كەلەلى جيىندا شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا قاتىسۋشى مەملەكەتتەر اراسىنداعى جوعارى ءبىلىم مەن عىلىم سالاسىنداعى ماڭىزدى ماسەلەلەر جان-جاقتى قامتىلدى. سيمپوزيۋمدا العاشقى بولىپ ءسوز العان پرەزيدەنت كەڭەسشىسى بولات اقشولاقوۆ ەلىمىزدىڭ باس قالاسى ەكى كۇننەن بەرى ءتۇرلى سالا بويىنشا سۇحبات ورتالىعىنا اينالعانىن اتاپ ءوتتى.
«شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى سامميتىنە قاتىسۋشى مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى ءبىر شاڭىراق استىنا جينالدى. شىن مانىندە, بۇل اۋقىمدى ءىس-شارانىڭ ماڭىزى وتە زور. باستى ماقسات – وركەنيەت ۇندەستىگىن ورناتىپ, بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى ساقتاۋ. وسى سامميت اياسىندا ءوتىپ وتىرعان شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى ۋنيۆەرسيتەتتەرى سيمپوزيۋمىنىڭ دا ءمانى ەرەكشە. ويتكەنى ۇيىمعا مۇشە ەلدەردىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى ءبىر-بىرىمەن تىعىز بايلانىسىپ, جوعارى ءبىلىم جانە عىلىم سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋى قاجەت. دامىعان مەملەكەتتەر ەكونوميكالىق الەۋەتىن كوتەرۋ ءۇشىن جوعارى وقۋ ورىندارىن الەمدىك دەڭگەيدەگى ۋنيۆەرسيتەتكە اينالدىرۋعا كۇش سالدى. وسى رەتتە شىۇ-عا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى بىرلەسىپ, ۋنيۆەرسيتەتتىك عىلىمدى دامىتۋعا ماڭىز بەرىپ وتىر. دەگەنمەن بۇل باعىتتا ۋنيۆەرسيتەتتەر ءوزارا تاجىريبە الماسۋدى كۇشەيتىپ, ورتاق عىلىمي جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋدى قولعا العان ءجون. وسىنداي ىرگەلى ءىستى اتقارۋدا شىۇ-نىڭ ءرولى وتە زور», دەگەن ب.اقشولاقوۆ بۇگىنگى جيىنعا ارنايى كەلىپ قاتىسقان قحر ءبىلىم ءمينيسترى حۋاي تسزينپەن مىرزا مەن شەتەلدەن كەلگەن جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەكتورلارىنا, الەمدىك دەڭگەيدەگى ساراپشىلار مەن عالىمدارعا العىس ءبىلدىردى.
ال عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسى توراعاسىنىڭ ەلىمىزگە رەسمي ساپارى اياسىندا ەكى ەلدىڭ وسى سالاعا قاتىستى مينيسترلىگى ءبىلىم جانە عىلىم سالاسى بويىنشا بىرقاتار كەلىسىمگە كەلگەنىن تىلگە تيەك ەتتى.
«قىتاي – ءبىزدىڭ ۇلكەن ستراتەگيالىق كورشىمىز. سوندىقتان قىتايدىڭ تاريحىن, مادەنيەتىن, ءتىلىن جەتىك ءبىلىپ, ءتۇسىنۋىمىز قاجەت. ەندى ەلىمىزدەگى جەتەكشى جانە ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتتەردە قىتاي ءتىلىن وقىتاتىن ارنايى كافەدرالار قۇرىلادى. باكالاۆر, ماگيستراتۋرا مەن دوكتورانتۋرادا وقيتىندارعا قىتاي ءتىلى ەكىنشى شەت ءتىلى رەتىندە ۇسىنىلادى. سونداي-اق بيىل ەلوردادا بەيجىڭ ءتىل جانە مادەنيەت ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى اشىلىپ, العاشقى 100 ستۋدەنت وقۋىن باستايدى. ق.ي.ساتباەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتى نەگىزىندە گونكونگ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ فيليالى اشىلادى. وندا ستۋدەنتتەر جاساندى ينتەللەكت, ارحيتەكتۋرا, اقىلدى كولىك جۇيەلەرى سەكىلدى بىرنەشە سالا بويىنشا ءبىلىم الادى. بۇل وقۋ ورنى – گونكونگتىڭ جىلدام دامىعان ۋنيۆەرسيتەتى. الەمدەگى ۇزدىك 100 جوعارى وقۋ ورنىنىڭ ءبىرى. سونىمەن قاتار ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىندە لۋ بان شەبەرحاناسى اشىلادى. بۇل شەبەرحانادا ءبىلىم سوڭعى ۇلگىدەگى قولدانبالى فورماتتا وقىتىلادى. مۇنداي ورتالىق بۇعان دەيىن وسكەمەندە اشىلعان. جالپى, قىتاي ۇكىمەتىنىڭ ء«بىر ەل – ءبىر شەبەرحانا» دەگەن قاعيداسى بار. سوعان قاراماستان كورشى مەملەكەت ءبىزدىڭ ەلىمىز ءۇشىن العاش رەت وسىنداي شەشىم قابىلداپ وتىر. وسى ءۇشىن قحر ءبىلىم ءمينيسترى حۋاي تسزينپەن مىرزاعا ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن», دەدى س. نۇربەك.
ودان كەيىن ءسوز العان قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ ءبىلىم ءمينيسترى حۋاي تسزينپەن قىتاي شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە ەلدەرمەن زاماناۋي تەحنولوگياعا نەگىزدەلگەن ەكوجۇيەنى قۇرۋ ءۇشىن جاساندى ينتەللەكت پەن تسيفرلىق ءبىلىمدى بىرلەسىپ دامىتۋعا دايىن ەكەنىن جەتكىزدى.
«قىتاي مەن قازاقستان دوستىعىنىڭ ۇزاق تاريحى بار. ەكى ەل اراسىنداعى ديپلوماتيالىق قارىم-قاتىناستىڭ ورناعانىنا
2 مىڭ جىلدان استى. اسىرەسە كەيىنگى ۋاقىتتا ۇلكەن جەتىستىككە جەتتىك. كەشە قازاقستاننىڭ عىلىم جانە جوعارى ءبىلىم ءمينيسترى ساياسات نۇربەك ەكەۋمىز ەكى ەلدىڭ مەملەكەت باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن ءبىلىم سالاسىنداعى كەلىسىمگە قول قويدىق. وسىلايشا, جاڭا تاريحي كەزەڭگە قادام جاسادىق», دەدى ول.
سونداي-اق فورۋم اياسىندا «شىۇ-عا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ جوعارى ءبىلىم سالاسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعى» اتتى كىتابى تانىستىرىلدى. بۇل جيناقتا شىۇ-عا قاتىسۋشى ەلدەردىڭ ءبىلىم, عىلىم, حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق سالالارىنداعى ورتاق تابىستارى مەن بىرلەسىپ اتقارعان جۇمىستارى اعىلشىن, ورىس, قىتاي تىلدەرىندە باياندالعان.
«كىتاپقا ەنگەن ماقالالاردا جوعارى ءبىلىم سالاسىنداعى حالىقارالىق ىنتىماقتاستىقتىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى كوتەرىلگەن. كوپتەگەن جوعارى وقۋ ورنى شىۇ شەڭبەرىندە عىلىم مەن ءبىلىم بويىنشا جەمىستى سەرىكتەستىكتى دامىتۋ تاجىريبەسىمەن ءبولىستى», دەدى اتالعان جيناقتىڭ تانىستىرىلىمىندا ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى جانسەيىت تۇيمەباەۆ.
