كەڭەس قازاقستان جانە قىتاي بيزنەس ورتاسى ءۇشىن پىكىر الماسۋ الاڭىنا اينالدى, سونىمەن بىرگە ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتى جانداندىرۋدى كوزدەيدى.
كەڭەستىڭ كەزەكتى وتىرىسىنا پرەمەر-ءمينيستردىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى رومان سكليار, قازاقستان-قىتاي ىسكەرلىك كەڭەسىنىڭ تەڭ توراعالارى – «سامۇرىق-قازىنا» اق باسقارما توراعاسى نۇرلان جاقىپوۆ پەن «CITIC Group» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ توراعاسى سي گۋوحۋا, حالىقارالىق ساۋدانى دامىتۋ جونىندەگى قىتاي كوميتەتىنىڭ توراعاسى جەن حۋنبين قاتىستى. بۇدان بولەك, ءىس-شاراعا 500-دەن استام بيزنەس وكىلى مەن 70-تەن استام قىتايلىق ءىرى كومپانيا وكىلى قاتىستى.
قور باسشىسى ن. جاقىپوۆ وتىرىستىڭ اشىلۋ راسىمىندە سويلەگەن سوزىندە قىتاي قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيالىق سەرىكتەستەرىنىڭ بەستىگىنە كىرەتىنىن, كەڭەس ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى ودان ءارى دامىتۋدى كوزدەيتىنىن اتاپ ءوتتى.
«سامۇرىق-قازىنا» قورى ينۆەستورلارمەن بىرلەسىپ جۇمىس ىستەيدى, ياعني بىرلەسە ينۆەستيتسيالاۋ قۇرالىن قولدانادى. ياعني كاپيتالعا بىرلەسە كىرىپ, تاۋەكەلدەردى بولىسەمىز. سونىمەن قاتار ءوز تاراپىمىزدان مەملەكەتتىك ورگاندارمەن ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋگە, قاجەتتى قۇجاتتاردى رەسىمدەۋگە كومەك كورسەتەمىز. بۇل جۇمىستار ءبىزدىڭ ينۆەستورلار ءۇشىن سەنىمدى سەرىكتەس ەكەنىمىزدى كورسەتەدى», دەپ اتاپ ءوتتى قور باسشىسى نۇرلان جاقىپوۆ.
«سامۇرىق-قازىنا» ۇلتتىق ءال-اۋقات قورى 81 ملرد دوللاردى قۇرايتىن اكتيۆتەردى باسقارادى. بۇگىندە قىتاي, ءباا, ساۋد ارابياسى, رەسەي, يتاليا, اقش, قاتار, فرانتسيا سەكىلدى وزگە دە ەلدەردەگى سەرىكتەستەرىمەن بىرلەسىپ, اۋقىمدى جوبالارعا ينۆەستيتسيا قۇيادى.
قور قىتايلىق «CITIC Group», «CNPC», «CNNC», «CGN», «Sany», «CRRC», «State Power Investment Corporation», «China Power International Holding», «Power China», «Huawei» سياقتى جەتەكشى كومپانيالارمەن تابىستى جۇمىس ىستەپ, ىنتىماقتاستىق اياسىنداعى ىسكەرلىك تاجىريبەسىن ارتتىرىپ كەلەدى.
كەڭەس قورىتىندىسى بويىنشا جالپى قۇنى 3,7 ملرد استام دوللار بولاتىن 40-تان استام قۇجاتقا قول قويىلدى. ونىڭ ىشىندە 15 قۇجاتقا «سامۇرىق-قازىنا» كومپانيالار توبى قىتايلىق ارىپتەستەرىمەن قول قويدى. بۇل قاتاردا قىتايلىق «SANY Renewables Energy» كومپانياسىمەن جەل ەلەكتر ستانسالارىنا قاجەتتى قالاقتار, گوندولالار مەن مۇنارالار قۇراستىراتىن زاۋىتتى لوكاليزاتسيالاۋ, «SANY Group» كومپانياسىمەن ارنايى تەحنيكالار (تيەگىش, تراكتور, ەكسكاۆاتور, جۇك ءاۆتوموبيلى) شىعارۋ بويىنشا ەلىمىزدە زاۋىت سالۋ مۇمكىندىگىن زەرتتەۋ سياقتى مەگاجوبالار بار.
ىسكەرلىك كەڭەس الاڭىندا «سيللەنو» جوباسىنا ينۆەستيتسيالىق بيۋدجەتتى كەلىسۋ تۋرالى «Sinopec» حاتتاماسىنا قول قويىلدى. ياعني اتىراۋ وبلىسىندا قۋاتتىلىعى 1,25 ملن توننا بولاتىن پوليەتيلەن وندىرەتىن العاشقى ينتەگراتسيالانعان گاز-حيميا كەشەنى سالىنادى. پوليەتيلەن ءوندىرۋ جوباسىن ىسكە اسىرۋ وتاندىق بيزنەسكە جاڭا مۇمكىندىكتەر بەرەدى. وسىلايشا, ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن مۋلتيپليكاتيۆتىك اسەرى باسىم بولماق.
سونداي-اق «قازاقستان تەمىر جولى» پورتفەلدىك كومپانياسى فورۋم بارىسىندا «CRRC»-پەن ەلىمىزگە 559 ملن دوللارعا 200 لوكوموتيۆ جەتكىزۋ جايىندا كەلىسىم جاساستى. مانەۆرلىك تەپلوۆوزدار جاقسارتىلعان قۇرىلىمدىق جانە تارتۋ پارامەترلەرىنە يە. ولار قازاقستاننىڭ كليماتتىق جاعدايىنا سايكەس جاسالعان, ياعني قىسقى -40°C-تان جازعى +50°C-قا دەيىنگى تەمپەراتۋرادا جۇمىس ىستەي بەرەدى. كەشە عانا التىنكول ستانساسىنا العاشقى مانەۆرلىك لوكوموتيۆتەر جەتكىزىلدى.
جوعارىدا اتالعان جانە وزگە دە اۋقىمدى جوبالاردىڭ بارلىعى ەكى ەلدىڭ ينفراقۇرىلىمى مەن ەكونوميكاسىن دامىتۋدا ماڭىزدى كەزەڭگە اينالماق.
اقمارال بايازيتوۆا
