كوللاجدى جاساعان – قونىسباي شەجىمباي, «EQ»
وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى (پد) باسشىسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى, پوليتسيا پولكوۆنيگى قۇرمانعالي يسماعۇلوۆتىڭ باستاماسىمەن جولداردىڭ قاۋىپتى ۋچاسكەلەرىندە اۆتوكولىك جۇرگىزۋشىلەرىنىڭ نازارىن اۋداراتىن كۇن باتارەيالارىمەن جۇمىس ىستەيتىن ستروبوسكوپتاردى جانە ەلدى مەكەندەردىڭ اۋماعى ارقىلى وتەتىن ۋچاسكەلەردەگى جۇرگىزۋشىلەرگە كولىك جىلدامدىعى تۋرالى حابارلايتىن پروفيلاكتيكالىق جىلدامدىق ولشەگىشتەردى ورناتۋ ماسەلەسى پىسىقتالدى. «انىقتالعان بارلىق 4 211 جول اقاۋى بويىنشا كەمشىلىكتەردى جويۋ ءۇشىن كوممۋنالدىق ورگان وكىلدەرىنە 975 نۇسقاما بەرىلدى», دەيدى پد اكىمشىلىك پوليتسيا باسقارماسىنىڭ باستىعى, پوليتسيا پودپولكوۆنيگى سەرىك ءالجانوۆ.
پوليتسيا كورگەن اقاۋلارعا حالىق تا كۇندە كەزدەسىپ, نارازىلىقتارىن ءبىلدىرىپ الماي جۇرەدى. قالا كوشەلەرىندەگى جولداردىڭ اقاۋى, تەرەڭ شۇقاناقتار سالدارىنان كولىكتىڭ ءوز جولاعىنان شىعىپ كەتىپ, قارسى كەلە جاتقاندارمەن قاقتىعىسىپ قالۋ وقيعاسى دا ءجيى تۋىندايدى. مىسالى, پەتروپاۆل قالاسىنىڭ قاق ورتاسىنداعى پۋشكين كوشەسىنىڭ وسىنداي جاعدايدا تۇرعانىنا جىلدان استى. رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق, اۋداندىق جولداردىڭ دا كوبى ءماز ەمەس. ال جول قۇرىلىسى مەن جوندەۋ جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن مەكەمە باسشىلارىن تىڭداساق, ءبارى جاپ-جاقسى. ايتىلعان ءسوز, جازىلعان قاعازدىڭ ءبارى تاپ-تۇيناقتاي.
تاياۋدا وبلىستىق اكىمدىكتە وسى ماسەلەگە ارنالعان وتىرىس بولىپ, وندا وبلىس اكىمدىگىنىڭ جولاۋشىلار كولىگى جانە اۆتوموبيل جولدارى باسقارماسىنىڭ باسشىسى ەردەن شورتىباەۆتىڭ بايانداماسىنان سونى كوردىك. ونىڭ ايتۋىنشا, جالپى ۇزىندىعى 6,4 مىڭ شاقىرىم بولاتىن وبلىستىق جانە اۋداندىق ماڭىزى بار جولدار مەن پەتروپاۆل قالاسى جانە باسقا دا ەلدى مەكەندەردىڭ ىشكى جولدارىن جوندەۋگە 43,8 ملرد تەڭگە بولىنگەن.
«وسى بولىنگەن قاراجاتتىڭ ەسەبىنەن 145 جوندەۋ جوباسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. سونىڭ 16-سى – وبلىستىق, 49-ى – اۋداندىق ماڭىزى بار جولدار. پەتروپاۆل قالاسىنىڭ ىشكى جولدارىن جوندەۋ بويىنشا 23, قالعان ەلدى مەكەندەردىڭ ىشكى جولدارى بويىنشا 57 جوبا باستالدى. بۇگىنگە دەيىن ۇزىندىعى 150 شاقىرىمدى قۇرايتىن 21 جول جوندەۋ جوباسى اياقتالدى», دەدى ول.
