بۇدان بولەك فرانتسيا, ارگەنتينا, يسپانيا, گەرمانيا, يران, قىتاي سىندى ەلدەردەن 14 فيلم دوداعا تۇسەدى. ايتا كەتەيىك, فەستيۆال 14-23 ماۋسىم ارالىعىندا وتەدى.
رەجيسسەر بەيىمبەتتىڭ شىعارماسىن ەكرانداۋعا ون جىل بويى تولعاتىپ, ۇلكەن دايىندىقپەن كەلگەن. دانيار سالاماتتى ءبارى ءاۋ باستان كامەرالىق قالىپتاعى اۆتورلىق تۋىندىلار ءتۇسىرىپ جۇرگەن رەجيسسەر رەتىندە تانىدى. بىراق رەجيسسەردىڭ ىشتەگى كوپتەن بەرگى ارمانى – تاريحي فيلم جاساۋ بولاتىن.
ءيا, اۆتور بەيىمبەتتىڭ شىعارماسى ارقىلى جيىرماسىنشى-وتىزىنشى جىلدار – ءولىارا كەزەڭدەگى قازاقتىڭ مىنەزىن, تابيعاتىن, تۇرمىسىن كورسەتكىسى كەلدى. اتالعان فيلمدە سول كەزەڭدەگى جاپپاي ۇجىمداستىرۋ باستالىپ, ء«سوتسياليزمنىڭ» ىزعارى سۋرەتتەلەدى. ەل اراسىندا ءتۇرلى ۇراندار دا جەلدەي ەسەدى. سونىڭ ءبىرى – «ايەلدەرگە بوستاندىق». وسى ۇراندى جەلەۋ قىلعانداردىڭ سالقىنى سان جۇرتقا تيەدى. «تالاق» ءسوزى كوركەم تۋىندىدا مۇسىلمان زاڭدىلىعىمەن اجىراسۋدى عانا بىلدىرمەيدى, سول كەزەڭدەگى قازاق ومىرىندەگى ءومىر ءسۇرۋ تارتىبىنەن, داستۇرىنەن, كوشپەلى ومىرىنەن ەرىكسىز اجىراۋىن دا مەڭزەيدى. حالىق «بوستاندىق» دەگەن ۇرانمەن بوستاندىعىنان اجىراپ بارا جاتقانىن استارمەن باياندايدى.
«بەيىمبەتتىڭ شىعارمالارىنان ءالى كۇنگە دەيىن تولىقمەترلى فيلم تۇسىرىلمەپتى. كورشى قىرعىزدار شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ بارلىق تۋىندىسىن كينوعا اينالدىردى. ءبىر عانا «اق كەمەسى» وزبەك ەلىندە ءبىر, ءوز ەلىندە ەكى قايتارا ءتۇسىرىلدى. ءبىزدىڭ باستى قاسىرەتىمىز ءوزىمىزدىڭ كلاسسيكتەردى باعالاماۋ, وزىمىزگە ءمان بەرمەۋ بولىپ تۇر. سونىڭ ىشىنەن ءسۇزىپ, جاۋھاردى ىزدەپ تابۋ كەمشىن. ويتكەنى قازىر رەجيسسەرلەردىڭ كوبى باتىسقا, ورىس ادەبيەتىنە قارايدى, ءوزىنىڭ تۋعان تابيعاتىنا, تۋعان ادەبيەتىنە ۇڭىلە بەرمەيدى. سونىمەن بەيىمبەتتىڭ باسقا شىعارمالارىن ۇڭگىپ قازىپ, اقتارىپ وتىرىپ, «اجە» جانە «تالاق» دەگەن ەكى اڭگىمەسىنە ەرەكشە قىزىقتىم. وسى ەكى تۋىندىنىڭ باسىن قوسىپ, ستسەناري جازدىم», دەيدى دانيار سالامات.
«شانحاي كينوفەستيۆالى العاشقى ۇشتىكتى (كانن, بەرلين, ۆەنەتسيا) وكشەلەپ كەلە جاتقان «ا» كلاسىنداعى ۇزدىك كينوفەستيۆالدەردىڭ ءبىرى ەكەنىن ويلاساق, ءبىزدىڭ ءفيلمنىڭ وسىنداي دودادا باق سىناۋى جاقسى قادام. ءساۋىردىڭ ەكىنشى جۇلدىزىندا وتكىزگەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا الەمنىڭ 105 ەلىنەن 3,3 مىڭ جوبا ىرىكتەۋگە ءتۇستى دەگەن-ءتىن. بيىل – بەيىمبەت ءمايليننىڭ تۋعانىنا 130 جىل. كۇزگە قاراي ۇلى سۋرەتكەردىڭ وسى قۇرمەتىنە وراي ءوز ەلىمىزدە ءفيلمنىڭ كورسەتىلىمىن جاساپ جىبەرسەك, عاجاپ بولار ەدى...» دەيدى رەجيسسەر.
«تالاق» ءفيلمى مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ تاپسىرىسى بويىنشا ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ دەمەۋىمەن جارىق كوردى. ءتۇسىرىلىم جۇمىستارى بىلتىر قاراشا-جەلتوقسان ايلارىندا جاركەنت وڭىرىندەگى اۋليەاعاش دەگەن جەردە ءوتتى. ارنايى دەكوراتسيا, شاعىن اۋىل جاسالدى. اكتەرلىك قۇرامدا, نەگىزىنەن, تيپتىك ەرەكشەلىكتەرىندە, تۇستەرىندە ارحايكالىق تەك, بۇرىنعى زاماننىڭ ءتۇرىن بەرەتىن ەرەكشە بەينەلەر, ەرەكشە وبرازدار تاڭدالعان. باستى رولدەردى ەربولات القوجا, ءاميرا ومار ورىندادى. قۇرىمبايدىڭ وبرازىن ايبەك يمانقۇلوۆ وينادى. ايتا كەتەيىك, بەيىمبەتتىڭ تاڭدالعان ەكى شىعارماسىندا دا قۇرىمباي دەگەن كەيىپكەر جوق. تۋىندىعا «قۇرىمبايدىڭ جىگىتشىلىگى» دەگەن اڭگىمەدەگى قۇرىمبايدىڭ وبرازى الىنعان. رەجيسسەردىڭ ايتۋىنشا, سول كەزدەگى ۇرداجىقتىق, اسىراسىلتەۋشىلىك, ەشتەڭەنىڭ بايىبىنا بارماۋدى كورسەتۋ كەرەك بولعان. ال اۋىلنايدىڭ ءرولىن بەينۇر بايمۇحامبەت الىپ شىقتى. قويۋشى وپەراتورى – ەسەن ايتمۇقامەت, قويۋشى سۋرەتشىسى – نۇربولات جاپاقوۆ, كومپوزيتورى – قايسار داۋرەنقان.
كەيىنگى جىلدارى تاريحي تۇلعالار ومىرىنە ارنالعان تەلەسەريالدار كوپ ءتۇسىرىلدى: «جاڭگىر حان. ساراي سىرى», «احمەت. ۇلت ۇستازى», «دومالاق انا», «تاشەنوۆ. تايتالاس», «قانىش. قازىنا», «مۇقاعالي. بۇل عاسىردان ەمەسپىن», «مىرجاقىپ. ويان, قازاق!» كەشەگى «سوڭعى ۇكىم»... حالىقارالىق شانحاي كينوفەستيۆالىندە باق سىنايتىن تاريحي تاقىرىپتاعى كەزەكتى جاڭا تۋىندى – «تالاق» فيلمىنە ساتتىلىك تىلەي وتىرىپ, كورۋگە اسىقپىز.
