«تازا قازاقستان» • 21 ماۋسىم, 2024

مۇنايلى وڭىرگە تازا اۋا مۇڭ

220 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءۇشىنشى وتىرىسىندا اتى­راۋ­لىقتاردى الاڭداتقان ەكولوگيا ماسەلەسىنە نازار اۋدارعان ەدى. ويت­كەنى اتىراۋ وبلىسىندا قورشاعان ورتانى لاستاۋ ءالى توق­­تا­م­اي تۇر. سول سەبەپتەن, مۇنايلى ءوڭىردىڭ اۋاسى تازا ەمەس.

مۇنايلى وڭىرگە تازا اۋا مۇڭ

ەكولوگتەردىڭ پىكىرىنشە, تازا اۋانىڭ ب ۇلىنۋىنە مۇناي-گاز سالاسىنداعى كاسىپ­ورىنداردىڭ «ۇلەسى» از ەمەس. ماسەلەن, بيىلعى 4 ايدا 7 كاسىپ­ورىن­عا 13,7 ملرد تەڭگە­نىڭ ايىپ­پۇ­لى سالىنعان. ويت­كە­نى بۇ­عان كاسىپ­ورىنداردىڭ ەكو­لو­گيا­لىق تالاپ­تى ساقتاماعانى سەبەپ بولىپ وتىر.

اتىراۋ وبلىسى بويىنشا ەكولوگيا دەپارتامەنتى باسشىسىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى ەرلان ەسە­نوۆ­تىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, جوس­پار­دان تىس جۇرگىزىلگەن 7 تەك­سەرۋ كەزىن­دە 7 بۇزۋشىلىق انىق­تا­لىپ­تى. ال رۇقسات بەرۋ تالابى 3 رەت بۇزىل­عان.

«دەپارتامەنت ماماندارى تەكسەرۋدىڭ قورىتىندىسىمەن قۇقىق بۇزۋشىلىققا قاتىستى بىرنەشە دەرەك تىركەلدى. ونىڭ ىشىندە قاۋىپتى قالدىقتاردى رۇقساتسىز جيناۋ, مەملەكەتتىك ەكولوگيالىق ساراپتاما قورى­تىندىسىن ورىنداماۋ, رۇقسات ەتىلمەگەن شىعىندىلار شىعارۋ, مىندەتتى مالىمەتتەردى ۇسىنباۋ, جەر بەدەرىن ءبۇلدىرۋ جانە ەكولوگيالىق تالاپتاردى بۇزۋعا باي­لانىستى دەرەكتەر بار. باقى­لاۋ جۇرگىزۋ ناتيجەسىمەن 13 ملرد 704 ملن 771 مىڭ تەڭگەنىڭ 45 اكىم­شى­لىك ايىپپ ۇلى سالىندى», دەيدى ە.ەسەنوۆ.

ونىڭ دەرەگىنە جۇگىنسەك, كاسىپ­­ورىندارعا سالىنعان ايىپ­پۇل­دىڭ 18 ملن 555 مىڭ تەڭگەسى ءوندى­رىلىپ وتىر. بۇل ايىپپۇلدى كاسىپ­ورىندار ءوز ەركىمەن تولەۋگە ىقىلاس تانىتقان.

«قازىر سوتتا ءۇش اكىمشىلىك ءىس قارالىپ جاتىر. بۇل ىستەر بويىنشا سالىنعان ايىپپۇلدىڭ كولەمى 13 ملرد 686 ملن تەڭگەنى قۇرايدى», دەپ مالىمدەدى ە.ەسەنوۆ.

تۇمسا تابيعاتتىڭ تازالىعىن ساقتاۋدى اتىراۋ وبلىستىق پروكۋراتۋراسى دا ايرىقشا نازارعا الىپ وتىر. سول سەبەپتەن, قاداعالاۋشى ورگاننىڭ قىزمەتكەرلەرى تابيعات قورعاۋ زاڭناماسىنىڭ ساقتالۋىنا ۇدايى تەكسەرۋ جۇرگىزىلىپ كەلەدى. زاڭدىلىقتى بۇزۋشىلاردان بيىلعى 5 ايدا بيۋدجەتكە 15,2 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى وتەلدى.

