ايماقتار • 02 شىلدە, 2024

جالاۋلىداعى قونىستوي

100 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

اقتوعاي اۋدانىنىڭ جالاۋلى اۋلىندا تاسقىن سۋدان زارداپ شەككەن بەس وتباسىعا جاڭا ءۇي سالىنىپ بەرىلدى. ءوڭىر اكىمى اسايىن بايحانوۆ باسپانا كىلتىن يەلەرىنە سالتاناتتى تۇردە تابىس ەتتى.

جالاۋلىداعى قونىستوي

بيىل ءساۋىر ايىندا سۋ تاسقىنىنا بايلانىستى اقتوعاي اۋدانىنىڭ جالاۋلى اۋلىندا توتەن­شە جاعداي جاريالانعان ەدى. ەلدى مەكەن­دەگى 14 ءۇيدى سۋ باسىپ, كەيىن سۋ تاسقىنى كەزىندە زارداپ شەككەن جانە كوميس­سيانىڭ شەشىمىمەن تۇرۋعا جارامسىز دەپ تانىلعان بەس باسپانا انىقتالدى. ولار­دىڭ ورنىنا جاڭا قۇرىلىستار سالىنا باستاعانى تۋرالى بۇعان دەيىن گازەت بەتىندە جازعان بولاتىنبىز.

جالاۋلى اۋلىنىڭ جۇرتى وتكەن جەكسەنبى كۇنى تايلى-تاياعى قالماي باسپانا تويىنا جينالدى. ۇيلەرى تاسقىننان زارداپ شەككەن بەس وتباسىعا جاڭادان سا­لىنعان ساپالى ۇيلەر پايدالانۋعا بە­رىلدى. «اقتوعاي-اگرو» جشس باسپانالاردى 3 ايعا جۋىق ۋاقىتتىڭ ىشىندە اياقتاپ ۇلگەردى. اباي كوشەسىندەگى دوڭەستەۋ تۇستا پايدا بولعان جاڭا عيماراتتار جايلى ءارى سىرت كەلبەتى اسەم ەتىپ تۇرعىزىلعان.

«بيىل وبلىسىمىز بىرنەشە تو­تەنشە جاعدايعا تاپ بولدى. اسىرەسە كوكتەمگى سۋ تاسقىنى ەلدى مەكەندەرىمىزگە از شى­عىن اكەلگەن جوق. مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ بارلىق زارداپ شەگۋشىلەرگە كومەكتەسۋدى تاپسىر­عان بولاتىن. ءبىز اۋىلدىق جەرلەردىڭ تۇرعىندارىنا جان-جاقتى كومەك كور­سەتۋگە بارلىق كۇش-جىگەرىمىزدى شوعىر­لان­دىردىق. جالاۋلى اۋلى تۇرعىن­دا­رىمەن بۇعان دەيىنگى كەزدەسۋدە قاتتى ۋايىمداۋدىڭ قاجەتى جوق ەكەنىن ايتىپ, از ۋاقىتتىڭ ىشىندە بارلىعىن رەتكە كەلتىرەمىز دەپ ۋادە ەتكەنمىن. اۋىل جۇرتىنا توتەننەن كەلگەن اپاتتىڭ سالدارىنا مويىنسۇنباي, قيىندىقتارعا توتەپ بەرگەنى ءۇشىن, ال ءوڭىرىمىزدىڭ وزگە ازاماتتارىنا كورسەتكەن كومەكتەرى مەن دەمەۋشىلىكتەرى ءۇشىن العىس ايتا­مىن. جاڭا ۇيلەرگە قونىستانعان شاڭى­راقتاردىڭ ىرىس-بەرەكەسى ارتا بەرسىن», دەدى باسپانالاردىڭ كىلتىن تابىس­تاۋ سالتاناتىندا پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى اسايىن بايحانوۆ.

