەن دامىتۋدى قولدايمىز, ويتكەنى قىزمەتكەرلەرىمىز كۇن سايىن ءوز جۇمىسىن لايىقتى ءارى ساپالى ورىنداۋدىڭ ارقاسىندا قيىندىقتاردى ارتقا تاستاپ, جەڭىستەرگە جەتىپ وتىر», دەيدى ءوز سوزىندە باس ديرەكتوردىڭ ءوندىرىس جونىندەگى ورىنباسارى مەرەكە يگاليەۆ.
جاستار – كومپانيانىڭ ەرەكشە كادرلىق رەسۋرسى. ولاردى ماڭىزدى ۇدەرىستەرگە جانە قاجەتتى شەشىمدەر قابىلداۋعا بەلسەندى تۇردە تارتىپ وتىرادى. وسى جىلدىڭ قاڭتار ايىندا سەرىكتەستىكتە قىزمەتكەرلەردىڭ بەلسەندى ءارى ءورشىل جاس بۋىنىن بىرىكتىرەتىن جاس ماماندار كەڭەسىنىڭ قۇرىلۋى دا كەزدەيسوق ەمەس.
ء«بىز تاڭدالعان باعىتتى ناقتى ۇستانۋعا دايىنبىز. قىزمەتىمىزدىڭ تاماشا ناتيجەلەرى, ۇجىمنىڭ بىرلىگى, وندىرىستىك كورسەتكىشتەر, اعىمداعى شىعىنداردى, كاپيتالدىق سالىمداردى جانە بولاشاق ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى جوسپارلاۋداعى جوعارى قارجىلىق ءتارتىپتىڭ ارقاسىندا كەلەشەكتەگى دامۋعا قاجەتتى قارجىلىق اعىنداردى قالىپتاستىرماقپىز. بارلىق تەحنولوگيالىق ۋچاسكەدە يننوۆاتسيالار مەن ۇنەمدى ءوندىرىس قۇرالدارىن ەنگىزۋ ارقىلى ىشكى ۇدەرىستەردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز», دەپ قورىتىندىلايدى ە.تۇرلىحانوۆ.
جوعارى ستاندارتتاردى ساقتاي وتىرىپ, شەتەلدىك قاتىسۋشىلارمەن بىرگە قازاقستاننىڭ ۇزدىك ءارى ۇلگى تۇتارلىق كاسىپورىندارىنىڭ قاتارىندا بولۋ – سەرىكتەستىكتىڭ العا قويعان اۋقىمدى جوسپارى.
اقجىگىت قازبەك,
جۋرناليست
