قوعام • 14 ماۋسىم, 2024

گارۆارد جۇمىسقا شاقىردى

70 رەت
كورسەتىلدى
1 مين
وقۋ ءۇشىن

نازگۇل ساكەن گەرمانياداعى گەيدەلبەرگ ۋنيۆەرسيتەتىندە دوكتورانتۋرادا وقىپ ءجۇر. وقۋى جۋىر­دا اياقتالادى. ول باكتەريالاردىڭ انتيبيوتيكتەرگە توزىمدىلىگىن زەرتتەپ, جاڭا ءادىس تاپقان. بيىلعى ناۋرىزدا گارۆاردتا دوكتورلىق ديسسەرتاتسيا­سىن ۇسىنعان-تۇعىن. ونىڭ جۇمىسى شەتەل عالىمدارى اراسىندا ۇلكەن قىزىعۋشىلىق تۋعىزدى. جاقىندا نازگۇل گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىندە جۇمىس ىستەۋگە شاقىرتۋ الدى.

گارۆارد جۇمىسقا شاقىردى

نازگۇل NIS-ءتى ۇزدىك اياقتاپ, نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە بيولوگيا ماماندىعىنا تۇسكەن. وندا ساپالى ءبىلىم الدى. ال ماگيستراتۋرانى فرانتسيانىڭ پاريج-ساكلە زەرتتەۋ ۋنيۆەرسيتەتىندە وقىدى. قازىر وقۋمەن قاتار گەرمانياداعى ەۋروپالىق مولەكۋلالىق بيولوگيا زەرتحاناسىندا عىلىمي قىزمەتپەن اينالىسادى. بەس جىلدان بەرى انتي­بيو­تيكتەرگە توزىمدىلىك سالا­سىندا عىلىمي زەرتتەۋ جۇر­­گى­زىپ كەلەدى.

– كەيىنگى 30 جىلدا جاڭا انتيبيوتيكتەردى تابۋ باياۋلاپ, كەرىسىنشە, ولارعا دەگەن باكتەريالاردىڭ توزىمدىگى قار­قىندى ءوستى. ناتيجەسىندە, 2019 جىلى قولدانىستاعى انتي­­بيو­تيكتەردىڭ السىزدىگىنەن 1 ميل­ليوننان استام ادام قايتىس بولدى. وعان قوسا, ءبىر انتي­بيوتيككە باكتەريانىڭ توزىمدىلىگى باسقا انتيبيوتيكتەرگە دە ۇلعايعان توزىمدىلىگىنە اپارىپ, ودان سايىن ماسەلەنى ۋشىقتىرادى. سەبەبى ەمگە قولدانىلاتىن انتيبيوتيكتەر سانى ازايادى. ءبىر عاجابى, ءدال سول ءبىر انتيبيوتيككە باكتە­ريا­­نىڭ توزىمدىلىگى باسقا­شا, – دەيدى جاس عالىم.

بۇل ءادىستىڭ اتى – «حيميا­لىق گەنەتيكا». عالىم­نىڭ ايتۋىن­شا, وتە جۇيەلى, جىلدام ءارى اۋقىمدى. ەرەكشە ءادىس بۇ­رىن­عى­دان 6 ەسە كوپ جاڭا انتيبيوتيك جۇپتارىن الەۋەتتى ەم رەتىندە ۇسىنادى. سونىمەن قاتار انتيبيوتيك جۇپ­تارىنا باكتەريا كەيدە ءتوزىمدى, ال كەيدە نەگە سەزىمتال بولاتىنىن گەنەتيكالىق تۇر­عىدا انىقتالعان. جاڭا ادىس­پەن بەلگىلى مەحانيزمدەردى راستاپ, جاڭالارىن اشتى. وسى ىزدەنىس بولاشاقتا ادام ءومى­رىن ساقتاپ, عالامعا پايداسىن اكەل­مەك.

سوڭعى جاڭالىقتار