ودان ءارى ە.شورتىباەۆ ىسكە اسىرىلىپ جاتقان جوبالاردىڭ ارقايسىنا توقتالىپ, ولاردىڭ قانداي دەڭگەيدە ەكەنىن بايان ەتتى. جولداردى بۇزاتىن اسا اۋىر سالماقتى جۇك تاسيتىن كولىكتەر ەكەنى, بۇگىنگە دەيىن وبلىستا اۋىر سالماقتى 7 494 اۆتوموبيل تىركەلگەنى ايتىلدى. الايدا بۇلاردى ەسەپكە الىنىپ, جۇك سالماعى شەكتەلگەنىمەن, ترانزيتپەن وتەتىن شەتەلدىك كولىكتەرگە باسقارما باقىلاۋ ورناتا المايدى. ونداي جۇمىستاردى وبلىستاعى كولىك باقىلاۋى ينسپەكتسياسى اتقارادى. ونىڭ باسشىسى ابىلاي قازباەۆ بايانداماسىندا وبلىس اۋماعىندا كولىك باقىلاۋىن جاسايتىن ءۇش-اق جىلجىمالى بەكەت بار ەكەنىن, ونىڭ دا ەكەۋى بىلتىر الىنعانىن جەتكىزدى.
بىرەۋى شەكاراداعى «جاڭاجول» وتكىزۋ بەكەتىنە قويىلىپ, كۇندىز-ءتۇنى ەل اۋماعىنا ەنگەن شەتەلدىك كولىكتەردى باقىلايدى. ال وبلىس اۋماعىنداعى رەسپۋبليكالىق, وبلىستىق, اۋداندىق جولداردان تۇراتىن 9 مىڭ شاقىرىم جولدى قالعان ەكى جىلجىمالى بەكەت باقىلاۋعا العان. بيىل بارلىعى 2 095 اۆتوموبيل تەكسەرىلگەن, سونىڭ 1 546-سى – شەتەلدىك كولىك. جىل باسىنان بەرى ەل جولدارىندا جۇك تاسىمالداۋ ءتارتىبىن بۇزعان 475 جۇرگىزۋشىگە اكىمشىلىك ءىس قوزعالىپ, 49 ملن تەڭگە ايىپپۇل سالىنعان. بىراق مۇنداي شارادان جول ساپاسى جاقسارماسى بەلگىلى.
«ەلىمىزدە رۇقسات ەتىلەتىن سالماقتان اۋىر جۇك ارتاتىن ماشينالاردىڭ ءبارى دەرلىك – ينەرتتى ماتەريالدار تاسيتىن, قىتايدان شىققان كولىكتەر. ولاردىڭ اۋىر جۇك ارتۋى كارەرلەردەن باستالادى. سوندىقتان مەردىگەرلەردىڭ جۇمىسقا كىرىسۋىنە رۇقسات بەرەتىن كەلىسىمشارتتاردا تاسىمالداناتىن جۇك سالماعى بەلگىلەنگەن نورمادان اسپاۋى قاتاڭ تالاپ ەتىلىپ, جازىلۋى كەرەك», دەدى ابىلاي قازباەۆ.
كۇننىڭ ىستىعىندا بوساعان اسفالت جولدار بارىنشا ەزىلىپ, اۋىر جۇكتەرگە شىداس بەرە المايدى. سوندىقتان كولىكتىڭ بەلدىگىنە تۇسەتىن سالماقتىڭ نورماسىن ازايتا تۇسكەن دۇرىس سياقتى. بۇل ماسەلەگە وبلىسقا كەلگەن جۇمىس ساپارىندا پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ تە نازار اۋدارىپ, اۋىر سالماقتى جۇكتەر تاسيتىن كولىكتەردى قاتاڭ باقىلاۋ قاجەتتىگىن تاپسىرعان. وندايلاردىڭ پەتروپاۆل مەن سەرگەەۆ گيدروۋزەلىندەگى كوپىرلەرگە دە زيان شەكتىرۋى مۇمكىن ەكەنى ەسكەرتىلگەن.
سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى