ول بوكستان قۇراما كوماندا ساپىنا وتكەندە جاسى 18-گە ەندى ىلىككەن ءتۇبىت مۇرتى تەبىندەگەن بوزبالا ەدى. 19 جاسىندا ءتورت جىلدا اينالىپ سوعار جازعى وليمپيادانىڭ وتىن كوردى. بىراق بارسەلونا جازعى وليمپيا ويىندارىنا (1992) قاي قىرىنان سىناساڭ دا قىنابىنان سۋىرىلعان قىلىشتاي قىلپىپ تۇرعان وعلاندى قىزمەتى قۇزىرەتتى, وكتەم داۋىس يەلەرى كورىكتىڭ اۋزىنا اكەپ تۇرىپ دوداعا قوستىرعان جوق. ول ءۇشىن ءجۇمادىلوۆ جازىقتى ەمەس ەدى. ساياسي داۋىلدىڭ ەكپىنى ەكەنىن جاس جىگىت ءتۇسىندى. بولاتتىڭ ورنىنا شىعارعان بوكسشىنىڭ العاشقى اينالىمىنان اسا الماي, قويۋ شاڭنىڭ اراسىندا قالعانى بەلگىلى. ال قازاقستان تاۋەلسىز ەل رەتىندە جازعى وليمپيادا ويىندارىنا تۇڭعىش رەت اپارعان دەلەگاتسيا ىشىندە بولات تا باردى. ولجالى ورالىپ قانجىعاسىنا كۇمىس مەدالدى بوكتەرىپ قايتتى. اراعا ءتورت جىل سالىپ 2000 جىلى سيدنەي جازعى وليمپياداسىنان دا ءجۇمادىلوۆ جامپوز كۇمىس مەدالدى ەنشىلەدى. وعان دەيىن ەكى بىردەي جازعى وليمپيادانىڭ فينالىنا شىققان بىردە-ءبىر بوكسشىمىز بولعان جوق. بولاتتىڭ سپورتتىق جىلناماسىنداعى جەتىستىككە كوز جۇگىرتسەڭ, كوڭىلىڭ وسەدى. 9 جىلدىڭ ىشىندە تاۋ تۇرعىزار تولايىم جەڭىسىن ەلدىڭ ۋىسىنا ءۇيىپ بەردى. ءۇش رەت الەم چەمپيوناتىنان مەدال ولجالادى. 1995 جىلى الەم بىرىنشىلىگى گەرمانيادا ءوتىپ, بولات فينالدا نەمىس زولتان لۋنكاعا ەسە جىبەردى. ارينە, ءوز جەرىندە جانكۇيەردىڭ جاناشىرلىعى مەن اعايىننىڭ القالاۋى زولتانعا رۋح بەرگەنى ءسوزسىز. 1997 جىلى الەم چەمپيوناتىنان قولا مەدال, ارادا ەكى جىل اۋناعاندا اقش-تىڭ حيۋستون قالاسىندا الەمدىك ءدۇبىردىڭ التىن مەدالى تۇڭعىش رەت قازاق ەلىنىڭ بوكسشىسىنا بۇيىردى. «قۋان قازاق, ۇلىڭ سەنىڭ چەمپيون!» دەپ ماڭدايىمىز كوك تىرەي قۋاندىق. توبەمىزگە كوتەرىپ قۇرمەتتەدىك. ودان كەيىن عاسىرلار توعىسىندا, كەلەر مىڭجىلدىق بوساعادان اتتاعاندا وليمپيادانىڭ ەكىنشى كۇمىسىن تارتۋ ەتتى. ول بوكستى دوعارعاندا جاسى 27-دەن اسقان ەدى. «جاستارعا ورىن بوساتۋ كەرەك» دەگەن ۇستانىمعا ۇيىعان ساڭلاقتىڭ الەۋەتىن بىلەتىندەر تاعى ءتورت جىل شارىققا ۇستاپ شاربولاتتاي شىڭداسا, افينى جازعى وليمپياداسىنا قوسۋعا بولاتىن ەدى دەيدى. ال وزىندە ونداي وكىنىش جوق. «مەن ەل سپورتىنا قوسار ۇلەسىمدى 9 جىلدىڭ ىشىندە سارقىپ بەردىم», دەيدى قىسقا قايىرىپ. بيىل جازدا وتەتىن پاريج جازعى وليمپياداسىندا جولداما العان ۇلتتىق قۇراما مۇشەلەرىنىڭ اراسىندا ءتورت جىلدىق دوداسىنا العاش رەت 30 جاسىندا قاتىساتىن بوكسشىلار دا بار. ال جامپوز ءجۇمادىلوۆتىڭ 27 جاسىنا دەيىن ءۇش مارتە جولى ءتۇستى.
