فوتو: gov.kz
ەرلان قارين مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعدارىنا سايكەس ىلگەرىلەۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس جالعاسىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«ىشكى ساياسات سالاسىندا اقپارات اعىنى ءاردايىم جىلدام الماسىپ وتىرادى. بەلگىلى ءبىر كەزەڭدە ساياسي رەفورمالار, سايلاۋلار مەن كادرلىق اۋىس-تۇيىستەر ەل نازارىندا بولدى. سودان سوڭ وتباسىلىق زورلىق-زومبىلىق, قارعىن سۋمەن كۇرەس ماسەلەسى كۇن تارتىبىنە شىقتى. دەگەنمەن بيلىك قۇرىلىمدارى تۇگەلدەي كۇندەلىكتى ماسەلەلەرمەن اينالىسىپ جاتقانىنا قاراماستان, مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ نەگىزگى باعدارىنا سايكەس ىلگەرىلەۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىس جالعاسىپ كەلەدى», دەلىنگەن ماقالادا.
مەملەكەتتىك كەڭەسشى اتاپ وتكەندەي «ادىلەتتى قازاقستان» – ءبىر جاعىنان مەملەكەتتىك يدەولوگيانىڭ وزەگى ءارى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ تۇپكى ماقساتى. سونىمەن بىرگە بۇل – قوعام ساناسىنا ورنىققان بولاشاقتىڭ بەت-بەينەسى.
«شىن مانىندە, «ادىلەتتى قازاقستان» يدەياسى كۇنى كەشە عانا نەمەسە جۇرت ايتىپ جۇرگەندەي, سوڭعى ەكى-ءۇش جىلدا عانا پايدا بولعان جوق. قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەزيدەنت قىزمەتىنە كەلگەن كۇننەن باستاپ ادىلدىكتىڭ قاستەرلى قاعيداتىنا ايرىقشا ءمان بەردى. قاسىم-جومارت توقاەۆ پرەزيدەنت لاۋازىمىنا كىرىسكەننەن كەيىنگى العاشقى سوزىندە: «ەلىمىزدىڭ دامۋ جولىنداعى وسى ماڭىزدى مەزەتتە بۇكىل قوعام بولىپ, وركەندەگەن, دەموكراتيالىق, ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ يدەياسىنىڭ توڭىرەگىنە توپتاسۋى كەرەك» دەگەن ەدى. ودان كەيىن 2019 جانە 2022 جىلى وتكەن پرەزيدەنت سايلاۋى كەزىندە مەملەكەت باسشىسى «ادىلدىك» ۇعىمىن سايلاۋ الدىنداعى تۇعىرناماسىنا نەگىز ەتىپ الىپ, ءوز ساياساتىنىڭ باستى قاعيداتى رەتىندە ۇستانىپ كەلەدى. ادىلەتتى مەملەكەت قۇرۋ يدەياسى قاسىرەتتى قاڭتار وقيعاسىنان كەيىن مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ عانا ەمەس, بۇكىل قوعامنىڭ يدەولوگيالىق تەمىرقازىعىنا اينالدى», دەپ جازدى ول.
سونىمەن قاتار ەرلان قارين «ادىلەتتى قازاقستان» ۇلتتى ۇيىستىراتىن يدەياعا اينالعانىن ايتتى.
«ادىلدىك يدەياسى قوعامنىڭ سۇرانىسىنا دا, مەملەكەتتىڭ ۇستانىمىنا دا ساي كەلەدى. ياعني. وسى ورايدا, «ادىلدىك» جانە «ادىلەتتى مەملەكەت» دەگەن تەرميندەردىڭ ءمان-ماعىناسىن ناقتىلاي كەتكەن ءجون. ادىلدىك دەگەنىمىز – ءبارىن ءبىر قالىپقا سالىپ, تەڭەستىرۋ ەمەس. ادىلدىك – ەڭ الدىمەن, قۇقىقتار مەن مىندەتتەردى بارىنە بىردەي ءبولۋ دەگەن ءسوز. «ادىلدىك» ۇعىمىن ءدال وسىلاي ۇعىنىپ, ءتۇيسىنۋ قاجەت. ول بارلىق رەفورمانىڭ ءون بويىندا تۇر. سوڭعى جىلدارى مەملەكەتتىك دەڭگەيدەگى كوپتەگەن شەشىم وسى ادىلدىك يدەياسىنا وراي قابىلدانىپ كەلەدى. مىسالى, 2022 جىلى جۇرگىزىلگەن كونستيتۋتسيالىق رەفورما اياسىندا حالىقتىڭ جەرگە جانە ونىڭ قويناۋىنداعى بايلىققا, جانۋارلار جانە وسىمدىكتەر الەمىنە, سونداي-اق باسقا دا تابيعي رەسۋرستارعا قاتىستى مەنشىك قۇقىعى اتا زاڭىمىزدا بەكىتىلدى. بۇل قاعيدات ءىس جۇزىندە «ۇلتتىق قور – بالالارعا» اتتى باعدارلاما ارقىلى جۇزەگە اسىرىلدى. سوعان سايكەس بۇدان بىلاي ۇلتتىق قوردىڭ جىل سايىنعى ينۆەستيتسيالىق تابىسىنىڭ جارتىسى بالالارعا ارنالعان جيناقتاۋشى ەسەپشوتتارعا تەڭ ءبولىپ اۋدارىلادى», دەلىنگەن ماقالادا.
شىن مانىندە, ادىلەتتى قازاقستان – بازبىرەۋلەر ايتىپ جۇرگەندەي, بيلىكتىڭ ويلاپ تاپقان جاساندى يدەياسى ەمەس, پرەزيدەنتتىڭ ستراتەگيالىق باعدارىنىڭ يدەيالىق نەگىزى. قاسىم-جومارت توقاەۆ ءوزىنىڭ ەڭ نەگىزگى ميسسياسى – ادىلەتتى قازاقستاندى قۇرۋ ەكەنىن ۇنەمى ايتىپ ءجۇر. ساياسي, ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك-مادەني سالالاردا جۇرگىزىلىپ جاتقان جۇيەلى رەفورمالاردىڭ ءبارى, ەڭ الدىمەن, وسى ستراتەگيالىق ماقساتقا قول جەتكىزۋگە ارنالعان. پرەزيدەنتتىڭ ەلىمىزدى تۇبەگەيلى جانە جان-جاقتى جاڭعىرتۋعا قاتىستى بايىپتاماسىنىڭ تۇپكى ءمانى وسىندا جاتىر.