«جەر قويناۋىن پايدالانۋشى ەكولوگيالىق رۇقساتسىز 5 ملن تەكشە مەتر كولەمىندە كۇكىرتتى گازدى جاققانى انىقتالدى. پروكۋرورلىق قاداعالاۋ شارالارىمەن كىنالى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىق تۋرالى كودەكسىنىڭ 328-بابىنىڭ 1-بولىگى (قورشاعان ورتاعا انتروپوگەندىك اسەر ەتۋ نور­ما­تيۆتەرىن بۇزۋ) بو­يىن­شا جا­ۋاپقا تارتىلدى. كىنا­لىگە 12,2 ملرد تەڭگە كولەمىندە ايىپ­­پۇل سالىندى», دەپ حابارلادى پرو­كۋ­راتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىز­مەتى.

جەرگىلىكتى بەلسەندىلەر دە قورشاعان ورتانىڭ ءجيى ب ۇلىنەتىنى جونىندە دابىل كوتەرىپ ءجۇر. سونداي بەلسەندىنىڭ ءبىرى نۇرلان جوناسوۆ الەۋمەتتىك جەلىدەگى پاراقشاسىندا اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنداعى قوندىرعىدان سارى ءتۇتىننىڭ بۋداقتاعانى تۇسى­رىل­گەن ۆيدەونى جۇكتەدى. بۇل كورى­نىس اتىراۋلىقتاردىڭ الاڭ­داۋ­شىلىعىن تۋدىردى. وسى­عان بايلانىستى اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ قوعام­مەن بايلانىس ءبولىمى ءتۇتىننىڭ كاتا­لي­تي­كالىق كرەكينگ قوندىر­عى­سى­نان شىققانى تۋرالى اقپارات تاراتتى.

«كاتاليتيكالىق كرەكينگ قون­دىر­عىسىنىڭ «بەلكو» بلو­گىن­دەگى مۇرجادان سارى ءتۇستى ءتۇتىن گازى شىقتى. الايدا سول ۋا­قىتتا كاتاليتيكالىق كرەكينگ قون­دىر­عىسىنىڭ جۇمىسىندا اۋىتقۋ بولمادى. اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ ماماندارى «بەلكو» بلوگىنەن شىعاتىن ءتۇتىن گازىنىڭ قۇرامىن ارنايى اناليزاتوردىڭ كورسەتكىشتەرى ارقىلى ۇنەمى باقىلاۋدا ۇستايدى. ءتۇتىن گازى قۇرامىندا كۇكىرت قوسىلىستارى كورسەتكىشىنىڭ شامادان اسۋ فاكتىسى انىقتالمادى. ءتۇتىن گازىنىڭ سارى ءتۇستى بولۋى – بۇلتتى كۇنگى كوك فوندىق تۇسكە بايلانىستى ءجيى ورىن الاتىن قۇبىلىس», دەپ حابارلادى زاۋىتتىڭ قوعاممەن بايلانىس ءبولىمى.

الايدا زاۋىتتاعى كاتا­ليتي­كا­لىق كرەكينگ قون­دىر­عى­سىنىڭ جۇمىسى توقتاتىلعان جوق. ال بارلىق گاز اناليزاتورى قايتا تەكسەرىلىپتى. اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى مەن ەكولوگيالىق بەكەتتەردەگى, «قازگيدرومەت» رمك مالىمەتىنە سايكەس اتمو­س­فە­رالىق اۋا قۇرامىندا كۇكىرت قوسى­لىستارىنىڭ شەكتەن اسۋ فاكتىسى تىركەلگەن جوق. زاۋىت قوندىرعىلارى شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس ىستەپ تۇر.

 

اتىراۋ وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار

«سپارتاك» تاعى دا جەڭىلدى

سپورت • بۇگىن, 11:55