تالبەسىك • 22 مامىر, 2024

كەرەكۋلىكتەر جاپپاي كوشەت ەكتى

75 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

«تازا قازاقستان» رەسپۋب­ليكالىق اكتسيا­سىنا ەرتىس-بايان ءوڭى­رىنىڭ جۇرت­شى­لىعى بەلسەنە اتسالىسىپ جاتىر. وسى اپ­تادا «جاسىل ايماق» اپتالىعى جاريا­لانىپ, بارلىق اۋدان-قالالار­دا اعاش كوشەت­تەرى وتىر­عىزىلا باس­تادى. اعا بۋىن مۇنداي ەكولو­گيالىق ءىس-شارا جاس ۇرپاقتى قورشاعان ورتانى قورعاۋعا باۋلۋعا ۇلكەن سەپ بولادى دەگەن پىكىردە.

كەرەكۋلىكتەر جاپپاي كوشەت ەكتى

ماپرۋزا حاميتوۆا وڭىردەگى ەڭ شالعاي ەلدى مەكەننىڭ ءبىرى شالداي اۋىلىندا تۇرادى. شال­داي – اينالاسىن جالقاراي ورمان كومكەرگەن, ايرىقشا اسەم جەردە ورنالاسقان اۋىل. بۇل ولكەدە قونىس ەتكەن جۇرتشىلىق ەجەلدەن جاسىل ورماندى ساق­تاۋدىڭ ماڭىزىن جاقسى بىلەدى. قاراعاي اراسىنداعى حالىق بالالارىنا ۇنەمى قورشاعان ورتاعا قامقور بولۋدىڭ ءدانىن ەگىپ, بۇل باعىتتا ىستەرىمەن دە ۇلگى-ونەگە بولىپ كەلەدى.

– جولداسىم كوپ جىل بويى جەرگىلىكتى ورمان شارۋاشىلى­عىندا ورمانشى بولىپ ەڭبەك ەتتى. ءوزىم اۋىلدا ەسەپشى بولىپ قىزمەت قىلدىم. قازىر زەينەت جاسىندا بولسام دا, ەڭبەك ەتۋدى جالعاستىرىپ وتىرعان جايىم بار. ەكەۋمىزدىڭ دە جاسىمىز – 66-دا, بىرگە ءتۇتىن تۇتەتكەنىمىزگە 43 جىل ءوتىپتى. وسى ۋاقىت ىشىندە ءتورت قىزىمىزدى امان-ەسەن تار­بيەلەپ ءوسىرىپ, ولاردان 17 جيەن سۇيدىك. قاراعاي اراسىندا تۋىپ-وسكەن­دىكتەن جاسىل جەلەكتى كو­بەيتۋدىڭ يگىلىگىن جاقسى بىلەمىن. وتاعاسى ەكەۋمىز ءار كوكتەمدە كو­شەت وتىرعىزۋدى كەزىندە قىز­دارىمىزعا ۇيرەتىپ كەلسەك, قازىر جيەندەرىمىزدىڭ قۇلاعىنا سىڭىرۋدەمىز. اۋىلىمىزدا بۇگىن «وتباسى اعاشى» اكتسياسى ۇيىم­داستىرىلدى. ءبىز سياقتى ۇزاق جىل وتاسقاندار, كوپبالالى جانە جاس وتباسىلار اۋىل ىشىندەگى اللەياعا جينالىپ, 100-دەن اسا قاراعاي كوشەتىن ەكتىك. جاس بالالار مۇنداي ەكولوگيالىق ءىس-شارالاردان كوپ تاربيە الادى دەپ ويلايمىن. اينالامىز ۇنەمى تازا, جاسىل جەلەككە مالىنىپ تۇرسا, ادامنىڭ دا كوڭىل كۇيى كوتە­رىڭكى جۇرەدى. سەبەبى تازا اۋا – مىقتى دەنساۋلىقتىڭ كەپىلى. ال كەز كەلگەن جاسىل جەلەك – ءبىزدىڭ «وكپەمىز», – دەيدى ماپرۋزا قارا­تايقىزى.