سونداي-اق ايماق باسشىسى دەمەۋ­­شىلىك كورسەتكەن ERG توبى مەن «پاۆلودارەنەرگو» اق-عا, ساپالى ۇيلەر­دى سالعان جەرگىلىكتى «اقتوعاي-اگرو» جشس قۇرى­لىس كومپانياسىنا العىسىن ءبىلدىردى.

قونىستويىنىڭ قۇرمەتىنە بۇل كۇنى اۋىلدا وبلىستىق «شاڭىراق» حا­لىق شىعارماشىلىعى ورتالىعى مەن ي.باي­زاقوۆ اتىنداعى وبلىستىق فيلارمونيا ارتىستەرى كونتسەرت ۇيىمداستىردى. سونداي-اق ۇلتتىق ويىندار وينالىپ, با­لالارعا ارنالعان ويىن-ساۋىقتىق ءىس-شارالار ءوتتى. پاۆلودار وبلىسىنىڭ قۇر­مەتتى ازاماتى, مادەنيەت سالاسىنىڭ ارداگەرى بەيسەنبى مۇقاجانوۆ اقتوعاي اۋدانى تۇرعىندارىنىڭ اتىنان العىس رەتىندە ارناۋ ايتتى.

جاڭا باسپاناعا يە بولعانداردىڭ ءبىرى – اتالعان اۋىلدىڭ تۇرعىنى سەرىك اح­م­ەتوۆ. «بۇگىن ءوز باسپانامىزدىڭ كىل­تىن الىپ, قۋانىشقا كەنەلىپ جاتىرمىز. قۇرىلىس جۇمىسى جۇرگىزىلىپ جات­قاندا كەلىپ باقىلاپ جۇردىك. جاقسى سالىندى دەپ ويلايمىن, وزىمە ۇنادى. ءۇي كەڭ ءارى ىڭعايلى جەردە ورنالاسقان. جۇ­بايىم ەكەۋىمىز ءتورت ۇل تاربيەلەپ وتىرمىز. جەتى نەمەرەم بار. جاڭا باسپانامىزدا ءۇش ۇلىمىزبەن تۇراتىن بولامىز. باسىمىزعا تۇسكەن قيىن جاعدايدا كو­مەككە كەلگەن بارشا ازاماتتارعا, وبلىس, اۋدان, اۋىل اكىمدەرىنە راحمەت ايتامىن. كورگەن بەينەتىمىزدىڭ ءبارى ارتتا قالسىن. كەلەشەكتە مۇنداي جاعداي ەلىمىزگە كەلمەسىن», دەدى وتاعاسى.

سماتاەۆ, بايمانوۆ, مۋللين, دايىر­بەكوۆ وتباسى – كوپبالالى شاڭى­راقتار, كۇمىس القا يەلەرى. اتالعان وت­باسىلاردىڭ ۇيلەرى سۋ تاسقىنىنان سوڭ جا­­رام­سىز بولىپ تانىلعان. سۆەتلانا مۋللينا سۋ استىندا قالعان ۇيدە بالا كەزىنەن تۇرىپ كەلگەنىن ايتادى. قامىستان سالىنعان ەسكى باسپانا 1985 جىلى بولعان سۋ تاسقىنىنا دا شىداس بەرگەن ەكەن. بيىل كوك­­تەمدە قارعىن سۋ عيماراتتى تاعى شايى­پ, بۇل جولى ول تۇرۋعا مۇلدە جارامسىز بول­­عان.

