ادام جانىنىڭ اراشاشىسى

تابيعاتتىڭ دۇلەي مىنەزىنە قاراماستان, شاقىرتۋ تۇسكەن ناۋقاسقا اسىعىپ كەلە جاتقان ءۇش فەلدشەرگە كەيىن وبلىس اكىمى اسحات شاحاروۆ اقشالاي سىياقى بەرسە, ساۋىردە استانادا وتكەن قازاق­ستان ەڭبەكشى ايەلدەرىنىڭ ءى فو­رۋمىندا كاسىپوداقتار فەدەرا­تسياسىنىڭ توراعاسى ساتىبالدى داۋلەتالين سايانى «ەڭبەك وزاتى» توسبەل­گى­سىمەن ماراپاتتادى.

قىزدارىنىڭ اقتۇتەك بو­ران­­داعى ەرلىگىن قى­زىل­وردا وبلىسى جاڭاقورعان اۋدانى بىر­لىك اۋلىندا تۇراتىن اتا-اناسى دا كوردى.

وسى ءساتتى ناۋقاسقا اسىعىپ بارا جاتقان فەلدشەردىڭ كۇن­دە­­لىكتى جۇمىسى رەتىندە قابىل­­­داعان كوپكە قاراعاندا, ولار ادال ءارى مەيىرىمدى قىز وسىرگەن­دەرى­نە ىشتەي ريزا بولعان. باسقا-باس­قا, وسى وتباسى دەنساۋلىق­تىڭ قادىرىن وزگەلەرگە قارا­عان­دا ەرەكشە تۇسىنەدى. ويتكەنى سايانىڭ اناسى ءبىرىنشى توپ, ال اكەسى – ەكىنشى توپ مۇگەدەكتەرى. 24 جاستاعى سۇلۋ فەلدشەردىڭ ناۋ­قاس­تارعا دەگەن ەرەكشە مەيىرىمىنىڭ ارعى جاعىندا سىرت كوز بايقاي بەرمەيتىن وسىنداي نازىك دۇنيە جاتىر. ول وتباسىنىڭ تۇڭعىشى, ناۋقاس اكە-شەشە مەن اياقتان تۇرا قويماعان اۋىلداعى باۋىرلارىنىڭ جالعىز اسىراۋشىسى. نازىك يىعىنا وسىنداي اۋىر جۇكتى ارتقان سايا ەڭبەكاقىسىنىڭ جارتىسىن, جۇمىستان قولى بوستا حابارلاندىرۋ ارقىلى ناۋقاستارعا ينە سالىپ, تامىرعا ءدارى جىبەرىپ تاپقان تابى­سىن اۋىلداعى اتا-انانىڭ ەمىنە, باۋىر­لا­رى­نىڭ كەرەك-جاراعىنا جىبەرىپ تۇرادى.

2020 جىلى الماتى ۇلتتىق مەديتسينا كوللەدجىن ءبىتىرىپ, سول جىلدىڭ قىر­كۇيەگىندە ءىنىسى ەكەۋى اقتوبە قالاسىنان جۇمىس ىزدەيدى. كوروناۆيرۋس دەرتى ءورشىپ تۇرعان كەز. فەلدشەر تاپشى. جەدەل جاردەم ورتالىعى سايانى حروم­تاۋ­داعى ورتالىققا جۇمىسقا قابىل­­­­دايدى. وسى قالا­دا اكەسىنىڭ تۋعان اپايى مەن جەزدەسىنىڭ ۇيىندە تۇرىپ, ولار اقتوبەگە كوشىپ كەتكەن سوڭ, حرومتاۋدا قالىپ, پاتەر جالداپ جۇمىس ىستەي بەردى. جاقىندا ءىنىسى جاراقات الىپ, وپەراتسيا­دان شىعىپ, اپا-جەزدەسىنىڭ ۇيىندە ەم قابىلداپ جاتىر. ەندى سايا اقتوبە مەن حرومتاۋدىڭ اراسىندا قاتىناپ, ناۋقاس ىنىسىنە قاراسىپ كەتەدى.

بۇگىندە جەدەل جاردەم قىزمەتىندەگى اعا فەلدشەردىڭ جالاقىسى – 200-220 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. «حرومتاۋدا 120-130 مىڭ تەڭگەگە پاتەر جالداپ تۇرامىن. ونىڭ كوممۋنالدىق تولەمدەرى تاعى بار. قازىر ءوزىم جالعىز بولعاندىقتان, ازىق-ت ۇلىك­­كە كوپ كەتپەيدى. ارتىلعان اقشانى اتا-انام مەن باۋىرلارىما جىبەرەمىن», دەيدى ول.

جاڭاقورعان اۋدانى «بىرلىك» اۋ­­­­­لىن­­­­­­داعى سۇلتانبەك قوجانوۆ اتىن­­داعى №55 مەك­تەپتى بىتىرگەن سايا جوعارى وقۋ ورنىنا ءتۇسۋدى ويلاسا دا, وتباسىنا قارايلاپ, الما­­­­تى­­داعى مەديتسينا كوللەدجىن تاڭدا­عان.

«مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە كارديوحيرۋرگ بولعىم كەلەتىن. قازىر ارمانىم ورىندالمايدى-اۋ دەپ ويلاپ قويامىن. بىراق وعان وكىنبەيمىن. جەدەل جاردەم قىزمەتىندە ءجۇرىپ-اق دارىگەرلەرمەن بىردەي جۇمىس ىستەيمىن. مەن ءبىر ورىندا تۇرىپ قالماي, ءبىلىمىمدى ءارى قاراي جەتىلدىرە بەرگىم كەلەدى. سول ءۇشىن مەديتسينا سالاسىنداعى ۇزدىك اۆتورلاردىڭ كىتاپتارىن كوپ وقيمىن, جەدەل جاردەم بەكەتىندەگى تاجىريبە الماسۋلار مەن وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىنا قاتىسىپ, جۇلدەلى ورىنداردى يەلەنىپ ءجۇرمىن. جۇرەك اۋرۋ­لارىن ەمدەيتىن دارىگەردىڭ جۇمىسى وتە قيىن ءارى جا­ۋاپتى. شىنىمدى ايتسام, فەلدشەرلىك جۇمىسىمدى تاستاپ, كارديو­حيرۋرگ ماماندىعى بويىنشا وقۋعا تۇسەم دەسەم دە, ارتىمدا باۋىرلارىم, اتا-انام تۇر. سوندىقتان دا جۇرەك دارىگەرى بولۋ ارمانىمدى جۇرەگىمنىڭ تۇبىنە جاسىرا تۇرماقپىن», دەيدى ءسال مۇڭايىپ.

مەكتەپتە وقىپ جۇرگەنىندە ادەبي كوركەم شىعارمالاردى ءسۇيىپ وقىپ, باي­قاۋ­لارعا قاتىسىپ, تەلەجۋرناليست بول­عىسى دا كەلگەن. بىراق ونىسىن اتا-اناسى قۇپ الماي, مەديتسينا سالاسىن تاڭداعانىن ءتاۋىر كورگەن. «اق حالاتتى دارىگەر بولۋ – انا­منىڭ بالا كەزدەگى ارمانى بولسا دا, وتبا­سىلىق جاعدايعا بايلانىستى 9-سىنىپتان كەيىن وقي الماعان. اكەم دە مەديتسينا سالا­سىنا بارعانىمدى قالادى. جۋرناليست نە ادەبيەتشى بولام دەگەن ارمانىمنىڭ بىرتە-بىرتە وزگەرۋىنە وسى سالاداعى تۋىس اعالارىم دا اسەر ەتتى. ولاردىڭ اق حالات كيىپ, قۇرال-جابدىقتارىن الىپ جۇر­گەن­دە­رىن كورىپ, وسى سالاعا دەگەن قىزىعۋ­شى­لى­عىم وياندى. كارديوحيرۋرگ بولا الماسام دا, وسى سالادان ريزىق-نەسىبە بۇيىردى ما­عان.

ەلىمىزدە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرىنە دەگەن كوزقاراستىڭ ءار الۋان ەكەنىن جا­سى­رۋعا بولماس. اقپانداعى بەينە­روليكتى كورگەن جاندار, ءتىپتى كەي ارىپتەس­تەرىمىز ءبىزدى حايپ قۋدى, اتاق-ابىروي جيناۋ ءۇشىن وزدەرىن كورسەتتى دەپ كىنالادى. ءبىز سول ساتتە قارعا ادىم جەر كورىنبەيتىن بوراندا شۇعىل كومەك قاجەت ناۋقاسقا تەز جەتۋدى عانا ويلادىق. ءبىزدىڭ بريگادا – شۇعىل كومەك كورسەتىلۋگە ءتيىس ناۋقاستارعا ەڭ ءبىرىنشى جەتۋگە ارنالعان توپ. شاقىرتۋعا كەشىككەن ءاربىر مينۋت, ءاربىر سەكۋندىمىز ءۇشىن كارتا-پلانشەت ارقىلى ديسپەتچەرگە ەسەپ بەرىپ تۇرامىز. بەينەجازبانى ديسپەتچەرگە جولداعانبىز, ال ونداعى ارىپتەستەر الەۋمەتتىك جەلىگە جاريالاپ جىبەرگەن. بار بولعانى وسى. ناۋقاسقا كومەككە اسىققان دارىگەردى كەرىسىنشە تۇسىنگەندەر بولسا, ارينە ءار ادامنىڭ اۋزىنا قاقپاق بولا الماي­­سىڭ. كوپ ادام وسى بەينەجازبادان توتەن­شە جاعداي كەزىندە جۇمىسىن ءبىرىنشى ورىن­عا قوياتىن ادال ادامداردى كوردى», دەيدى فەلدشەر.

