ماسەلەن, 2023 جىلى قازاقستاندا جاڭادان 5 500 ادامنىڭ ءسۇت بەزى وبىرىنا شالدىققانى انىقتالسا, دارىگەرلەردى ناۋقاستاردىڭ جاسارىپ بارا جاتقانى الاڭداتادى.
– وسى جۋىردا عانا جاسى 23-كە تولعان ناۋقاستا ءسۇت بەزى وبىرى ءورشي باستاعانىن بىلدىك. سوندىقتان قاتەرلى ىسىكتى اسقىنباي تۇرعاندا انىقتاپ, ەم-دومىن ەرتە باستاۋعا بارىنشا نازار اۋدارىپ وتىرمىز. وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, 2023 جىلى ونكولوگيالىق كەسەلدەرمەن كۇرەسۋدىڭ كەشەندى جوسپارى قابىلداندى. وسى جوبا ارقىلى ايەلدەر اراسىنداعى قاتەرلى ىسىكتى دەر كەزىندە انىقتاۋ ءۇشىن جاڭا تسيفرلىق مامموگرافتار ورناتۋدى كوزدەپ وتىرمىز. قازىرگى تاڭدا وبىر باستاپقى ساتىلارىندا 100 پايىز دەرلىك ەم-دومعا كونەدى, – دەدى «قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى» اق ءتورايىمى ديليارا قايداروۆا.
وكپە وبىرى, ءسۇت بەزى وبىرى, ونكوۋرولوگيا, مەلانومالار مەن ىسىككە قارسى دارىلىك تەراپيانى باسقارۋ سياقتى بەس باعىتتى قامتىعان «ونكورەنەسسانس-2024» حالىقارالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك مەكتەبىنە وتاندىق ونكولوگتەرمەن بىرگە اقش, رەسەي, يتاليا, فرانتسيا, يسپانيا, لاتۆيا, تۇركيا, قىتاي, گرۋزيا, بەلارۋس, ازەربايجان ەلدەرىنەن كەلگەن سپيكەرلەر مەن حيميوتەراپەۆتەر, ونكوحيرۋرگتەر, رەنتگەنولوگتەر مەن جاس ماماندار قاتىستى.
كاسىبي جيىنعا قاتىسۋشىلار وتاندىق جانە شەتەلدىك ساراپشىلاردان ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگىنىڭ Oncotype DX دياگنوستيكاسى, ونكولوگياداعى مولەكۋلالىق-گەنەتيكالىق دياگنوستيكا, ساۋلەلىك جانە تارگەتتى تەراپيانىڭ زاماناۋي ادىستەرى جانە ونكولوگياداعى عىلىمي جاڭالىقتار تۋرالى اقپارات الماستى.
قازاقستاندا ونكولوگيالىق كومەك دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ ستراتەگيالىق جوسپارى مەن 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان ونكولوگيالىق اۋرۋلارمەن كۇرەس جونىندەگى كەشەندى جوسپار شەڭبەرىندە ىلگەرىلەپ جاتقانىنا توقتالا كەتكەن ءجون. 2023 جىلى ديناميكالىق باقىلاۋدا 218 213 ونكولوگيالىق پاتسيەنت بولسا, ولاردىڭ سانى سانى 5,7%-عا وسكەن. بۇعان دەيىن جازىلعانداي, ءبىرىنشى ورىندا – ءسۇت بەزى, ەكىنشى ورىندا – توق ىشەك, ءۇشىنشى ورىندا – وكپەنىڭ قاتەرلى ىسىگى, ءتورتىنشى ورىندا – اسقازان قاتەرلى ىسىگى, بەسىنشى ورىندا جاتىر موينى وبىرى تۇر. ستاتيستيكا بويىنشا قاتەرلى ىسىكتەردەن بولاتىن ءولىم كورسەتكىشى 2,8%-عا تومەندەپ, 2023 جىلى قاتەرلى ىسىك تۇرلەرىنە 12 920 ادام كوز جۇمعان. 0-I ساتىداعى ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ ەرتە دياگنوستيكاسى 2023 جىلى 5,2%-عا ۇلعايىپ, قاتەرلى ىسىكتەردىڭ جاڭا جاعدايلارىنىڭ جالپى قۇرىلىمىندا 30,5%-دى قۇرادى.
– بۇل ماسەلە مەملەكەت باسشىسىنىڭ نازارىندا تۇرعانى بەلگىلى, پرەزيدەنت تاپسىرماسىن ورىنداي وتىرىپ, ونكولوگيالىق قىزمەتتى جاڭعىرتۋ ماقساتىندا وبلىستىق ونكولوگيالىق ديسپانسەرلەردە ساۋلەلىك تەراپياعا ارنالعان جاڭا اپپاراتتار, زاماناۋي تسيفرلىق مامموگرافتار, زاماناۋي 128-كەسىندى كومپيۋتەرلىك توموگرافتار ساتىپ الىندى. «قازاقستان حالقىنا» قايىرىمدىلىق قورىنان دا قوماقتى قارجى ءبولىنىپ جاتىر. بيىلدىڭ وزىندە جاڭا كت سيمۋلياتورلارى مەن ساۋلەلىك تەراپياعا ارنالعان 6 ساۋلەلىك ۇدەتكىشتەر الدىق. بۇل قۇرىلعىلار استانا, الماتى, سەمەي جانە پەتروپاۆل قالالارىندا ورناتىلادى. سونداي-اق «قازاقستان حالقىنا» قورى بالالارعا دا, ەرەسەكتەرگە دە قىمبات تۇراتىن يننوۆاتسيالىق تارگەتتى پرەپاراتتاردى ساتىپ الۋعا 15 ملرد تەڭگەدەن اسا قاراجات ءبولدى. «قازاقستان حالقىنا» قورى ماماندارىمىزدى شەتەلدە وقىتۋعا دا قارجى ءبولدى. حالىقارالىق ىنتىماقتاستىعىمىزدىڭ ناتيجەسىندە وتاندىق ونكولوگتەر شەتەلدەردە, ەۋروپادا ءبىلىم الىپ, تاجىريبە بايىتىپ, قازاقستانعا جاڭا يننوۆاتسيالىق ەمدەۋ جانە دياگنوستيكالىق ادىستەردى اكەلىپ وتىر», دەيدى ەلىمىزدىڭ باس ونكولوگى.
قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدە تەگىن ونكوسكرينينگتىڭ 3 ءتۇرى بار بولسا, دەر كەزىندە جاسالعان دياگنوستيكالاۋ ارقىلى 2022 جىلى ءسۇت بەزى قاتەرلى ىسىگىنە شالدىققان ناۋقاستاردىڭ 5 جىلدىق ءومىر ءسۇرۋ كورسەتكىشى 71,6%-عا, جاتىر موينى وبىرى بويىنشا 67,5%-عا, توق ىشەك وبىرى بويىنشا 52,9%-عا دەيىن ۇلعايعان.
ەلىمىزدە ەرەسەكتەرگە ارنالعان ونكولوگيالىق كومەكتى «قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى» اق (قازوجرعزي), «ۇلتتىق عىلىمي ونكولوگيالىق ورتالىق» اق (ۇعوو) سياقتى رەسپۋبليكالىق ۇيىمدار, 15 ونكولوگيالىق ديسپانسەر, ورتالىقتار, كوپبەيىندى ستاتسيونارلار جانىنداعى 5 ونكولوگيالىق بولىمشەلەر اتقارادى.
الماتى
