ءبىلىم • 21 مامىر, 2024

ءبىلىم باسەكەسى ارتا تۇسەدى

200 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

ەل بولاشاعى – بىلىمدە. وزبەكستان دا وسى قاعيدانى ۇستانادى. بۇل ەلدە كەيىنگى ون جىل ىشىندە ءبىلىم سالاسىندا اۋقىمدى رەفورما جۇرگىزىلدى. وسى رەتتە الداعى ۋاقىتتا قازاقستان جوعارى وقۋ ورىندارى كورشى ەلدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتەرىمەن ورتالىق ازياداعى كوشباسشىلىق ءۇشىن باسەكەگە ءتۇسۋى مۇمكىن دەگەن بولجام بار.

فوتو: ortalyq.kz

اتالعان رەفورمالاردىڭ ءبىرى رە­تىن­دە وقۋعا تۇسەردە اعىلشىن ءتىلىن ءبىلۋ مىندەتتەلگەنىن ايتۋعا بولادى. سەبەبى اعىلشىن ءتىلىن جەتىك مەڭگەرۋ جاستارعا كوپتەگەن مۇمكىندىك اشادى.

2017 جىلدان باستاپ وزبەكستاندا ۋنيۆەرسيتەتتەر مەن ءبىلىم الۋشىلار قاتارى جاقسى قارقىنمەن ءوسىپ كەلەدى. سول كەزدەگى دەرەكتەر بويىنشا 79 ۋنيۆەرسيتەتتە 140 مىڭ ستۋدەنت ءبىلىم العان. ال بىلتىر وقۋ ورىندارىنىڭ قاتارى 210-عا دەيىن جەتىپ, ستۋدەنت سانى ميلليون­نان اسقان.

سونىمەن قاتار وزبەكستاندا شە­تەل­دىك ۋنيۆەرسيتەتتەردىڭ في­ليال­دارى جۇمىس ىستەيدى. بۇل دا ءوز كەزەگىندە ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيى مەن ساپاسىن كوتەرۋگە ىقپال ەتۋدە. ماسەلەن, تاشكەنتتەگى سينگاپۋر مەنەدجمەنتتى دامىتۋ ينس­تيتۋتى 2008 جىلدان باستاپ جۇمىس ىستەسە, كورەيالىق ينحا ۋنيۆەرسيتەتى 2014 جىلدان, ۆەستمينستەر حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتى 2002 جىلدان باستاپ وزبەكستان ازاماتتارىنا ءتۇرلى سالا بو­يىنشا ءبىلىم باعدارلامالارىن ۇسىنادى. ايتا كەتەرلىگى, ۆەستمينستەر حالىقارالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ستۋدەنتتەر اعىلشىن تىلىندە ءبىلىم الىپ, وقۋ بىتىرگەندە لوندونداعى ۆەستمينستەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ديپلومىن الادى.

وزبەكستان مۇنىمەن توقتاعان جوق. 2021 جىلى باتىستاعى ۋنيۆەر­سي­­تەت­تەردىڭ ۇلگىسىندە New Uzbekistan University (NewUU) وقۋ ورنىن اشتى. تاشكەنتتە ورنا­لاسقان بۇل ۋنيۆەر­سي­تەتتىڭ ماقساتى – وزبەكستانداعى جانە ورتالىق ازياداعى ءبىلىم مەن عىلىمدى بىرىكتىرە العان كوش­باسشى وقۋ ورنىنا اينالۋ.

وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات مير­زيوەۆتىڭ باستاماسىمەن قۇرىل­عان NewUU رەسپۋبليكاداعى تۇڭعىش اۆتونوميالىق ۋنيۆەرسيتەت بولىپ وتىر. ءبىلىم بەرۋ جانە زەرتتەۋ جۇ­مىس­تارىن جۇرگىزۋ جۇيەسىن رەتتەۋگە ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ەڭ باستى سەرىكتەستەرى – ماسساچۋسەتس تەحنولوگيالىق ۋني­ۆەر­سيتەتى (MIT) مەن ميۋنحەن تەحني­كالىق ۋني­ۆەر­سي­تەتى كومەك كورسەتىپ جاتىر. ۋني­ۆەر­سي­تەت­تە تولى­عى­مەن اعىلشىن تىلىندە ءبىلىم بەرى­لەدى, ول ءۇشىن شەتەلدەن وقىتۋشىلار شاقى­رىلعان.

مۇنىڭ ءبارى بەكەر ەمەس – NewUU ءوزىنىڭ مودەلىن وتاندىق NU-دىڭ نەگىزىندە قۇرىپ جاتىر دەۋگە بولادى. ايتا كەتۋ كەرەك, قازاقستان جوو وتكەن كۇزدە Times Higher Education حالىقارالىق رەيتينگى بويىنشا ورتالىق ازيانىڭ ۇزدىگى ­اتاندى.

بۇعان قوسا مامىردىڭ باسىندا NU دەلەگاتسياسى وزبەكستانعا بارىپ, تاشكەنت پەن سامارقاننىڭ بىرنەشە مەكتەبى مەن ۋنيۆەرسيتەتىن ارالادى. ولاردىڭ قاتارىندا New Uzbekistan University دە بولدى, وتكەن جىلعى قازاندا وتاندىق ۋنيۆەرسيتەت NewUU-مەن ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويعان ەدى.

وزبەكستان ۇكىمەتىنىڭ ەلدەگى جوعارى ءبىلىم دەڭگەيىن كوتەرۋگە ۇمتىلىسى – ورتالىق ازيانىڭ كوشباسشىسى اتانۋعا دەگەن تالپىنىسىنىڭ دالەلى. ءوز كەزەگىندە ەلىمىز ءبىلىم باسەكەسىندە وزىق بولۋى ءۇشىن اتال­عان وزگەرىستەرگە مۇقيات ءمان بەرىپ وتى­رۋى كەرەك. وزبەكستان مەن قا­زاق­­ستان ۋنيۆەرسيتەتتەرى ارا­سىن­داعى باسە­كەلەستىك ءبىلىم بەرۋ سالا­سىن­دا­عى ستان­دارتتاردىڭ ءوسۋى مەن جاڭا شىڭ­دار­دى باعىندىرۋىنا ىقپال ەتەتىن بولادى.

سوڭعى جاڭالىقتار