ونەر • 23 مامىر, 2024

«اپالى-ءسىڭلىلى ۇشەۋ» – جاستار تەاترىنىڭ جاڭا بەلەسى

380 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

قىسقا جازۋدى شىعارماشىلى­عى­نىڭ عۇمىرلىق قاعيداسىنا اينالدىرعان ورىس كلاسسيكالىق ادەبيەتىنىڭ كەمەڭگەرى انتون چەحوۆتىڭ «اپالى-ءسىڭلىلى ۇشەۋ» اتتى پەساسىن الماتى كورەرمەنى تەاتردىڭ ادەپكى تاريحىندا العاش رەت ۇزاق فورماتتا تاماشالادى.

«اپالى-ءسىڭلىلى ۇشەۋ» – جاستار تەاترىنىڭ جاڭا بەلەسى

ءۇش قىزدىڭ باسىنداعى وقيعا­نى ءۇش ساعاتقا جوسپارلاپ, زە­رىكتىرمەي ساحنالاۋ ءۇشىن كو­رەرمەندى تاپجىلتپاي ۇستاپ وتىراتىن رەجيسسەردەن تالانت پەن تاپقىرلىق, اكتەردەن شەبەرلىك, باستىسى, پەسانىڭ بۇگىنگى ومىرمەن بايلانىسى بولۋى كەرەك. ۇلتتىق تەاتر دۇنيەسىنە وزگەشە تىنىس اكەلگەن دارىندى رەجيسسەر فارحاد مولداعالي كوركەمدىك جەتەكشى قىزمەتىنە كەلگەلى ءار قويىلىمى دۇبىرلەپ وتەتىن ع.مۇسىرەپوۆ اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق بالالار مەن جاسوسپىرىم­دەر تەاترى تۇراقتى كورەرمەنىنە تال­عام-تارازى ولشەمىن بيىك ەتىپ بەلگىلەپ بەر­دى. جاڭا پرەمەرانىڭ كوركەمدىك دەڭ­گەيى وتكەن قويىلىمنان كەم تۇسسە, كورەر­مەن مۇنى بىردەن سەزەدى. «اپالى-ءسىڭلىلى ۇشەۋ» – كورەرمەن تالعامىن تاربيەلەۋگە, ورە­سىن وسىرۋگە باعىتتالعان تەاتر ماقساتى­نىڭ كەزەكتى ءبىر قادامى.

ل

وقيعا پروزوروۆتار وتباسىنىڭ تو­ڭىرەگىندە ءوربيدى. اتا-اناسىنان جاقسى تاربيە العان سۇلۋ دا سىمباتتى ولگا, ماشا, يرينا پروزوروۆالاردىڭ بۇكىل ­ارمانى, ەسىل-دەرتى – ماسكەۋ, ماسكەۋ, ماس­كەۋ! «ماسكەۋگە كەتسەك» دەيدى. قاناتى بولسا, قازىر ۇشىپ كەتەردەي, ال ماسكەۋگە جەتسە, باقىتتى بولىپ كەتەردەي, ءومىر دە وزگەرىپ سالا بەرەردەي قيىرداعى قالاعا سونشاما ىنتىق. ولاردىڭ ومىرىندەگى بارلىق وقيعا تەك ماسكەۋمەن بايلانىس­تىرىلادى. سەبەبى ولار ماسكەۋدە تۋعان, اكەلەرىنىڭ ءتىرى كەزىندە, بالالىق شاعى ماسكەۋدە وتكەن, ۇمىتىلماستاي بولىپ جادىندا ساقتالعان. ماسكەۋ تۋرالى ايتقاندا ەكى كوزدەرى شوقتاي جانىپ, ەرەكشە ماحابباتپەن ەسكە الادى, ەلجىرەپ ساعىنادى. ماسكەۋگە جەتسە, كوڭىل تۇكپىرىندە جاسىرۋلى بار ارمانى ورىندالاتىنداي ەلەگىزيدى. بىراق ماسكەۋ تۋرالى ايتقان سايىن قالا بۇلاردان قاشىقتاپ, اراداعى وقيعالار ارماندى قۇر ساعىمعا اينالدىرىپ, اۋىر وكىنىشكە قاراي باستاپ بارا جاتقانى اڭدالا تۇسەدى.

