سۋرەتتى تۇسىرگەن – اۆتور
وقۋشىلاردىڭ ءار كۇنىنە قۇرىلعان ارنايى باعدارلاما بار. كۇندەلىكتى وقۋ-جاتتىعۋدان بولەك كاتونقاراعايدىڭ كيەلى جەرلەرىمەن تانىسادى. ولاردى قابىلداپ العان وتباسىلار الدىن الا جان-جاقتى كۋرستان ءوتىپ, باعىت-باعدار العان پەداگوگتەر. جازعى لاگەرگە كەلگەن بالالارعا اس-سۋىن ازىرلەپ بارلىق جاعدايدى جاسايدى. بىلتىر قاناتقاقتى جوبا رەتىندە باستالعان «قوناقجاي وتباسى» لاگەرى بيىل جالعاسىن تاپتى. الىس اۋدانداردان كەلگەن وقۋشىلار ءتور التايدىڭ تۇمسا تابيعاتىن ارمانسىز ارالاپ ءجۇر. كۇنى كەشە بەرەل قورىق-مۋزەيىندە بولىپ, سوناۋ ساقتار مەن تۇركىلەر زامانىنان اقپارات بەرەتىن كونە جادىگەرلەردى كوردى. شىڭعىستاي اۋلىنداعى ورالحان بوكەيدىڭ مۋزەيىنە كىرىپ, جازۋشىنىڭ ومىربايانىمەن تانىستى, شىعارمالارىنا ءۇڭىلدى. جولاي قىمىز باپتايتىن اۋىلدارعا توقتاپ, بيە بايلاۋدىڭ قىر-سىرىمەن تانىس بولدى. قازاقتىڭ ناعىز رۋحاني ورتاسى ولار ءۇشىن تاڭسىق ەدى.
– بيىل كاتونقاراعاي اۋدانىندا 4 مەكتەپ مۇعالىمى ءوز ۇيلەرىنە ءورىستىلدى بالالارعا قازاق ءتىلىن ۇيرەتۋ ءۇشىن قابىلداپ وتىر. سونىڭ ىشىندە جامبىل ورتا مەكتەبىنىڭ مۇعالىمدەرى 28 بالانى قابىلدادى. ولارعا ون وتباسى قىزمەت كورسەتىپ ءجۇرمىز. كەلگەن كۇننەن ولاردى توپ-توپقا ءبولىپ تاستادىق. ەل-جەرمەن تانىسىپ, ءماز. قازاق ءتىلىن ۇيرەنۋگە دە قۇلشىنىستارى جاقسى. كوزدەگەن ماقساتىمىز, قازاق وتباسىنىڭ تاربيەسىن كورسەتۋ, اۋداننىڭ تىنىس-تىرشىلىگىمەن تانىستىرۋ. سوندىقتان بالالاردىڭ كۇندەلىكتى باعدارلاماسى تىعىز. بوس ۋاقىتى جوق. ماسەلەن, بەرەل قورىق-مۋزەيىندەگى ات ابزەلدەرىن كورگەن ولارعا جۇگەن ءتۇيۋ سىندى قولونەرىمىزدى دە كورسەتتىك. اتپەن سەرۋەندەدى. سونداي-اق ءبىر-ءبىر قورجىن سىيلادىق. سول قورجىنعا قازاقشا ءسوز جازىپ قويامىز. سونى كۇنى بويى جاتتايدى, كەشكىسىن سۇرايمىز. ءۇي شارۋاشىلىعىنا دا ارالاستىردىق. از ۋاقىت ىشىندە ءبىر وتباسىنداي بولىپ كەتتىك, – دەيدى قوناقجاي وتباسىنىڭ جەتەكشىسى روزا اۋعانباەۆا.
بۇل جوباعا مۇعالىمدەر بار ءبىلىمى مەن تاجىريبەسىن سالىپ-اق جاتىر. ون بەس كۇن ىشىندە وقۋشىلار قانشالىقتى قازاقشا ۇيرەنەدى, ۋاقىت كورسەتەدى. قازىنادان قىرۋار قارجى ءبولىنىپ, جاسالعان جوبا بولعاندىقتان, ناتيجەلى بولعانى ءجون. ايتا كەتەيىك, «قوناقجاي وتباسى» جوباسى ءۇشىن 23 ملن 940 مىڭ تەڭگە قارجى بولىنگەن. از قاراجات ەمەس. مۇنىڭ ءبارى ءورىستىلدى وقۋشىلاردىڭ قازاقشا ۇيرەنۋلەرى ءۇشىن جاسالىپ جاتىر. دەمەك, وقۋشى دا, اتا-انا دا, مۇعالىم دە جاۋاپكەرشىلىك تانىتقاندارى ابزال.
امبەگە ارمان التايدى ارالاپ جۇرگەن وقۋشىلار باقىتتى. ويىن تۇرىندەگى باعدارلامالاردىڭ ۇيرەتەرى مول.
– «قوناقجاي وتباسى» جوباسىنا كەلگەنىمە قۋاندىم. ءبىزدى اۆتوبۋستان تۇسە سالا قۇشاق جايىپ قارسى الدى. ءار كۇنىمىز قىزىقتى ءوتىپ جاتىر. شىعىس قازاقستاندا تۇرىپ جاتقانىمىزبەن, كاتونقاراعايدىڭ تابيعاتى مۇنشالىقتى سۇلۋ ەكەنىن بىلمەپپىن, – دەيدى گلۋبوكوە اۋدانىنان كەلگەن وقۋشىنىڭ ءبىرى اننا شكولدينا.
توپ-توپقا بولىنگەن وقۋشىلار كاتونقاراعاي اۋلىنداعى «جاس تۋريست» ورتالىعىندا بولىپ, قىزىققا كەنەلدى. جارىستى, سايىستى. جاساندى شىڭعا ورمەلەپ, ءالپينيزمنىڭ نە ەكەنىن ءبىلدى. ءسوز جۇزىندە عانا ەمەس, مۇندا پراكتيكاعا زور كوڭىل بولىنگەن.
بىردەن ايتايىق, ءورىستىلدى سىنىپتار ءۇشىن مەكتەپ باعدارلاماسىندا قازاق ءتىلى بولعانىمەن, وقۋشىلاردىڭ قازاق ءتىلىن ءبىلىپ تۇرعاندارى شامالى. ەكى ءسوزدىڭ باسىن قۇراۋلارى مۇڭ. ون بەس كۇن ىشىندە سايراپ كەتپەسە دە تۇرمىستىق جاعدايدا پايدالاناتىن سوزدەرى ءبىلىپ شىقسا, ەڭبەكتىڭ جەمىسى دەر ەدىك. اۋىلداعى ۇيرەنۋمەن عانا شەكتەلمەي, نيەت قويىپ, ءارى قاراي دا ءوز بەتتەرىنشە ۇيرەنەر مە ەدى؟
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
كاتونقاراعاي اۋدانى
