سۋرەتشىنىڭ 1883 جىلدان 1926 جىلعا, ياعني ءومىرىنىڭ سوڭىنا دەيىنگى 40 جىلدام استام ۋاقىت تۇرعان ءۇيى جيۆەرني اۋىلىندا ورنالاسقان. وسى ءۇيدىڭ اۋلاسىندا بۇگىندە بارشا الەم تاڭ-تاماشا قالاتىن تالاي كارتينا جازىلدى. وسى اۋىلدىڭ اسپانى, كۇن مەن ءتۇننىڭ ءتۇرلى كۇيى, تابيعاتتىڭ ءار ساتتەگى مىڭ تۇرلەنگەن قۇبىلىسى مونەنىڭ قىلقالامىمەن بويالدى.
بۇل ۇيدە 3 جاتىن, 2 قوناق بولمە مەن 3 جۋىناتىن بولمە بار. «La Maison Bleue»-دەگى ءبىر كۇن 350 ەۆرو (167 مىڭ تەڭگە) تۇرادى. كەڭ جەرىمەن ساتىپ العان سۋرەتشى اينالاسىن باقشاعا اينالدىردى. ەسىگىنىڭ الدىن گۇلزار قىلدى. ءوزى ىلعي بەينەلەيتىن سۋ لالاگ ۇلىنەن توعان جاسادى. بۇل باق سۋرەتشىنىڭ كوپ كارتيناسىندا سۋرەتتەلگەن.
1966 جىلى مونەنىڭ ۇلى باقشالى ءۇيدى مەملەكەتكە مۇرا ەتىپ قالدىرىپ, بۇگىندە سۋرەتشىنىڭ مۇراجاي-ءۇيى ورنالاسقان. مۇندا ءار كەزدە الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن يمپرەسسيونيزم باعىتىن سۇيەتىندەر مەن لاندشافت ديزاينەرلەرى اعىلىپ جاتادى. ءبارىنىڭ ىزدەيتىنى – كلود مونە.
ماقامى بولەك شەبەردىڭ قىلقالامى تابيعاتتىڭ تىلسىم تۇستەرىنە, اسپاننىڭ سان ءتۇرلى بوياۋىنا نەگە ۇمتىلىپ تۇراتىنىن كىم ءبىلسىن؟ جارىققا ۇمتىلعان سول قىلقالامنان تۋعان تابيعات كورىنىسى ءوڭ مەن ءتۇستى اداستىرادى. ءدال ءبىر كارتينا ەمەس, سان قۇبىلعان تۇستەردىڭ جىلى شىرايىنا كوزىڭ اربالىپ, سول عاجاپ دالادا ءوزىڭ تۇرعانداي, قۇشاق اشقانداي, اسپانعا قول سوزىپ, ارپالىسقان ويلارىڭ ءبىر ءسات تىنىشتىق تاپقانداي سەزىلەتىنى بار. ءار مينۋت سايىن ءتۇرلى كۇيگە تۇسەتىن تابيعاتتىڭ ءار تىنىسىن اڭدىپ, بارلاپ, قاس پەن كوزدىڭ اراسىنداعى قۇبىلىستى كەنەبىنە دەرەۋ ءتۇسىرىپ, دالا كەزىپ ءجۇرىپ تاڭعاجايىپ تۋىندى جاساعان شەبەرلەردىڭ تاعدىرى دا قيلى جولعا ءتۇستى.