بۇل كۇنى پاۆلودار, ەكىباستۇز, اقسۋ قالالارى مەن شارباقتى, اققۋلى, باياناۋىل, اقتوعاي اۋدان­دارىندا جالپى سانى 565 ءتۇپ قاراعاي, مامىرگۇل جانە قايىڭ اعاشتارى وتىرعىزىلعان. كو­شەت وتىرعىزۋعا جەرگىلىكتى جۇرت­شىلىق, ارداگەرلەر, جاس­تار, ەتنومادەني بىرلەستىكتەر مەن ۇكىمەتتىك ەمەس ۇيىمداردىڭ وكىل­دەرى, ءماسليحاتتاردىڭ دەپۋتاتتارى مەن ۇستازدار قاۋىمى قاتىستى. ماسەلەن, پاۆلودار قالاسىنداعى جاستار باستامالارىن دامىتۋ ورتالىعى الەۋمەتتىك جوبالار قورىمەن بىرلەسىپ ەكولوگيالىق اكتسيانى جالعاستىردى. ونىڭ اياسىندا پاۆلوۆ جانە لوموۆ كو­شەلەرىنىڭ بويىنداعى بىرنەشە عيمارات ماڭىندا جاڭادان تال-تەرەك ەگىلدى. ۇيىمداستىرۋشىلار بۇل ءىس-شارا «Birgemiz: Taza Alem» جالپىقوعامدىق جوباسىنىڭ اياسىندا قولعا الىنىپ وتىرعانىن اتاپ ءوتتى.

«بۇل ءبىزدىڭ قالامىزدىڭ ەكولوگياسىن جاقسارتا تۇسۋگە قوسقان ۇلەسىمىز دەپ بىلەمىن. قوعامدىق ورىن­دار­داعى جاسىل جەلەكتى كو­بەيتە جانە ونى وزگەلەرگە ناسي­حاتتاي وتىرىپ ءبىز جاستاردى تا­بيعاتتى ايالاۋعا جانە ادال ەڭ­بەك­تەنۋگە ۇيرەتەمىز», دەپ پىكى­رىمەن ءبولىستى الەۋمەتتىك جوبالار قورىنىڭ جەتەكشىسى ەربول كەڭگىرباەۆ.

«تازا قازاقستان» اكتسياسىندا بۇل كۇنى باياناۋىل مەن اق­قۋلى اۋداندارىنىڭ حالقى دا بەل­سەندىلىك كورسەتتى. «جاسىل ايماق» اپتالىعىنا ءۇن قوسقان جۇرتشىلىق جۇزدەگەن قاراعاي كوشەتىن كوشەلەر مەن قوعامدىق ورىندارعا وتىرعىزدى. باياناۋىل اۋداندىق ارداگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى قايرات سارباسوۆ ەلدى مەكەندەردى كوگالداندىرۋعا جەر­لەستەرىن شاقىرا وتىرىپ, الداعى ۋاقىتتا اعاش ەگۋ يگى داستۇرگە اينالسا دەگەن نيەتىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, وڭىردەگى ەكوجۇيەنى جاقسارتا ءتۇسۋ وسىنداي شاعىن قادامداردان باستالادى. ءارى مۇنداي ءىس-شارالارعا وقۋشىلاردى كوپتەپ تارتساق, نۇر ۇستىنە نۇر بولماقشى.

ال اقتوعاي اۋدانىندا اۋعان­ستاننان كەڭەس اسكەرىنىڭ شى­عارىلعانىنا 35 جىل تولۋىنا وراي اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرىنە ارنالعان ساياباقتا 35 كوشەت وتىرعىزىلدى. اكتسيا قۇرمەتىنە وراي تۇرعىندار ءۇشىن كونتسەرت ۇيىمداستىرىلىپ, ىستىق شاي مەن باۋىرساق تاراتىلدى.

 

پاۆلودار وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار

رۋدنىيدا قازاق مەكتەبى اشىلدى

ايماقتار • بۇگىن, 08:35

دانالىق ءھام ديالەكتيكا

تۇلعا • بۇگىن, 08:30

قازاقى بولمىستىڭ قوڭىر ءۇنى

تاعزىم • بۇگىن, 08:20