ساحنا شىمىلدىعى اشىلعان بەتتە اپالى-ءسىڭلىلى ءۇش قىزدىڭ قوناقجاي شا­ڭى­راعىندا باستالعان دۋماندى كەشتىڭ ساۋىعى مەن جايىلعان داستارقانى سپەكتاكلدىڭ سوڭىنا دەيىن جيىلعان جوق. ءۇش قىز تۇراتىن قالاعا كوشىپ-قو­نىپ جۇرەتىن الدەبىر اسكەري پولك ۋاقىتشا كەلىپ جايعاسقان. اكەلەرى اسكە­ري قىزمەت اتقارعان قىزدار پولكتە بورى­شىن وتەپ جۇرگەن اسكەريلەردى جاتسىن­باي, ۇيىنە ءجيى قوناق ەتەدى. بىراق قوناق جىگىتتەردىڭ كوزى قىزداردا بولعانى­مەن, قىزداردىڭ كوڭىلى دالادا. ءۇش قىز­دىڭ ۇلكەنى ولگا – تولقىن نۇربەكوۆا وتىرىپ قالعان كارى قىز, سويتە تۇرا وزىنە عاشىق بولىپ جۇرگەن بارون تۋزەنباحتى كوزگە ىلمەي, ءسىڭلىسى يرينانى يكەمدەپ, كۇيەۋگە شىعۋعا ۇگىتتەپ الەك. ماسكەۋدە تەك جاقسى ادامداردىڭ عانا تۇراتىنى­نا جان-تانىمەن سەنەتىن يرينا – مادينا وسەرباەۆا اپكەسىنىڭ اقىلىن العىسى كەلەدى-اق, بىراق اڭساعان ناعىز ماحابباتىن, قيالىمەن سومداپ العان سۇيىكتىسىن ماسكەۋدە جولىقتىراتىنداي كوڭىلى الىستى كوزدەپ, الىپ ۇشىپ تۇر. ەكەۋىنە قاراعاندا سالماقتىراق ماشا – گيمنازيا وقىتۋشىسى كۋلىگيننىڭ ايەلى, كۋلىگين – نۇرجان اسىلحان ماشانى ەسسىز سۇيەدى, بۇكىل الەمدى تابانىنا تاستاعىسى كەلەدى, ال ماشانىڭ – گۇلباھرام بايبوسىنوۆا­نىڭ كوڭىلى سىرەسكەن مۇز سياقتى كۇيەۋى­نە ءبىر جىبىمەيدى. كۇيەۋى يىلگەن سايىن جۇرەگىندەگى توڭ قالىڭداي تۇسەتىندەي, سۇيمەگەن ايەلدىڭ ءومىرى سۇرىقسىز تارتا تۇسەدى. ايەلىنىڭ نەمقۇرايدىلىعى كۋلىگيندى كۇيەۋ ەمەس, يەسىنە ەركەلەگەن كۇشىك ءتارىزدى ايانىشتى, قورعانسىز كەيىپكە تۇسىرگەن. ايەلىنىڭ الدىندا تومەندەي بەرەتىنىنە, مۇز جۇرەگىن جىبىتە الماعانىنا ارلانبايدى, قورلانبايدى, كەرىسىنشە, ق ۇلىنا اينالعانىن قۋانىش, باقىت كورەدى. كۇيەۋى ءۇشىن ماشا قورلا­نادى, جانى ازاپتالادى.

