شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە جانە بايقاۋشى 10 مەملەكەتتىڭ 150-دەن استام دەلەگاتى – جاس كوشباسشىلار ۇيىمنىڭ جاستار كەڭەسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسىنا قاتىسۋ ءۇشىن ەلوردادا جينالدى. ءىس-شارا شىۇ مەملەكەت باسشىلارىنىڭ استانا ءسامميتى قارساڭىندا وتۋدە. ءماجىلىس سپيكەرى, «Amanat» پارتياسىنىڭ توراعاسى ەرلان قوشانوۆ جيىنعا قاتىسۋشىلاردى قۇتتىقتاپ, ءسوز سويلەدى.
«قازاقستان شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا توراعالىق ەتۋ شەڭبەرىندە 2024 جىلدى ەكولوگيا جىلى دەپ جاريالادى. پرەزيدەنتىمىز قاسىم-جومارت توقاەۆ ەكولوگيالىق كۇن ءتارتىبىن ىلگەرىلەتپەي, قوعامنىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ مۇمكىن ەمەس ەكەنىن اتاپ ءوتتى. كليماتتىڭ وزگەرۋى, تابيعي اپاتتاردىڭ جيىلەپ كەتۋى مەن ولاردىڭ اۋقىمى كەڭەيۋى بىزدەن بىرلەسكەن كۇش-جىگەردى قاجەت ەتەتىنىن ءتۇسىنۋىمىز كەرەك. بۇل ىستە جاستار قاۋىمى شەشۋشى ءرول اتقارۋى كەرەك. بۇگىن سىزدەردىڭ تاراپتارىڭىزدان ەكولوگيالىق سىن-قاتەرلەردى ەڭسەرۋ بويىنشا تىڭ ءارى باتىل شەشىمدەر ۇسىنىلاتىنىنا سەنىمدىمىن», دەدى ول.
ءماجىلىس سپيكەرى سوڭعى ۋاقىتتا شىۇ-عا مۇشە ءاربىر ەل كليماتتىڭ وزگەرۋى سالدارىمەن بەتپە-بەت كەلگەنىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. ماسەلەن, ءۇندىستاندا ادەتتەن تىس اپتاپ ىستىق ورنادى, قىتايدىڭ كەيبىر پروۆينتسيالارىندا نوسەر جاڭبىر جاۋىپ, داۋىل سوقتى, رەسەيدى الاپات سۋ تاسقىنى ابىگەرگە سالدى, قازاقستان دا سوڭعى 80 جىلدا بولماعان ءدال وسىنداي ءىرى تابيعي اپاتقا تاپ بولدى.
«بۇل – شۇعىل شارا قابىلداۋ قاجەت ەكەنىن كورسەتىپ وتىرعان ناقتى بەلگى. سوندىقتان ءبىز زاڭنامالىق بازانى نىعايتۋ جانە جاسىل كۇن ءتارتىبىن ىلگەرىلەتۋ باعىتىندا جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك», دەدى ە.قوشانوۆ.
وسى ورايدا, «Amanat» توراعاسى ەكولوگيا ماسەلەسىنە قاتىستى قازاقستاندا قابىلدانىپ جاتقان جۇيەلى شارالارعا توقتالدى. ماسەلەن, سۋ رەسۋرستارىن پايدالانۋ ءتاسىلىن تۇبەگەيلى وزگەرتەتىن جاڭا سۋ كودەكسى ازىرلەنۋدە. 2025 جىلعا دەيىن ەلىمىزدە 2 ميلليارد ءتۇپ اعاش ەگىلەدى. پرەزيدەنت باستاماسى بويىنشا جاڭا ەكولوگيالىق سانا قالىپتاستىرۋعا جانە ءار ازاماتتى كۇن سايىن قورشاعان ورتانىڭ تازالىعىن ساقتاۋعا, ونى ءومىر سالتىنا اينالدىرۋعا شاقىراتىن «تازا قازاقستان» جالپىۇلتتىق اۋقىمدى اكتسياسى جاريالاندى.
«جاستار رۋحى» جاستار قاناتىنىڭ توراعاسى اقەركە يسكاندەروۆا قازاقستاندىق جاستاردىڭ قورشاعان ورتانى قورعاۋ باعىتىنداعى جۇمىسى تۋرالى ايتتى. پرەزيدەنتتىڭ «تازا قازاقستان» اكتسياسىنا 2,4 ملن-نان اسا ادام قاتىستى, 900 مىڭ توننادان اسا قوقىس جينالدى, 2,5 ملن-عا جۋىق جاسىل جەلەك ەگىلدى. 5 مىڭنان اسا تاريحي-مادەني مۇرا نىساندارى قايتا قالپىنا كەلتىرىلدى.
ء«ار اپتا سايىن پارتيالىقتار ەلىمىزدىڭ بارلىق وڭىرىندە اۋماقتاردى تازالاۋعا ارنالعان «تازا بەيسەنبى» ناۋقانىن وتكىزەدى. نەبارى ەكى اپتادا شامامەن 3 مىڭ توننا قالدىق جينالدى. جينالعان قوقىس قايتا وڭدەۋگە جىبەرىلەدى», دەدى ول.
سونىمەن قاتار اقەركە يسكاندەروۆا «جاستار رۋحى» توراعالىعى اياسىندا شىۇ جاستار كەڭەسى مۇشەلەرىنىڭ ەسىرتكى قىلمىسىنا قارسى بىرلەسكەن ءىس-قيمىلىنا باسا نازار اۋداردى.
قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنىڭ وكىلى, بۇكىلقىتايلىق جاستار فەدەراتسياسى باس حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى دۋن سيا جاستاردىڭ ەكولوگيالىق ءبىلىمىن ارتتىرۋدىڭ ماڭىزىنا نازار اۋداردى.
رەسەي فەدەراتسياسى مەملەكەتتىك دۋماسىنىڭ دەپۋتاتى دەنيس كراۆچەنكو ەكونوميكا ءوسىمىنىڭ درايۆەرى رەتىندەگى كرەاتيۆتى يندۋستريانىڭ ءرولى تۋرالى ايتتى. ءۇندىستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ جاستار ءىسى جونىندەگى دەپارتامەنتى حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى نيتەش كۋمار ميشرا وزەندەر مەن سۋ ايدىندارىن تازارتۋ جانە سۋدى ۇنەمدى پايدالانۋ باعدارلامالارى تۋرالى تىلگە تيەك ەتتى. ال وزبەكستان رەسپۋبليكاسى جاستار ءىسى اگەنتتىگى جانىنداعى ينستيتۋت ديرەكتورى اكتام جاليلوۆ ۆولونتەرلەردىڭ ارال تەڭىزىنىڭ ءتۇبىن مەليوراتسيالاۋعا قوسقان ۇلەسى تۋرالى باياندادى.
وتىرىس قورىتىندىسىندا قاتىسۋشىلار شىۇ ەلدەرىندەگى جاستار ۇيىمدارىنىڭ ىنتىماقتاستىعىن نىعايتۋ جونىندەگى بىرلەسكەن قارار قابىلدادى.
سونىمەن قاتار دەلەگاتتار ءبىراۋىزدان شەشىم قابىلداپ, بەلارۋس رەسپۋبليكاسى مەن يران يسلام رەسپۋبليكاسىنىڭ شىۇ جاستار كەڭەسىنە كىرۋگە وتىنىمدەرى ماقۇلداندى. وسىلايشا, ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەر سانى 10-عا جەتتى. شىۇ جاستار كەڭەسىنە توراعالىق ەتۋ كەزەگى قىتاي حالىق رەسپۋبليكاسىنا ءوتتى.