جاڭا وقۋ جىلى باستالعان ۋاقىتتا تارازداعى مەكتەپتەردىڭ بىرىندە جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى جانجال سالدارىنان ورىمدەي جاس اۋىر سوققى الىپ, جارىق دۇنيەمەن قوش ايتىسقان ەدى. شۋ اۋدانىنا قاراستى كوكقاينار ەلدى مەكەنىندەگى تراگەديا دا تالايدىڭ جانىنا باتقانى ءمالىم. بۇدان سوڭ جاۋاپتىلار جەدەل ىسكە كىرىسىپ, ءبىلىم الۋشىلار اراسىنداعى قاتىگەزدىك توقتاعانداي كورىنگەن.
الايدا ءبىرشاما ۋاقىت بۇرىن قورداي اۋدانىندا ەكى بىردەي مەكتەپ وقۋشىسىنىڭ ءمايىتى تابىلىپ, جۇرت تاعى دۇرلىكتى. ويتكەنى وقۋشىلار اراسىنداعى ءولىم ءبىر وتباسىنىڭ عانا ەمەس, تۇتاس قوعامنىڭ وزەكتى ماسەلەسىنە اينالىپ وتىر. ورىمدەي جاسوسپىرىمدەردىڭ ءولىمى تولعاندىرماي قويمايدى.
«قورداي اۋدانىندا بولعان ءوز-وزىنە قول جۇمساۋ دەرەگى بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعالدى. قازىرگى ۋاقىتتا وقيعانىڭ بارلىق ءمان-جايىن جان-جاقتى انىقتاۋ ماقساتىندا قاجەتتى تەرگەۋ شارالارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. قىلمىستىق-پروتسەستىك كودەكستىڭ 201-بابىنا سايكەس وزگە اقپارات جاريا ەتۋگە جاتپايدى», دەدى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتىنىڭ وكىلى قوردايداعى جاسوسپىرىمدەر ولىمىنە قاتىستى رەسمي مالىمدەمەسىندە.
بالا تاربيەسىندە اتا-انا, قوعام, جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك پەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ موينىنا جۇكتەلگەن جاۋاپكەرشىلىك جۇگى اۋىر ەكەنى انىق. وسى ورايدا قوعام بولىپ بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىنە جان-جاقتى باقىلاۋ جۇرگىزىپ وتىرمىز با دەگەن ساۋال تۋىندايدى. ەندى دەرەككە جۇگىنسەك.
«2026 جىل «بالالار جىلى» دەپ جاريالانۋىنا بايلانىستى جاس ۇرپاقتىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن قۇقىن قورعاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە ءمان بەرىلىپ وتىر. وسى باعىتتا كامەلەتكە تولماعاندار قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتىر. بالالارعا قاتىستى قىلمىس سانى 17,9 پايىزعا تومەندەدى. بۇگىندە 531 مەكتەپ پەن 42 كوللەدجگە 700-دەن اسا پوليتسيا قىزمەتكەرى بەكىتىلىپ, قىلمىستىڭ الدىن الۋ ءىس-شارالارى كۇشەيتىلدى. 188 ءجاسوسپىرىم جانە بالا تاربيەسىنە سالعىرت قارايتىن 105 اتا-انا پروفيلاكتيكالىق ەسەپكە الىندى. 11 كامەلەتكە تولماعان ءجاسوسپىرىم ارنايى ءبىلىم ۇيىمدارىنا جولدانىپ, 26 ادام اتا-انا قۇقىنان ايىرىلدى. كامەلەتكە تولماعاندار ىستەرى جونىندەگى كوميسسيالاردىڭ 69 وتىرىسى ءوتتى. قازىرگى تاڭدا 309 قولايسىز وتباسى, 409 ءجاسوسپىرىم ەسەپتە تۇر. رەيدتىك ءىس-شارالار بارىسىندا ىشكى ىستەر ورگاندارىنا
3 615 كامەلەتكە تولماعان جەتكىزىلىپ, 3 581 اكىمشىلىك حاتتاما تولتىرىلدى. 3 148 دەرەك تۇنگى ۋاقىتتا زاڭدى وكىلسىز جۇرگەنى ءۇشىن تىركەلسە, 443 اتا-انانىڭ تاربيەلىك مىندەتىن ورىنداماعانى بەلگىلى بولدى. 115 دەرەكتە بالالاردىڭ ويىن-ساۋىق ورىندارىندا جۇرگەنى انىقتالعان. ۇساق بۇزاقىلىق بويىنشا 90 دەرەك تىركەلسە, الكوگول تۇتىنعان 23 دەرەك انىقتالعان. 20 بۋللينگ جانە كيبەربۋللينگ دەرەگى تىركەلگەن. جۇرگىزىلگەن تالداۋ ناتيجەسىندە كامەلەتكە تولماعاندار اراسىنداعى قۇقىقبۇزۋشىلىقتاردىڭ نەگىزگى سەبەپتەرىن ايقىندادى. ولاردىڭ قاتارىندا اتا-انا باقىلاۋىنىڭ جەتكىلىكسىزدىگى, قاراۋسىز قالدىرۋ, اسوتسيالدى ورتانىڭ اسەرى, بەيرەسمي كوشباسشىلاردىڭ ىقپالى, الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن مەسسەندجەرلەر ارقىلى تەرىس اقپاراتتىڭ تارالۋى, تۇرمىستىق جانجالدار, سونداي-اق جەكەلەگەن وتباسىلاردىڭ ماتەريالدىق جاعدايىنىڭ تومەندىگى سەكىلدى سەبەپتەر بار», دەدى وبلىستىق پوليتسيا دەپارتامەنتى قوعامدىق قاۋىپسىزدىك باسقارماسىنىڭ باستىعى ماناس ابدۋكارميوۆ.