ول

ماشانىڭ ءومىرى ۆەرشينين كەلگەن كۇننەن باستاپ وزگەرىپ سالا بەردى. ءتۇر-تۇرپاتى كەلىستى, ءبىلىمدى, ىشكى مادە­نيەتى بيىك ۆەرشينين – وتباسىلى, ايەلى, ەكى قىزى بار. «پولكوۆنيك» دەگەن لاۋا­زىمىنىڭ ءوزى ونىڭ كىم, قانداي ەكەنىن مەڭزەپ تۇر. ەڭ قىزىعى, ۆەرشينين – ەرلان كارىباەۆ كەلگەننەن كەيىن ماشا­نىڭ ومىرىندە عانا ەمەس, مۇسىرەپوۆ تەاترى­نىڭ ساحناسىندا دا قوزعالىس پايدا بولدى. ۆەرشينين – پەسانىڭ بەلومىرت­قا بەينەسى. چەحوۆتىڭ سىرىن ىشىنە بۇك­كەن بەيكۇنا كەيىپكەرلەرىنىڭ مىنەزى وسى تۇس­تا بىرتە-بىرتە اشىلا بەرەدى. مىنا جۇر­گەن كەيىپكەرلەردىڭ ءبارى دە مادەنيەتتى, ەل قورعاۋ ساپىنداعى زيالى ازاماتتار, بى­راق ادام دا, قوعام دا ازىپ-توزعان. سىرت­تاي سىپايى ادامداردىڭ ايلاكەرلىگىن, ەكى­جۇزدىلىگىن جايىپ سالاتىن ساحنانى رەجيسسەر فارحاد مولداعالي ادامنىڭ بەت-ءجۇزىن بەس ەسە ۇلكەيتىپ كورسەتەتىن اينانىڭ الدىنا اكەپ كورسەتكەندەي, ىشكى الەمىنىڭ قوياسىن اياماي اقتارادى. ىشىمدىكتى سۋشا سىمىرەتىن, ماقتانشاق, ءسوزى باسقا, ويى بولەك, الدامشى ادامدار الدەن ۋاقىتتا جيرەندىرە باستايدى. مىسالى, ۆەرشينين ايەلىنەن وتباسىنداعى احۋال­دى بايانداعان حات الىپ تۇرادى.

الىستا بولسا دا, پولكوۆنيكتىڭ تابى­سىمەن قينالماي ءومىر ءسۇرىپ جۇرگەن ايەلى  – جان دۇنيەسىنىڭ ارپالىسىن جەڭە الماي ۇنەمى كۇيزەلىس ۇستىندە جۇرەتىن بەيباق ادام. ونىڭ سەبەبى دە بەلگىلى, انا رەتىندە دۇنيە ەسەبى تۇگەل بولعانىمەن, كۇيەۋىنىڭ ماحابباتىن سەزىنبەگەن, جالعىزدىقتان جانى جارالانعان ايەل. ەرلان كارىباەۆ وسى ساحنانىڭ بارىندە وزىنە ءوزى كوڭىلى تولاتىن, ءپالساپا سوققان وپتيميست ۆەرشي­نيننىڭ مىنەزىن شىنايى جەتكىزدى. ءبىر جاعى, بۇل كەيىپكەرلەردىڭ ءبارى جاقىن ادام­ىڭ سياقتى ايايسىڭ, ادا­سىپ جۇرگە­نىن اقتاپ العىڭ كەلەدى, تۇسىن­گىڭ كەلەدى, ال كەيدە قارەكەتى جوق, قۇر قيالدىڭ جەتە­گىندە جۇرگەن جاتىپىشەر جال­قاۋ­لار­دان تۇڭىلەسىڭ. ءبارى دە ومىردەگىدەي, ارقاي­سىنىڭ سىرى مەن مۇڭى تىم جاقىن, تىم تا­نىس بولعاننان كەيىن ءومىردىڭ ءمانىن كە­يىپ­كەرلەرمەن بىرگە قوسىلا ىزدەگىڭ كەلەدى...

