«التىن جاس» مۇمكىندىكتى ارتتىرادى

«التىن جاس» باعدار­لا­ما­­سىنا الماتىنىڭ زەينەت­كەرلەرى مەن مەنشىك نىسانى­نا قاراماستان (شاعىن جانە ورتا بيزنەس, مەملەكەتتىك ورگان­داردىڭ ۆەدومستۆولىق با­عىنىستى ۇيىمدارى بولۋى مۇمكىن) جۇمىس بەرۋشىلەرى قاتىسادى. زەينەتكەرلىك جاس­تاعى ادامداردىڭ جالاقىسى جۇمىس بەرۋشىنىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن بەلگىلەنگەن جالاقى­نىڭ كەمىندە 50 پايىزى مول­شەرىندە جۇرگىزىلەتىن بو­لا­دى. سونىمەن قاتار جا­لا­قى جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەن بەل­گى­لەنگەن جالاقىنىڭ 50 پايى­زىنان اسپايتىن مولشەر­دە سۋبسيديالانادى. بۇل جەردە ماڭىزدىسى, ەڭبەكاقى بيۋد­جەت كودەكسىنە سايكەس ءتيىستى قارجى جىلىنا بەلگىلەنگەن ءبىر ەڭ تومەنگى جالاقىدان, ياعني 85 000 تەڭگەدەن اسپاۋى كەرەك. باعدارلاماعا قاتىسۋ مەرزىمى ەڭبەك قاتىناستارىن مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتۋ مۇمكىندىگىمەن ءۇش جىلعا ەسەپ­تەلگەن. سونداي-اق ەگدە جاس­تاعى ادامدار جۇمىس كۇ­نىن, يكەمدى كەستەنى نەمەسە قاشىقتان رەجىمدى تاڭداي الادى. قازىردىڭ وزىندە 200-گە جۋىق كومپانيا زەينەتكەرلەردى جۇ­مىسقا قابىلداۋعا دايىن ەكەنىن بىلدىرگەن.

بۇگىندە الماتىدا شامامەن 2 جارىم ميلليونعا جۋىق ادام تۇرسا, ونىڭ وننان ءبىر بولىگى زەينەتكەرلەر. بيىل 1 مامىرداعى جاعداي بويىنشا قالادا 247 844 زەينەتكەر بار. بىلتىر شاھاردا جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ جالپى سانىنان (1 045 505 ادام) زەينەتكەرلىك جاستاعى جۇمىسپەن قامتىلعانداردىڭ ۇلەسى 4,4 پايىزدى (44 378 ادام) قۇرادى. وسى رەتتە الماتى اكىمىنىڭ تاپسىر­ماسىمەن ­زەي­نەتكەرلىك جاس­تا­عى ادام­­د­ار ءۇشىن جۇمىس ورىندا­رىن قۇرۋ قاجەتتىلىگىنە تالداۋ جۇر­گىزىلدى. زەينەت جا­­­سىنا تولعان 1 076 الماتى تۇر­عى­نى قاتىسقان ساۋالنا­ما قو­رى­تىندىسى 80 جاسقا دەيىن­گى 519 ادامنىڭ (48%) ەڭبەك قىز­مەتىن جالعاستىرۋعا جانە مەگاپوليس ەكونوميكاسى­نىڭ دامۋىنا ۇلەس قوسۋعا نيەت­تى ەكەنىن كورسەتتى. بۇل رەت­تە ازا­ماتتار قوعامعا پايدالى بولۋعا دەگەن ۇمتىلىسىن (15%), جۇمىس ورنىندا تا­لىم­گەرلىك قىزمەتتى جۇرگىزۋ قا­جەت­تىلىگىن (40%) جەتكىز­گەن. سونداي-اق قوسىمشا تابىس تابۋ دا (45%) – ەڭبەكتەن اجىرماۋدىڭ نەگىزگى سەبەبى. مو­نيتورينگ قورىتىندى­سىندا ۆەدومستۆولىق باعى­نىستى ۇيىمدار مەن جەكە كاسىپورىندار اراسىندا 1 753 ادامنىڭ جۇمىسقا ورنالا­سۋ قاجەتتىلىگى انىقتالدى. جۇ­مىسپەن قامتۋ جانە الەۋ­مەتتىك باعدارلامالار باس­قار­ماسىنىڭ باسشىسى باۋىرجان جاۋباسوۆتىڭ ايتۋىنشا, ماماندىق بويىنشا ەڭ كوپ قاجەتتىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ, ءبىلىم جانە ونەركاسىپ سالالارىندا بايقالادى. نە­گى­زىنەن دارىگەر, ورتا جانە كىشى مەديتسينالىق پەرسونال, جوعارى وقۋ ورىندارىنا, مەكتەپتەرگە پەداگوگ, سونداي-اق تاربيەشى, ەكولوگ, ينجەنەر, ەلەكتريك, مونتەر جانە باسقا دا بىلىكتى ماماندىققا سۇرانىس جوعارى. باعدارلامامەن بيىل 500, كەلەسى جىلى 1000, ال 2026 جىلى تاعى 1500 ادامدى قامتۋ كوزدەلگەن.

ەۋروپا مەن ازيانىڭ كەيبىر دامىعان ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسى مۇنداي جوبالاردى قولدانۋدا وڭ ديناميكانى كورسەتىپ وتىر. مىسالى, جاپونيادا زەينەتكە شىققان ءاربىر ەكىنشى ادام قىزمەتىن جالعاستىرادى. سايكەسىنشە, بۇل ەلدە زاڭنامالىق نەگىزدە مىندەتتەمە ەنگىزىلىپ, كومپانيالار 70 جاسقا دەيىنگى ەڭبەك ەتۋگە مۇمكىندىك بەرە­تىن جۇيەنى قۇرعان. ونىڭ شەڭبەرىندە بيزنەس يەلەرى قارتتاردى جۇمىسپەن قامتىپ قانا قويماي, وسى ساناتتاعى كادرلاردىڭ اينالىمىنا دا تالداۋ جۇرگىزەدى. زەينەتكەر تالىمگەرلىكتى دامىتىپ, ءوز تاجىريبەسىن جاس ماماندارعا بەرۋى ءۇشىن ۇيىمدارعا بەلگىلى ءبىر تالاپتار قويىلعان. سول سەكىلدى گەرمانيادا دا 2014 جىلدان باستاپ «شاعىن» دەپ اتا­لاتىن زەينەتكەرلەردى جۇ­مىسپەن قامتۋ باعدار­لاماسى ىسكە اسىرىلعان. ول بويىنشا ۋاقىتشا جانە تۇراقتى سي­پات­تاعى جۇمىسقا ايىنا 400 ەۋرو مولشەرىندە ەڭ تو­مەن­گى جالاقى بەلگىلەنگەن. وسى­لايشا, جۇمىس بەرۋشىنىڭ باع­دارلاما ارقىلى نەمەسە ءوز ىق­تيا­رىمەن زەينەتكەرلەردى جۇ­مىسقا ورنالاستىرۋعا مۇد­دەلى بولۋى قامتاماسىز ەتى­لەدى.