ء وزى مەكەن ەتەتىن تۇرعىن ءۇي كەشەنىنىڭ جەرتولەسىنە جوندەۋ جۇرگىزىپ, ۇياداي عانا ورىننان بوكس زالىن اشىپتى. جانە كىمنىڭ اتىندا دەڭىز: «فەليكس تسوي اتىنداعى بوكس زالى».
– مەنىڭ قازىر ساعان الەم چەمپيونى, جازعى وليمپيادا ويىندارىنىڭ ەكى دۇركىن كۇمىس جۇلدەگەرى رەتىندە سۇحبات بەرىپ وتىرعانىم اۋەلى قۇداي, ودان كەيىن جەكە باپكەرىم فەليكس تسويدىڭ ارقاسى. اۋىلدا گيمناستيكا, كۇرەسپەن شۇعىلداندىم. بوكسشى بولام دەگەم وي سانامدا جاڭعىرعان ەمەس. العاشقى مۇشەلگە تولعاندا اسقار تاۋ تىرەگىم اكەم دۇنيە سالدى. اۋىرتپالىق انامىزدىڭ ارقاسىن ايازداي قارىپ, تەمىردەي قاجاعانىن بالا بولسام دا سەزىندىم. اكەم ومىردەن وزعاندا تاعدىردىڭ سان سىناعى سانسىراتىپ, جىگەرىڭدى قۇم ەتپەس ءۇشىن رۋحىڭدى قۇلاتپاۋ كەرەك ەكەنىن ۇعىندىم. كەيىن ءبىز تاراز قالاسىنا كوشىپ كەلدىك. مۇندا كۇرەس ۇيىرمەسىنە قاراعاندا بوكستىڭ داڭقى داۋىرلەپ تۇر ەكەن. سىنىپتاعى بالالار دا, اۋلاداعى كورشىلەر دە قولاقپانداي قولعاپتى كيىپ الىپ, ءبىرىن-ءبىرى تومپەشتەپ جاتادى. باپكەر فەليكس تسوي ءا دەگەننەن مىنەزدى كىسى بولىپ كورىندى. بىلگىر مامان مەنىڭ ءار قيمىلىمدى ءجىتى قاداعالاپ, باقىلاپ وتىرىپتى. جاتتىعۋدان قالماي, وزىنە شاقىرىپ جاقىن تانىستىق, كەتەرىمدە ۋاقىتىندا جاتتىعۋعا ۇزبەي كەلۋىمدى مىندەتتەدى. باپكەر رەتىندە جۇلدىزىمنىڭ جانۋىنا تسويدىڭ سىڭىرگەن ەڭبەگى وراسان, – دەدى بولات بوكسشى. شاكىرتتىڭ ۇستازعا دەگەن رياسىز ساعىنىشىن, باپكەرگە دەگەن قۇرمەتىن جانارىنان وقىدىق.