دج

قارسىلىقسىز قوزعالىس جوق. ءومىردىڭ ماعىناسىن, ماحابباتتىڭ ءمانىن تولعا­عان سپەكتاكل ز ۇلىمدىق پەن ادىلەتتى­لىك, قاھار مەن مەيىرىم سياقتى دراما­نىڭ ءداستۇرلى شيەلەنىسىن ەمەس, سەزىمدەردىڭ تايتالاسىن, قىرىم قاتپارلى ادام جانى­نىڭ ءيىرىمىن, بىردە وت, بىردە مۇز كوڭىلىن, ونىڭ ءتۇسىنىپ بولمايتىن جۇمباق سىرىن كورسەتەدى. اندرەي پروزوروۆتان باستاپ قىزمەتشى, ۆەرشينيننىڭ كىشكەنتاي ەكى قىزىنا دەيىنگى اكتەرلەردىڭ مول ءانسامبلىن جاساقتاعان سپەكتاكل پەرسوناجدارىنىڭ كوپتىگىمەن ەرەكشە. كەيىپكەرى كوپ, كەڭ تىنىستى قويىلىمداعى ءار كەيىپكەردىڭ ارقالاعان ءوز جۇگى بار. زيالى قوناقتار­عا ءبالىش ءپىسىرىپ, داستارقان جاساپ, ەكى اياعىنا الما-كەزەك سالماق سالىپ, كولدەن شىعىپ, كۇركەسىنە بەتتەپ, مامىرلاي جۇرگەن ۇيرەك سەكىلدى تومپانداپ جۇرگەن انفيسانىڭ رولىندە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى رايحان قاليولدينا ويناپ جۇرگەنىن كورەرمەن العاشىندا ءتىپتى دە سەزگەن جوق. اس-سۋدىڭ قامىن عانا بىلەتىن ورىستىڭ قوناقجاي مارجاسىن ءدال وسىلاي اينا-قاتەسىز كەيىپتەۋ – شىن شەبەرلىك.

بارون تۋزەنباح – دارحان سۇلەيمەنوۆ پەن دورەكى, دويىر سولەنىي – جومارت زەينابىل جەكپە-جەك دۋەلگە شىققاندا, ءوزىن زيالى ساناپ جۇرگەن ادامداردىڭ ءبىرى دە اراشالاۋعا ۇمتىلمايدى. ءبىرى ءولىپ, ءبىرى قالسىن. ءوزى امان بولسا, بولدى. تۇگەل ءوزىمشىل. قىزمەتىنە بايلانىستى ع.مۇسىرەپوۆ تەاترىندا كوپتەن كورىنبەي كەتكەن بەلگىلى اكتەر راحمان وماروۆ وسى جولى يۆان چەبۋتىكين­نىڭ رولىندە جارق ەتتى. بۇل دا ءۇش قىزدىڭ اناسىنا عاشىق بولعان ماحابباتتىڭ ق ۇلى. وتباسىن قۇرماعان, جالعىزباستى ەركەك پروزوروۆتاردىڭ ءۇيىن عانا پانا تۇتادى. ماساڭ تارتقاندا كەلىپ مۇڭ شاعاتىن جەرى وسى ءۇي. ر.وماروۆ ۇيلەنبەگەن, كاسىبىندە دە جەتىستىككە جەتپەگەن, بار ءومىرى بوسقا وتكەن ماقساتسىز جاننىڭ السىزدىگىن سەنىمدى سيپاتتاي الدى.

«اپالى-ءسىڭلىلى ۇشەۋ» پەساسىنداعى كوڭىل اۋداراتىن ساحنانىڭ ءبىرى – ءۇش قىزدىڭ جالعىز باۋىرى اندرەي پروزوروۆ پەن ونىڭ قالىڭدىعى ناتاشانىڭ قارىم-قاتىناسىنا قۇرىلعان. ەكىنشى پلانداعى جارقىن بەينەلەردىڭ ءبىرى ناتاشانى كەيىپتەگەن دينارا نۇربولات اندرەي مەن ونىڭ اپكەلەرىنىڭ الدىندا عانا سىپايى سويلەيتىن سۇيكىمدى جان, ال شىن بەينەسى انفيسا سياقتى ءۇي قىزمەتشىسىمەن بەتپە-بەت قالعاندا ايقىن كورىنەدى. وكتەم, ادۋىندى. اندرەيگە كۇيەۋگە شىعا سالا, پروزوروۆتاردى بيلەپ-توستەگىسى كەلەتىنىن اشىق بايقاتىپ, ول از بولسا, كۇيەۋىنىڭ باستىعى پروتوپوۆتىڭ جاقىن ادامىنا اينالىپ, جەڭىلتەكتىگىمەن بۇكىل قالاعا اتى شىعادى. دەمنىڭ اراسىندا وزگەرىپ شىعا كەلگەن ناتاشا ونىسىنا ەش قىسىلمايدى دا. دينارانىڭ ساحنادا ءوزىن ەركىن ۇستاي الاتىنى, اشىق, زور داۋىسى سپەكتاكل ىرعاعىنىڭ باسەڭدەپ كەتپەي, ارەكەت-قوزعالىس بەلسەندىلىگىن ۇستەمەلەپ وتىرادى. ال ۇلان بولاتبەك بەينەلەگەن اندرەي – ايەلجاندى, جاقسى مەن جاماندى اجىراتا المايتىن ىنجىقتىڭ ءوزى. قالا تۇرعىندارىنىڭ مازاعىنا اينالىپ, سۇيرەڭدەگەن ءسوز جۇرەگىنە وق بو­لىپ قادالسا دا, باستىعىمەن اۋەيى بولعان ايەلى­نىڭ الدىندا دارمەنسىز.

