گەوساياسي جاعداي ۇشىعىپ تۇرعان تۇستا ۇيىمنىڭ كوپجاقتى سەرىكتەستىكتى نىعايتۋداعى ماڭىزى جىلدان-جىلعا ارتا تۇسكەنى بەلگىلى. بىلتىر ۇيىمعا يران قوسىلسا, بيىل بەلارۋس مۇشەلىككە قابىلداندى. جاھان جۇرتشىلىعىنىڭ جارتىسىن قامتيتىن ۇيىم قۇرامىنا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ 2 تۇراقتى مۇشەسى (قىتاي, رەسەي), دۇنيەجۇزىندەگى ەڭ حالقى كوپ 2 مەملەكەت (قىتاي, ءۇندىستان), 4 يادرولىق مەملەكەت (قىتاي, رەسەي, ءۇندىستان, پاكىستان), 3 بريكس ەلى (رەسەي, ءۇندىستان, قىتاي), G20-عا مۇشە 4 ەل (رەسەي, ءۇندىستان, قىتاي, تۇركيا) جانە 1 ناتو مۇشەسى (تۇركيا) كىرەدى. بۇل ەلدەرگە الەمدىك ءىجو-ءنىڭ تورتتەن ءبىر بولىگى جانە الەمدىك ساۋدانىڭ 15%-ى كەلەتىنىن ايتا كەتكەن ءجون. سوندىقتان استانا سامميتىنە بۇۇ باس حاتشىسى انتونيۋ گۋتەرريشتىڭ ارنايى كەلۋى ۇيىمنىڭ بەدەلى مەن ءباسىن بايقاتىپ تۇرعانداي.
قازاقستاننىڭ ۇيىمعا توراعالىعى شىۇ كەڭىستىگىندە قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ, ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋ, ەنەرگەتيكالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋ, تسيفرلىق سالاداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ, ەكولوگيا سالاسىنداعى ءوزارا ءىس-قيمىلدى كۇشەيتۋ, مادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستار سالاسىن دامىتۋ باعىتتارىن قامتىدى. بۇل رەتتە مەملەكەت باسشىسىنىڭ ء«ۇش ز ۇلىم كۇش» – ترانسۇلتتىق ۇيىمداسقان قىلمىس, ەسىرتكى بيزنەسى جانە كيبەرقىلمىسپەن كۇرەسكە باسا نازار اۋدارعانى بەلگىلى.
سامميتتە «شانحاي وندىعىنا» كىرەتىن ەلدەر ءۇشىن ستراتەگيالىق ماڭىزى بار باستى باعىتتار اراسىندا قاۋىپسىزدىك سالاسىنداعى ءوزارا سەنىم مەن ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ, كيبەرقاۋىپسىزدىكتى كۇشەيتۋ, حالىقارالىق اقپاراتتىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى كەڭەيتۋ, ءتيىمدى دالىزدەر مەن سەنىمدى تاسىمال تىزبەكتەرىن قۇرۋ ارقىلى كولىك بايلانىستارىن نىعايتۋ سياقتى باسىمدىقتاردى اتاپ ايتقان مەملەكەت باسشىسى شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىن رەفورمالاۋ جانە جاڭعىرتۋ قاجەتتىگىنە دە ارنايى توق-
تالدى.
«قازىرگى كۇردەلى احۋال – نەگىزىنەن حالىقارالىق قاتىناستار جۇيەسىندەگى داعدارىس سالدارى. وسى رەتتە حالىقارالىق قۇقىقتىڭ كەمشىن تۇستارىن تۇزەپ, گەوساياسي تۇرعىدان جىككە بولىنۋگە جول بەرمەۋ ماقساتىمەن, تۇپتەپ كەلگەندە, جاھاندىق اۋقىمداعى بەيبىتشىلىك پەن قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋ ءۇشىن شىۇ ءوزىنىڭ تۇراقتاندىرۋشى جانە جاسامپازدىق ءرولىن كۇشەيتۋگە ءتيىس», دەدى پرەزيدەنت.
ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارىنىڭ كەڭەسىندە 25 ماڭىزدى قۇجاتقا قول قويىلدى. ولاردىڭ اراسىندا ۇيىمنىڭ 2035 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىنىڭ جوباسى تۋرالى شەشىم دە بار. بۇل ىرگەلى ۇيىمنىڭ الداعى ۇزاقمەرزىمدى ستراتەگياسىن ايقىندايتىن قۇجاتتىڭ استانادا ايقىندالعانىن اڭعارتادى. سونىمەن قاتار ۇيىمعا باس حاتشى بولىپ قازاق ەلىنىڭ ازاماتى, بۇرىنعى قورعانىس ءمينيسترى نۇرلان ەرمەكباەۆ سايلاندى. ەل ازاماتتارىنىڭ وسىنداي بەدەلى بيىك حالىقارالىق ۇيىمدارعا باسشىلىققا كەلۋى – قازاقستاننىڭ ابىرويىن ارتتىرا تۇسەرى انىق.
سامميت ەكىجاقتى كەزدەسۋلەرگە دە مۇمكىندىك بەردى. اسىرەسە قىتاي – رەسەي, رەسەي – تۇركيا ەلدەرى باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋلەرى تۋرالى جۋرناليستەر جارىسا جازدى. اسىرەسە قىتاي مەن ءۇندىستان سىرتقى ىستەر مينيسترلەرىنىڭ 50 جىلدىق شەكارا داۋىنا شەشىم ىزدەۋى – ۇلكەن جەتىستىك. بۇل دا استانانىڭ الپاۋىت ەلدەر باسشىلارىنىڭ كەزدەسىپ, كەلىسۋلەرىنە جاقسى پلاتفورما بولعانىن ايعاقتايدى.
جالپى, بۇل جيىن ەۋرازيانىڭ كۇردەلى گەوساياسي جانە گەوەكونوميكالىق جۇيەسىندەگى ەلىمىزدىڭ مارتەبەسىن ودان ءارى نىعايتۋعا جاسالعان ناقتى قادام بولدى. سوندىقتان استانا ءسامميتى ەلىمىزدىڭ جىلناماسىندا عانا ەمەس, ۇيىم تاريحىندا دا ءبىر بەلەس رەتىندە قالارى انىق.
دارحان قىدىءرالى,
سەنات دەپۋتاتى