اكەسىنەن اجىراعان شاعىندا بوكسقا كەلگەن ۇلعا باپكەر زور ءۇمىت ارتادى. دەنە ءبىتىمى قىرعيداي عانا بالانىڭ قيمىلى شيىرشىق اتىپ جارقىلدايدى. اۋا قارماپ جۇدىرىعىن كوز ىلەسپەس جىلدامدىقپەن سىلتەيدى كەپ. ەڭ الدىمەن بولاتتى باپكەردىڭ شىلبىرىنا بايلاعان – توزىمدىلىگى ەدى. قاسىنا ەرىپ بىرگە بارعان بالالاردىڭ بارلىعى دەرلىك بوكس زالىن اۋلاداعى ويىن قىزىعىنا ايىرباستاپ تاستاپ كەتتى. الاعىزعان كوڭىلى سولاردى قالاپ تۇراتىن بالا دا كەي كۇندەرى اناسىنا ۇيىرمەگە باراتىنىن ەسكەرتىپ, ويىننىڭ قىزىعىنا باتىپ قاس قارايعانشا دوپ قۋادى. سوندايدا باپكەرى ۇيگە ىزدەپ كەلىپ, قىزىققا كەتكەن شاكىرتىن زالعا قايىرىپ اكەلەتىن. باپكەردىڭ سۇڭعىلالىعى دا, مەيىرىمى مەن قايىرىمدىلىعى كەمەرىنە كەلگەن جان ەكەنى وسى ءبىر قارەكەتىنەن-اق مەنمۇندالايدى. «وقى» دەيدى بوكسشى شاكىرتىنە. سويتەدى دە, ءوزى جەتەلەپ ءجۇرىپ تارازداعى حيميا-مەحانيكا تەحنيكۋمىنا وقۋعا تۇسىرەدى. بوكستان جوعارى جەتىستىكتىڭ شىڭىنا شىقساڭ اتاعىڭ مەن ابىرويىڭ اسپانداپ ينستيتۋتقا دا قابىلدانۋعا جول اشىلاتىنىن ايتادى. باپكەردىڭ وسى ءبىراۋىز ءسوزى قازاق بوكسىندا تۇڭعىش الەم چەمپيونى بولىپ قالىپتاسۋىنا نەگىز بولدى. ءوزى دە بوكستى بار ىنتا-ىقىلاسىمەن ۇيرەنۋگە ۇمتىلدى, توككەن تەردىڭ وتەۋىنە تولايىم جەڭىس بۇيىردى. جوعارى ءبىلىم الۋىنا دا وراسان مۇمكىندىك تۋدى.
2000 جىلدان كەيىن جۇرتشىلىق جۇمادىلوۆتەن كوز جازىپ قالدى. سپورتتىڭ سان سالالى سىلەمى, ونىڭ ىشىندە بوكستىڭ ماڭىنان تۇڭعىش الەم چەمپيونى كورىنبەي كەتتى. كەدەن سالاسىندا بىرنەشە جىل قىزمەت ەتكەن ساڭلاقتى قايتا «ۇيىرىنە» قوسقان قايرات بورانباەۆ ەكەن. «بىلگەنىڭمەن ءبولىسىپ, شەبەرلىگىڭدى ۇيرەت» دەپ ارقالىق قالاسىنان قىزمەت ۇسىنعان. ودان بەرى باپكەرلىك قىزمەتىنە كىر جۇقتىرماي بىرنەشە وڭىردە ابىرويمەن اتقاردى.
جۇرت كوزىنە ءجيى تۇسە بەرمەيتىن, سىڭىرگەن ەڭبەگىن جارياعا جار سالۋدى قالامايتىن قازاق بوكسىنىڭ قايراتكەرىنەن ۇلتتىق قۇرامانىڭ قارىم-قابىلەتىن سۇرادىق. «كەمىندە 1 التىن مەدال بۇيىرۋعا ءتيىس. قازاق بوكسىنىڭ ايباتى مەن ايبارىنان الەم بوكسشىلارى ءالى دە ىعادى. حالىقتىڭ بوكسشىلارعا زور سەنىم ارتاتىنى دا سوندىقتان. تەك 2021 جىلى توكيو وليمپياداسىنان عانا بوكسشىلار التىن مەدال العان جوق. وعان دەيىنگى قاتىسقان بارلىق جازعى وليمپيادادا بىلعارى قولعاپ شەبەرلەرى التىنسىز قايتپاعانىن بىلەسىز. سول ءداستۇر قايتا ساباقتالۋعا ءتيىس», دەيدى. الەم چەمپيونىمەن ديدارلاسىپ, جەرتولەدەن شىققاندا جاتتىعۋعا اسىققان جەتكىنشەكتەر سومكەلەرىن ارقالاپ زالعا كىرىپ بارا جاتتى.