«ومىرىمدە ەكى مارتە كوكتەمگى سۋ تاس­قىنىنا كۋا بولدىم. ەڭ قورقىنىشتى اپات 1985 جىلى بولىپ, ادامدار اۋىل ىشىن­دە قايىقپەن ءجۇزىپ ءجۇردى. قۇدايعا شۇكىر, بيىل بارلىعى امان-ەسەن اياقتال­دى. سۋ ءبىزدىڭ اۋىلعا 29 مامىر كۇنى ءتۇن ور­تاسىندا كىردى. بيىكتىگى جارتى مەتر­گە جەتەتىن سۋدى كورىپ, العاشىندا قاتتى قو­رىققانىمىز راس. قايدا بارارى­مىز­دى, ۇيدەن قانداي زاتتى الىپ كەتەرىمىزدى بىلمەي ساستىق. اينالانىڭ بار­لىعى سۋعا تولعاندىقتان, قايدا بارىپ تۇراق­تارىمىزدى دا بىلمەدىك. ۇيدەگى زاتتاردىڭ بارلىعى ءب ۇلىندى», دەپ ەسكە الدى سۆەتلانا سول تۇنگى قورقىنىشتى اپاتتى. انانىڭ التى بالاسى بار, جاڭا ۇيگە ول ەكى ۇلى­مەن بىرگە قونىستاندى.

اتاپ وتەيىك, اتالعان باسپانالاردى وبلىستىق اكىمدىكپەن جاسالعان مەمو­راندۋم اياسىندا ERG كومپانيا­سى ءوز قا­راجاتىنا سالىپ شىقتى. قۇرىلىسىنا 100 ملن تەڭگە ءبولىندى. دەمەۋشىلەر, سونىڭ ىشىندە دەپۋتاتتار اۋىل تۇرعىندارىنا توڭازىتقىش, تەلەديدار, سالقىنداتقىش, اس پليتاسى جانە وزگە ۇيگە قاجەت تەحنيكالاردى ساتىپ الىپ بەردى. قۇرىلىستى سالعان «اقتوعاي-اگرو» جشس بارلىق ءۇيدىڭ ساپاسىنا ءومىر بويىنا كەپىلدىك بەرىپ وتىر. ءار ءۇيدىڭ اۋماعى – 102 شارشى مەتر, عيماراتتاردىڭ ارقايسىنا 200 شارشى مەتردى جىلىتۋعا قابىلەتتى قازاندىقتار ورناتىلعان. مەردىگەر فير­مانىڭ باسشىسى الەكساندر تەرەن­تەۆ جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتا كور­سەتىلگەننىڭ بارلىعىن قامتىدىق دەيدى. باسپانالارعا اۋىز سۋ, كارىز جۇيەلەرى, ەلەكتر جەلىلەرى تارتىلىپ, ءار ءۇيدىڭ اۋلاسىندا اۋىز سۋ سكۆاجينالارى قازىلدى. ورتالىق سۋ جۇيەسىندە ماسەلە تۋىنداي قالعان جاعدايدا تۇرعىندار الگى سكۆاجينالاردى پايدالانا الادى.

ء«وزىم اقتوعاي اۋدانىنىڭ تۋماسى بولعاندىقتان, ءارى انام وسى وڭىردە تۇرا­تىندىقتان, بۇل جوبا مەن ءۇشىن بيز­نەس ەمەس, الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىك تۇرعىسىنان ماڭىزدى بولدى. ۇيلەر ساۋ­لەتتىك تۇرعىدان ادەمى, ال ىشكى بولمەلەرى وتباسى مۇشەلەرى ءۇشىن جايلى بولۋى ەسكەرىلدى», دەيدى كاسىپكەر.

وبلىس اكىمدىگىنەن ءمالىم ەتكەندەي, الداعى ۋاقىتتا جالاۋلى اۋىلىنا تاسقىن سۋ قاۋىپ توندىرمەۋى ءۇشىن سالىنىپ جاتقان ارقايسىسى 200 مىڭ تەكشە مەتر بولاتىن ءۇش قازانشۇڭقىردىڭ قۇرىلىسى اياقتالىپ قالعان. اۋىل تۇرعىندارى مەن ءتورت ت ۇلىككە قاۋىپسىز بولۋى ءۇشىن جاساندى سۋ قويمالارىنىڭ اينالاسى قورشالماق. نىساندار شىلدە ايىنىڭ سوڭىندا تولىق اياقتالادى دەپ كۇتىلىپ وتىر.

پاۆلودار وبلىسى,
اقتوعاي اۋدانى,
جالاۋلى اۋلى

سوڭعى جاڭالىقتار