سپەكتاكلدىڭ شارىقتاۋ تۇسى – ماشا مەن ۆەرشينيننىڭ قوشتاساتىن ءساتى. اسكەريلەر قالادان كەتىپ جاتتى. ۆەر­شي­نين دە كەتۋى كەرەك. ماشانىڭ قۇر سۇل­دەرى. ۆەرشينينمەن قول ۇستاسىپ, بىر­گە كەتپەك بولىپ سوڭىنان جۇگىرىپ ەدى, سالقىنقاندى پولكوۆنيك ونى يىعىنا ارتىپ الىپ, ءۇيىنىڭ الدىنا قايتا اكەلىپ تاس­تادى. ماشا كەۋدەسىندە جانى جوق ءولىپ قال­عان ادام سياقتى. تانىمال اكتريسا گۇل­باھرام بايبوسىنوۆانىڭ ورتەنىپ سۇيە تۇرىپ, جاۋاپسىز ماحابباتىڭ قۇربا­نى بولىپ, قايعىسىن ىشىنە جۇتىپ, قاتىپ قال­عان وسى ساتتەگى بەينەسى كورەرمەن ەسىندە ماڭگىلىك ساقتالىپ قالاتىنى ءسوزسىز. ال كورەرمەننىڭ ءوز كەۋدەسىندەگى جۇرەك سوق­تى ما, سوقپادى ما, الدە ءبىر ساتكە توقتاپ قالدى ما, بەلگىسىز, قاراڭعى زالدا تاس بولىپ قاتىپ قالعانى راس. وقيعانىڭ ءدال وسىلاي شارىقتاعانىن ەشكىم كۇتپەدى. تەك ەگىلگەن كوز جاسىنىڭ ءۇنى بولاتىنىن, وكسىك ارالاس ول ءۇن جاننىڭ داۋىسى ەكەنىن ءار كورەرمەن ءوزى ەستىدى. كاتارسيس دەگەن وسى. بويدى بۋىپ تۇرعان جامان نارسەنىڭ تۇگىن قالدىرماي جۋىپ-شايىپ, تازالاپ كەتتى. ءبىر شاڭىراقتى شىرماۋىق سەكىل­دى كەڭىردەگىنەن شىرماپ العان شىرعا­لاڭ وسىلاي اياقتالدى. ال شىرماۋىق قا­لاي شەشىلەدى – ءار رەجيسسەردىڭ شەبەر­لىگى بىلەدى. وسى سەزىمدى سىيلاعان انتون چەحوۆ­تىڭ دا, شىم-شىتىرىقتىڭ ىشى­نەن ­شى­ن­دىقتى سۋىرىپ الىپ, جۇرەك­تى شىمىر­لاتىپ, جاندى شىرىلداتقان فارحاد مولداعاليدىڭ دا ۇلى ميسسيا جولىن­داعى قىزمەتىنىڭ ادالدىعىن اتاپ وتپەسكە بولمايدى.