ارينە, اتا-انانىڭ جاۋاپكەرشىلىگى قايتكەن كۇندە دە ءبىرىنشى ورىندا تۇراتىنى انىق. الايدا وڭىردە مۇنداي جانتۇرشىگەرلىك وقيعانىڭ تىركەلۋى جەرگىلىكتى بيلىكتى دە تولعاندىرماي قويماسا كەرەك. ويتكەنى بيىل بالالاردىڭ قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋگە ايرىقشا باسىمدىق بەرىلىپ وتىر.
جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باسىنداعى قايعىلى وقيعالار ءوڭىر بيلىگىنە سىن بولدى. وبلىس باسشىسى ەربول قاراشوكەەۆ سول كەزدە جوعارى لاۋازىمدا وتىرعان بىرنەشە جاۋاپتىلارعا تارتىپتىك جازا قولدانعان ەدى. ال قوردايداعى وقيعا بويىنشا ءالى تەرگەۋ جۇرگىزىلىپ جاتىر. الايدا تولىققاندى مالىمەت جوقتىڭ قاسى.
ءۇش جىل بۇرىن ۇكىمەتتىڭ كەڭەيتىلگەن وتىرىسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم جومارت توقاەۆ جاس ۇرپاقتىڭ قاۋىپسىزدىگىنە ايرىقشا نازار اۋدارعانى بەلگىلى. سودان بەرى جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى قىلمىس پەن ولىمگە قاتىستى جۇمىس وڭىرلەردە جۇيەلەنە باستادى. ايتسە دە, جۇرەككە جارا سالاتىن وقيعالار وقتىن-وقتىن قايتالانىپ جاتاتىنى اۋىر تيەدى.
«تاعى ءبىر نازار اۋداراتىن ماسەلە – جاس ۇرپاقتىڭ قاۋىپسىزدىگى. بالالارعا قاتىستى جانتۇرشىگەرلىك قىلمىستار جيىلەپ كەتتى. مۇنداي وقيعالار مەكتەپتە, كوشەدە, ءتىپتى ۇيدە بولىپ جاتىر. سوراقى جاعدايلار وقۋشىلاردىڭ وزىنە قول جۇمساۋىنا سەبەپكەر بولىپ وتىر. ءتىپتى اتا-انالاردىڭ وزدەرى بالاسىنا قورلىق كورسەتىپ, ونىڭ ارتى قايعىلى جاعدايعا ۇلاسىپ جاتادى. وتباسىنداعى زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ جۇمىسى ءالسىز. جاۋاپتى مەكەمەلەر مەن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتى ويداعىداي ناتيجە بەرگەن جوق. تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىقتىڭ الدىن الۋ ساياساتىن قايتا قاراۋىمىز كەرەك», دەگەن پرەزيدەنت ءسوزىن بارلىق جاۋاپتى ازامات نازاردان تىس قالدىرماعانى ءجون.
قالاي بولعان كۇندە دە, جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى ءولىمنىڭ ءجيى تىركەلۋى – قوعام ءۇشىن ورنى تولماس تراگەديا. جامبىلدىق جاستاردىڭ قاۋىپسىز ورتادا ءومىر ءسۇرۋىن قامتاماسىز ەتۋ جەرگىلىكتى بيلىككە ۇلكەن سىن بولىپ تۇر.
جامبىل وبلىسى