دەنساۋلىق – جاراتقاننىڭ ادامعا بەرگەن اماناتى دەسەك, ءاربىر ادام ءوز دەن­ساۋلىعىن كۇتە بىلۋگە ءتيىس. ايتپەسە, جەدەل جاردەم كەلدى, كومەكتەسپەدى دەگەن نەشە ءتۇرلى ءسوز ايتىلىپ جاتادى. جەدەل جاردەم ناۋقاسقا العاشقى كومەگىن كور­سەتەدى, بىراق ەمدەلۋ, قايتا قالپىنا كەلۋ كەزەڭى كوپ جاعدايدا ناۋقاستىڭ تىكە­لەي وزىنە بايلانىستى. جەدەل جاردەم العاش­قى كومەكتى قاجەت ەتەتىن اۋىر جاعداي­لاردا ناۋقاستى امان الىپ قالۋ ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسايدى, اۋرۋ­حاناعا جەتكىزىپ, دارىگەرلەردىڭ قولىنا تاپسىرادى. تۇسىنە بىلگەن ادامعا فەلد­شەر وتە قيىن ماماندىق. ولار كەرەك كەزىندە اكۋشەر, تراۆماتولوگ, تەراپەۆت, كوز, تاماق پەن قۇلاق دارىگەرى بولا الادى. شاقىرتۋلارعا بارعاندا, كوبى­نەسە ناۋقاستىڭ اۋرۋىن انىقتاپ الىپ كەلەدى. اۋرۋحانادا ارنايى تالداما­لار الۋ ارقىلى, رەنتگەنگە ءتۇسىرۋ, لابو­­راتوريا كومەگىمەن فەلدشەرلەر قوي­­عان باستاپقى دياگنوز دالەلدەنىپ جاتا­­دى. كەيدە ناۋقاسقا كەڭەس بەرىپ, ق­ا­جەت­تى ءدارى-دارمەكتى تاعايىنداپ كەتىپ جاتادى.

فەلدشەر جۇمىسى قاۋىپتى. تەلەفون­نان ەسىنەن تانىپ قالدى, ويانباي جاتىر دەگەن شاقىرتۋلار ءتۇسىپ, ماماندار جەتىپ بارعاندا, ەسىكتىڭ ارعى جاعىندا كىم, قانداي جاعدايدا, قانداي ماقساتپەن كۇتىپ تۇرعانىن بىلمەي دە قالاسىڭ. شاقىرتۋعا ەكى ادام بولىپ بارعاندا دا قاۋىپتى جاعدايلارعا تاپ بولادى. سول سەبەپتى دە ءاربىر كەزەكشىلىك جۇيكەگە سالماق تۇسىرەتىندىكتەن, جۇمىسقا شىعار الدىندا جاقسىلاپ تىنىعۋ كەرەك. ايت­پەسە, قاتەلىككە ۇرىنۋىڭ دا ىقتيمال. جاس فەلدشەردىڭ باسىنان وتكەن وقيعا ءالى كۇنگە دەيىن ەسىنەن كەتپەيدى. جۇمىسقا كىرگەن جىلى شاقىرتۋعا جالعىز ءوزى كەلگەندە, پاتەر ەسىگىن اشقان ەڭگەزەردەي ەركەك ەسىكتى ىشتەن ق ۇلىپتاپ, ونى سىرتقا شىعارمايدى. ۇيدە ودان وزگە جان جوق. ماسكۇنەم فەلدشەردەن ەسىرتكىسى بار دارىلەردى تاستاپ كەتۋىن تالاپ ەتەدى. سايا ونىمەن ۇرىسپاي, الداپ-سۋلاپ ەسىكتى اشقىزادى دا, سىرتقا قاشىپ شىعادى.

سايا قازىرگى ۋاقىتتا شاقىرتۋعا كەلگەن جەدەل جاردەم قىزمەتكەرلەرىن ۇرىپ-سوعىپ جاتقان جاعدايلاردىڭ جيىلەپ كەتۋىنە الاڭداپ, زاڭدى كۇشەيتۋ قاجەت دەپ سانايدى. كەيدە شاقىرتۋلار نەگە اقىلى بولمايدى دەپ ويلاپ قويادى. ويتكەنى الىپ بارا جاتقان اۋرۋى بولماسا دا, بولماشى نارسەگە بولا دارىگەر شاقىرتۋشىلار ءوزىنىڭ دە, وزگەنىڭ دە ۋاقىتىن ۇرلايدى. جۇمىس بارىسىندا وسىنداي كەلەڭسىز وقيعالار كەزدەسىپ جاتقانىنا قاراماستان, جەدەل جاردەم قىزمەتى ادام ءومىرى ءۇشىن كۇرەستىڭ ۇنەمى العى شەبىندە تۇراتىنى انىق.

اقتوبە وبلىسى