جاڭا پرەمەرانى تاماشالاۋعا جاي­عاسىپ جاتقاندا م.اۋەزوۆ اتىنداعى ۇلت­تىق دراما تەاترىنىڭ ءبىر شوعىر ارتىس­تەرى دە قازداي ءتىزىلىپ كەلىپ ساح­ناعا كوز تىككە­نىن كورگەنبىز. وسىدان ون جىل بۇرىن بۇل پەسانى م.لەرمونتوۆ تەاترىنىڭ دي­رەك­تورى, رەجيسسەر رۋبەن اندرياسيان ار­نايى اكەمتەاتر ءۇشىن ساح­نالاعان بولاتىن. ­سول سپەكتاكلدە ويناعان ارتىستەر­دىڭ بار­لى­عى دا جاستار تەاترىنداعى ارىپ­تەس­تە­رىنە قۇ­شاق-قۇشاق گۇل شوقتارىن الىپ, ­قۇر­مەت كورسەتە كەلگەن بەتى ەكەن. اراسىندا داناگۇل تەمىرسۇلتانوۆا كوز­گە وتتاي باسىلدى. قارا شاڭىراق قوي­عان سپەكتاكلدە ولگانى ويناعانى ەسكە ءتۇسىپ, انتراكت كەزىندە دەرەۋ اكتريسانى سوزگە تارتىپ, العاشقى اسەرىن سۇرادىق. ء«يا, ر.اندرياسيان قويعان سپەكتاكلدە مەن دە ولگانى ويناعانمىن. تەاترىشىلىك «قارا شاڭىراق» فەستيۆالىندە «اپالى-ءسىڭلىلى ۇشەۋ» «ۇزدىك سپەكتاكل», ال ولگا ءرولى ءۇشىن مەن «ۇزدىك اكتريسا» اتانعان ەدىك. ال بۇگىنگى پرەمەرانىڭ رەجيسسەرى فارحاد مولداعالي – ەلىمىزدىڭ تەاتر الە­مىندە ەرەكشە قولتاڭباسىمەن دارا شاۋىپ كەلە جاتقان بىرەگەي رەجيسسەر. ول قويعان سپەكتاكلدەر رەسپۋبليكالىق, حالىقارالىق تەاتر فەستيۆالدارىنان جۇلدەسىز ورالعان ەمەس. بۇگىنگى تاڭداعى رەجيسسەرلەردىڭ كوپشىلىگى قازاق, ورىس, الەم كلاسسيكاسىن ساحنالاسا دا, زاماناۋي پەسالاردى قويسا دا, نەگە ەكەنىن بىلمەيمىن, قۋالاپ اكەپ فورمانىڭ ىشىنە سالىپ تاستايدى. سپەتسەففەكتىمەن, مۋزىكامەن, جارق-جۇرق ەتكەن ميزانستسەنالارمەن, دەكوراتسيامەن كوڭىلىڭدى اۋدارىپ, اراسىنان اكتەردىڭ جۇمىسىن كورە الماي قالىپ جاتامىز. ول قويىلىمداردى تاماشالاپ وتىرىپ 3D, 4D كينو كورگەندەي بولاسىڭ. تۇسىنەمىن, بۇل دا كەرەك. بىراق بۇل سپەكتاكلدەگى ۇناعان دۇنيە – تەاتر باسشىلىعى اكتەرلەردىڭ بيىك ساتىعا كوتەرىلۋىنە مۇمكىندىك سىيلاعانى. مۇنداي سپەكتاكلدە وبراز جاساۋ ەكى اكتەردىڭ بىرىنە بەرىلە بەرمەيتىن مۇمكىندىك. ەڭ الدىمەن, سپەكتاكل اكتەرلەردىڭ دۇرىس تاڭدالۋىمەن ۇتىپ تۇر. اكتەرلەردىڭ وسكەنىن, پاۋزا ۇستاۋدىڭ پسيحولوگيالىق قىرىن مەڭگەرگەنىن, كەيىپكەرىنىڭ مۇڭىنا ورتاقتاسا الاتىنىن كوردىم. بۇل ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى, شىعارماشىلىقپەن زەر سالا قاراۋدى, تەرەڭ تەبىرەنىستى قاجەت ەتەتىن سپەكتاكل. اكتەرلەردىڭ كوپ جۇمىس ىستەگەنى كورىنىپ تۇر. تاعى ءبىر بايقاعانىم, فارحاد اكتەرلەرگە تولىقتاي ەركىندىك بەرگەن. ءار اكتەر ءوز كەيىپكەرىن قالاۋىنشا بەلگىلى ءبىر بيىككە دەيىن كوتەرگەن. «اھ» دەگىزگەن ادەمى تۇستارى دا بار, كەي دەتالدارعا كوڭىل تولماي, «اتتەگەن-اي» دەپ قامىقتىرىپ قويعان جەرى دە بار, اكتەردىڭ كوڭىل كۇيىنە بايلانىستى كەيدە شارىقتاپ, كەيدە جەتكىزبەي قالعان ولقى تۇسىنىڭ ءبارى ۋاقىتپەن بىرگە ورنىنا كەلەدى دەپ ويلايمىن. ءوزىم دە وسى وقيعانىڭ ورتاسىندا ءومىر ءسۇرىپ, باسىمنان وتكىزگەننەن كەيىن ونىڭ ءبارىن ءتۇسىنىپ وتىردىم. «قانشا عاسىر وتسە دە, قۇندىلىعىن جوعالتپايتىن ورىس كلاسسيكاسىنىڭ مارجانىن قازاق كورەرمەنىنە جارقىراتىپ كورسەتىپ, جامانىنان جيرەندىرە العانى ءۇشىن, سىرىن ىشىنە بۇككەن ادامنىڭ جۇمباق جانىن, شىندىعىن, شىرىلىن الاقانعا سالىپ كورسەتكەنى ءۇشىن ع.مۇسىرەپوۆ تەاترىنا راحمەتىمدى ايتامىن», دەيدى بەلگىلى ساحنا شەبەرى اعىنان جارىلىپ.

