شىن مانىندە, مەملەكەتتىڭ بانكروتتىق تۋرالى زاڭ قابىلداۋدان باسقا شاراسى دا قالماعان بولاتىن. سەبەبى حالىقتىڭ باسىم بولىگى نەسيە جۇكتەمەسىنەن ارىلا الماي وتىر. بۇل ورايدا قارىز اقشانى وپ-وڭاي بەرە سالىپ, بىراق «جەگەنىن جەلكەسىنەن شىعاراتىن» ميكروقارجى ۇيىمدارىنىڭ (مقۇ) سوراقىلىعىن ايتىپ ءوتۋىمىز كەرەك. ءبىر وقىرمانىمنىڭ باسىندا 13 ميكروزايم بار ەكەن. ال ىشىندەگى بىرەۋىنىڭ جىلدىق ۇستەمەاقىسى 1024% بولىپ كەتكەن. قىسقا مەرزىمدىك زايمداردىڭ پايىزدىق ۇستەمەاقىسى ءبىر كۇننىڭ وزىنە 0,1%-دان 3%-عا دەيىن جۇرەدى. ۋاقىتىندا تولەنبەگەن زايمنىڭ ءبىر جىلدىق ۇستەمەاقىسىن ساناي بەرىڭىز.
ءسويتىپ, حالىق شەكتەن تىس نەسيە تۇزاعىنا ءىلىندى. وسىعان وراي ۇكىمەت نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەرگە ءبىرشاما وزگەرىس ەنگىزۋگە ءماجبۇر بولدى. ەندى پروبلەمالىق قارىزى بار ازاماتتاردىڭ بورىشتىق جۇكتەمەسىنىڭ وسۋىنە جول بەرمەۋ ءۇشىن نەسيە تولەمى 90 كۇننەن ارتىق كەشىكتىرىلگەن جاعدايدا ازاماتتارعا كەپىلسىز تۇتىنۋشىلىق كرەديت بەرۋگە تىيىم سالىنادى. بۇدان باسقا, بانكتەر مەن مقۇ ءۇشىن بارلىق قولدانىستاعى وتەلمەگەن تۇتىنۋشىلىق كرەديتتەر بويىنشا 90 كۇن وتكەننەن كەيىن سىياقى ەسەپتەۋگە تىيىم سالىنادى جانە جەكە تۇلعالاردىڭ كرەديتىن كوللەكتورلىق اگەنتتىكتەرگە ساتۋعا شەكتەۋ ەنگىزىلەدى. زاڭ جوباسىن ازىرگە دەپۋتاتتار تالقىلاپ جاتىر.
ال ەندى وسىعان دەيىن قارىزعا بەلشەسىنەن باتىپ, كرەديتىن جابا الماعان ازاماتتار ءوزىن بانكروت دەپ تانۋ ءۇشىن ءوتىنىش بەرۋگە قۇقىلى. بىراق مۇنى جاساماس بۇرىن, جەتى رەت ولشەپ ءبىر رەت كەسۋ كەرەك دەپ ويلايمىن. بانكروتتىققا ۇشىراعان كەزدە ازامات ءوزىنىڭ نەسيەلىك ۇپايىن تومەندەتىپ الاتىنىن ءتۇسىنۋى كەرەك. سوندىقتان ماسەلەنى جان-جاقتى سارالاعاننان كەيىن عانا شەشىم قابىلداعان ءجون. بانكروتتىق, ارينە, جەكە تۇلعا ءۇشىن بۇكىل كرەديت پەن ميكروزايمنان ءبىر مەزەتتە قۇتىلاتىن تاپتىرماس امال. كوبى بولاشاقتا تۋىندايتىن كەدەرگىلەردى ويلاماي, ارەكەتتەرىن تارازىلاماي بانكروتتىققا ءوتىنىش تاپسىرىپ جاتادى. جىل باسىنداعى ستاتيستيكا بويىنشا 80 مىڭنان استام ادام بانكروتتىققا ءوتىنىش بەرگەن ەكەن.
وكىنىشكە قاراي, بورىشكەردىڭ باسىم بولىگى ازداعان سوما ءۇشىن بانكروتتىققا ۇشىراپ, ەندى سونىڭ زاردابىن شەگىپ جاتىر. ولاردىڭ ءبىرازى – الەۋمەتتىك تۇرعىدان از قامتىلعان ازاماتتار. تيىسىنشە باسپاناعا مۇقتاج ادامداردىڭ باسىم بولىگى دە – حالىقتىڭ الەۋمەتتىك وسال توپتارى مەن مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر. قازىر جەڭىلدەتىلگەن مەملەكەتتىك تۇرعىن ءۇي الۋعا 614,7 مىڭنان اسا ادام كەزەكتە تۇر.
ازامات كەلەشەكتە قانداي دا ءبىر يپوتەكا نەمەسە زايم الايىن دەسە, بىراق ەرلى-زايىپتىلاردىڭ ءبىرى بانكروتتىققا ۇشىراعان بولسا, وندا ءوتىنىم ماقۇلدانبايدى. سەبەبى بانكروتتىققا ۇشىراعان ادام الداعى بەس جىل ىشىندە نەسيە الا المايدى, جەكە تۇلعا رەتىندە تىركەلە المايدى, ال قارجىلىق جاعدايى بانكروتتىقتان كەيىن ءۇش جىل بويى ۇدايى تەكسەرىلەتىن بولادى.
كەرىسىنشە, تولەم قابىلەتتىلىگىن قالپىنا كەلتىرۋ كەزىندە مۇنداي سالدار بولمايدى. بۇل ءراسىمدى قولدانعاندا سوتتا بورىشكەر وزىنە ىڭعايلى تولەم كەستەسىن جانە تولەۋ مەرزىمىن جاساتىپ الادى. بۇل ءراسىمنىڭ ارتىقشىلىعى – ودان كەيىن ازامات «بانكروت» مارتەبەسىن المايدى, سوندىقتان وعان بانكروت ءۇشىن كوزدەلگەن سالدار قولدانىلمايدى.
وسىنداي پروبلەماعا كەزىككەن ازاماتتار زاڭگەرلەردەن شىعار جولدى ىزدەۋگە كەڭەس سۇراپ جاتادى. مىسالى, ماعان بىرنەشە ادام حابارلاسىپ, وسىنداي جاعدايدا نە ىستەۋگە بولاتىنى تۋرالى كەڭەس العىسى كەلدى. ايگۇل ەسىمدى ازاماتشا يپوتەكا العىسى كەلىپ, بانككە بارسا وعان يپوتەكا ماقۇلدانبادى, سەبەبى كۇيەۋى بانكروتتىققا ۇشىراعان. وسىنداي كەدەرگىلەرگە بولاشاقتا تاپ بولماس ءۇشىن الدىمەن كاسىبي زاڭگەرلەر مەن مامانداردان كەڭەس الۋ قاجەت.
ەگەر جاقىن پەرسپەكتيۆادا قانداي دا ءبىر باعدارلامامەن باسپانا الۋدى ويلاستىرىپ وتىرعان بولساڭىز, وندا ەڭ ابزالى – تولەم قابىلەتتىگىن قالپىنا كەلتىرىپ, قارجى ينستيتۋتىمەن كەلىسىپ, ىڭعايلى تولەم كەستەسىن جاساتىپ, نەسيە تاريحىن جاقسارتۋ.
از عانا سوما بولاتىن نەسيە ءۇشىن بانكروت تاسىلىنە جۇگىنىپ, ەرتەسىنە باسپانا الۋ مۇمكىندىگىنەن ايىرىلىپ جۇرمەڭىز.