ءپاريجدىڭ مونمارترىندا دۇنيەگە كەلگەن كلود مونە بالا كەزىن داپتەر شيمايلاۋمەن وتكىزىپتى. سۋرەتشىنىڭ شىعارماشىلىقتى كاريكاتۋرا سالىپ باستاعانىن دا بىلەمىز. سول كەزدەگى جوقشىلىق, جۇمىسسىزدىق ماسەلەسى ونىڭ شىعارماشىلىعىنا مولىنان اسەر ەتكەنىن ايتا كەتۋىمىز ابزال. ول جاس كەزىنەن-اق شارج بەن كاريكاتۋرادان پايدا ءتۇسىرىپ, ءوز كۇنىن ءوزى كورە باستايدى. مەكتەپكە بارعىسى كەلمەيتىندىگى تاعى بار, ۇنەمى گاۆر جاعالاۋىندا سۋرەتتەرىن 15-20 فرانك باعاسىنا ساتىپ جۇرەتىن. بۇل ىستەن اجەپتاۋىر اقشا تاۋىپ, وزىنشە «وسە» باستاعان ونەرلى جىگىتكە سۋرەتشى ەجەن بۋدەن كەزدەسپەسە, يمپرەسسونيست مونەنىڭ اسقان تالانتىن الەم بىلەر مە ەدى؟
كلودتىڭ سۋرەتتەرىن كورىپ, تاماشالاعان بۋدەن: «بۇل ونەرمەن شەكتەلىپ قالماي, ءارى قاراي وقۋ كەرەك», دەپ اقىل ايتادى. تابيعات اياسىنا بارىپ, مولبەرتىن قۇرىپ جىبەرىپ, كورىنىستى كەنەپكە قالاي جازۋ كەرەكتىگىن كورسەتەدى. قىلقالام ۇستاعان بۋدەننىڭ سول كەزدەگى ءساتىن كوزىمەن كورگەن مونەنىڭ تاڭدانىسىندا شەك بولماپتى. «كوزىم الدىمنان پەردە اشىلعانداي كۇي كەشتىم... كوركەم سۋرەتتىڭ قۇدىرەتىن ءبىر-اق ساتتە ۇققانداي بولدىم», دەپ جازادى.
وسىدان سوڭ پاريج بارىپ, سيۋيسس اكادەمياسىن كورۋ, ترۋايون, شارل گلەير مەن وگيۋست تۋلمۋش شەبەرحاناسىنان ءدارىس الۋى جاس تالانتتىڭ شەبەرلىگىن ۇشتاي تۇسەدى. دەسە دە مونە ءاۋ باستان بىرەۋگە باعىنعاندى ۇناتپاعان, بۋدەننىڭ ءوزىن ارەڭ مويىنداعان «ب ۇلىكشىل» بالا ەمەس پە ەدى؟ اكادەميادا دا قاتاڭ تارتىپكە باس يە الماي, ايتىلعان سىنعا شالقاقتاپ, اقىرى مولبەرتىن ارقالاپ, ەركىندىككە كەتەدى. شىعارماشىلىققا ءبىرجولا باس قويىپ, كوزقاراستارى ۇقساس مانە, سيسلەي, رەنۋار سەكىلدى سۋرەتشىلەرمەن دوس بولادى. ولار پاريج سالوندارىندا تەك تاريحي تاقىرىپتاعى سۋرەتتەر قويىلاتىنىنا نارازى بولاتىن. شىعارماشىل توپ ء«دال قازىرگى ءسات» ۇعىم شەڭبەرىندە ءومىر ءسۇرىپ, سونى كەنەپكە تۇسىرگەندى قۇپ كوردى. سونداي-اق ولارعا ءوز زامانىنىڭ كەيىپكەرلەرىنىڭ تاعدىرى قىزىعىراق كورىنەتىن. كەيىن مونە, رەنۋار, سيسلەي مەن بازيل وزدەرى جەكە شىعارماشىلىق بىرلەستىك قۇرىپ, 1874 جىلى العاشقى كورمەسىن ۇيىمداستىرادى. وسىدان كەيىن ونەر الەمىندە وسى سۋرەتشىلەر تولقىنى «يمپرەسسيونيستەر» اتالىپ كەتتى. كورمەنىڭ اتاۋى مونەنىڭ «اسەر. كۇننىڭ شىعۋى» (Impression, soleil levant) كارتيناسىنا بايلانىستى قويىلعان.
ءازىل سۋرەت جازىپ, تالانتى تانىلعان وسكار كلود مونە ادامزاتتىڭ ونەر قورىنا ولمەيتۇعىن ەكى مىڭعا جۋىق كارتينا قالدىرىپتى. ءار تۋىندىسىنا قاراپ, كوزىڭ تويادى, جانىڭ جىلىنادى. ەڭ باستىسى, ونەردىڭ قۇدىرەتتى كۇشىنە ەرىكسىز باس يەسىڭ.