سپەكتاكل ابستراكتسيا, سيمۆوليكا دەگەن ءساندى شتريحتاردان ادا, كلاسسيكا­عا ادالدىق تانىتا وتىرىپ, كەيىپكەرلەر­دىڭ جاندى قارىم-قاتىناسىن كورسەتۋگە باعىتتالعان تابيعي, تازا دۇنيە بولىپ شىققان. تۇپنۇسقا ءماتىندى ساقتاي وتى­رىپ, ساحناعا ساي ءساتتى جۇيەلەنگەن, كورەرمەن اۋديوجازبا تىڭداعانداي, پەسانى ءوزى وقىپ وتىرعانداي اسەر الادى. بۇل – پسانى قازاق تىلىنە اۋدارعان بەلگىلى قالامگەر, تەاتر سىنشىسى ءاليا بوپەجانوۆا­نىڭ قاجىرلى ءھام كاسىبي ەڭبەگىنىڭ ناتيجەسى.

سپەكتاكلدىڭ باسىندا «ماسكەۋ! ماس­كەۋ!» دەپ الىپ ۇشقان اپالى-ءسىڭلىلى ۇشەۋدىڭ ارمان جەتەگىندەگى القىنعان جۇ­رەگىنىڭ سوعىسى پەسانىڭ اقىر سوڭىنا قاراي ورەكپىگەن ەكپىنى باسىلىپ, باياۋ ىرعاق تابادى. ىستىققا كۇيىپ, سۋىققا توڭعان, الدانعان, سۋىنعان, ءومىردىڭ اساۋ تولقىنى ءارى-بەرى سابالاپ, ساباسى­نا ءتۇسىرىپ, جاعالاۋعا يتەرىپ شىعارعان ­جاڭ­قا سەكىلدى قالتىلداعان قۇنسىز كوڭىل «جاي عانا ءومىر سۇرۋگە» كوندىگىپ, تاع­دىر­دىڭ جازعانىنا بويسۇنادى. قازاقشا قي­سىنداعاندا, «دۇنيەنىڭ باسى – سايران, ءتۇبى – ويران», وسىنىڭ اراسىندا «ادام قايت­سە قالادى ادام بولىپ», تەمىرقا­زىق ءتۇيىن وسىعان تىرەلدى. ءومىر اداممەن وسىلاي وينايدى. ال ادام, ادامعا قىسقا بولسا دا, ويلانۋعا كەڭ مۇمكىندىك بەرىلگەن. ويلانباسا, ءوز سورى...

 

الماتى 

سوڭعى جاڭالىقتار

ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى قورعايدى

ساياسات • بۇگىن, 08:58