كوللاجدى جاساعان – زاۋرەش سماعۇل ,«EQ»
قاجىرلى قاجىمۇقان
اقتاۋ قالاسىنداعى №13 مەكتەپ-گيمنازياسىندا وقيتىن رامازان سۇگىرباي بىرەگەي كۇش يەسى قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلى تۋرالى كوميكس شىعارعان. وسىلايشا, ەلىمىزدىڭ ەرەكشە تۇلعالارىن دارىپتەگىسى كەلەدى. اسىرەسە اتى اڭىزعا اينالعان باتىرلاردىڭ بەينەسى مەن ەرلىگىن جاستار كوكەيىنە قۇيىپ, ۇلگى قىلۋدى ماقسات تۇتىپ وتىر. رامازانعا بالۋان تۋرالى كوميكس ازىرلەۋگە ءبىر اي ۋاقىت جەتكىلىكتى بولعان.
– كوميكستە وقيعا جەلىسى سۋرەت ارقىلى بەينەلەنەدى ءارى وتە قىسقا ءماتىن جازىلادى. جالپى, ادامعا توم-توم كىتاپتاردى وقىپ شىعۋعا بىرنەشە اي ۋاقىت قاجەت. ال كوميكس ارقىلى قىسقا ۋاقىتتا قاجەتتى, مول مالىمەتتەردى بىلۋگە بولادى. ۋاقىتتى ۇنەمدەۋگە كومەكتەسەدى. كولەمى وتە ۇلكەن, دەرەكتەرى, كوپ اقپاراتتى جاستارعا وسىنداي فورماتتا جەتكىزگەن ءتيىمدى, – دەيدى وزىق ويلى وقۋشى.
سۋرەت سالۋ – رامازاننىڭ ءحوببيى. ال كوميكس جاساۋ اكەسىنىڭ ءبىراۋىز سوزىنەن باستالعان-تۇعىن. ءبىر كۇنى اكەسى كىشكەنتاي بالالارعا ارنالعان كوميكس جاساۋدى ۇسىنعان ەكەن. جاس سۋرەتشىنىڭ سوزىنشە, بۇل ويدى ىسكە اسىرۋ باسىندا «مۇمكىن ەمەس نارسە» سياقتى بولىپ كورىنگەن. سودان قىزىعۋشىلىعى ارتىپ, قازاق ەرتەگىلەرىنىڭ ءبىرى «كولتاۋىساردى» سالىپ كورگەن. سۋرەتتى ءبىر ەمەس, بىرنەشە رەت سالعاندا كەيىپكەردىڭ بەينەسى انىق شىعا باستاعان. كەيىن بار قاجىرىن جيناپ قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ كوميكسىن قۇراستىرىپ شىعىپتى.
– كوميكس كىتاپ قۇراستىرار الدىندا قاجىمۇقان اتامىز تۋرالى وقىپ, ءفيلمىن كورىپ شىقتىم. بۇل كوميكس ارقىلى بالالاردى سپورتقا, ونىڭ ىشىندە كۇرەسكە شاقىرعىم كەلدى. تاعى ءبىر ماقساتىم – ءبىزدىڭ 4-5 جاستاعى كىشكەنتاي وقىرماندارىمىز وراسان كۇشتىڭ يەسى, بوزكىلەمدە تالاي بالۋاندى جەڭگەن قازاقتىڭ بالۋانى تۋرالى بىلسە دەگەن وي بولدى. الداعى ۋاقىتتى حالىق ەرتەگىسى «تولاعايدىڭ» كوميكس نۇسقاسىن ازىرلەپ, وقىرماندارعا ۇسىنۋدى جوسپارلاپ وتىرمىن, – دەيدى ر.سۇگىرباي.
تاريحتى ءتىرىلتۋ
كوميكس ارقىلى بولاشاققا كوز سالىپ, وتكەنگە دە ۇڭىلۋگە بولادى. اسىرەسە تاريحتى ءتىرىلتۋ – كوميكس جاساۋشىلاردىڭ سۇيىكتى ءىسى. وسى باعىتتى بەتكە العان ءىلياس يۋسۋپجانوۆتىڭ ءبىر قورقىنىشى بار. ول وتانداستارىمىز قازاق تاريحىنا ءمان بەرمەي, ەستەن شىعارادى دەپ ۇرەيلەنەدى. سەبەبى جۇرگىزگەن زەرتتەۋىنىڭ ناتيجەسى بويىنشا, كوپشىلىك مەكتەپتە وقىعان قازاق تاريحىنا قاتىستى دەرەكتەردى بۇگىندە ۇمىتىپ قالعان. سوندىقتان دا ولاردىڭ جادىندا تاريحي دەرەكتەردى جاڭعىرتۋ ءۇشىن «وتاندىق 100 كوميكس» جوباسىن قولعا العان.
– الماتىدا كوميكسىمدى وقىپ ۇلگەرگەن مەكتەپ وقۋشىلارى بار. العاشقى تۇساۋكەسەرى دە سول جاقتا ءوتتى. وقۋشىلارعا قازاق حاندىعىنىڭ تاريحىنا قاتىستى ساۋال قويعانىمدا كوپشىلىگى جاۋاپ بەرۋگە دايىن بولدى. مەنىڭشە, بۇل «كەرەي مەن جانىبەك» كوميكسىنىڭ ناتيجەسى, – دەدى جاس تالاپ.
ءبىر قىزىعى, قاراعاندىدا مەكتەپ وقۋشىلارى قازاقستان تاريحىن كوميكس ارقىلى وقيدى. دارىندى بالالارعا ارنالعان ن.نۇرماقوۆ اتىنداعى مەكتەپتە تاجىريبە جۇزىندە قولعا الىنعان ءتاسىل بالالاردى قىزىقتىرا تۇسكەن. سايات داۋلەتجان ۇلى جاساعان العاشقى انيماتسيا جۋرنالى قازاق حاندىعى تاقىرىبىنا ارنالعان. وقۋشىلار 20 بەتتىك باسىلىمدى جارىققا شىعارۋ ءۇشىن ەكى اي ەڭبەكتەنگەن. ءتۇرلى ادەبيەتتى پايدالانىپ, ماقالالارعا شولۋ جاساعان. بۇل تۋرالى وقۋشى فاتيما ءامىرزادا ء«بىز قازاقشا كوميكس جاساپ, ءوز ويىمىزدى جەتكىزگىمىز كەلدى. سەبەبى قازاق تىلىندەگى كونتەنت وتە از. ءبىز سوعان قىنجىلامىز. وسىنى تۇزەتكىمىز كەلدى», دەدى. مەكتەپ مۇعالىمدەرىنىڭ ويىنشا, قازىرگى بالالار انيمە مەن مانگا جانرىنا قاتتى قىزىعادى. وسى قىزىعۋشىلىقتى جاقسى دۇنيەگە بۇرىپ, ۇتىمدى پايدالانۋ كەرەك. ەسكەرتە كەتەيىك, بۇل مەكتەپتە تاريح ءپانى تەك سۋرەت سالۋمەن, وقۋمەن وتپەيدى. بۇل ءتاسىل مەملەكەتتىك وقۋ باعدارلاماسىنان تىس ۋاقىتتا قولدانىلادى.
