پرەزيدەنت ءىس باسقارماسى مەديتسينالىق ورتالىعىنا قارايتىن «وقجەتپەس» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنى ايتپاعىمىزعا دالەل. وتكەن جىلدى قورىتىندىلاپ, بيىلعى جوسپار تالقىلانعان جيىندا تۋريزم جانە سپورت ءمينيسترى ەرمەك مارجىقپاەۆ دەمالىس اۋماقتارىنىڭ سانى ەكى ەسەلەنىپ, جەتەكشى 20 ورتالىقتىڭ ءتىزىمى تۇزىلگەنىن ايتقان ەدى. وركەندەتۋگە باسىمدىق بەرىلەتىن 20 تۋريستىك ورىننىڭ ىشىندە «ششۋچە-بۋراباي» كۋرورتتىق ايماعى دا بار. ىشكى تۋريزمگە سەرپىن ۇستەۋ ماقساتىندا ءتيىستى مينيسترلىك كەلەشەكتە جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندارمەن تىزە قوسىپ ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ بويىنشا جول كارتاسىن دا ازىرلەدى.
«ششۋچە-بۋراباي» كۋرورتتىق ايماعىنىڭ ىستىق نۇكتەسى سانالاتىن «وقجەتپەس» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنە كەلۋشىلەر سىرقاتىنا داۋا الىپ قانا قويماي, تۇمسا تابيعاتتىڭ تاماشاسىن قىزىقتاپ, تۋريزم كلاستەرىنىڭ كەرەمەتىنە قانىعادى. ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ باسشىلىعى شيپاجاي دەگەندە كوپشىلىك كوبىنە تەك ەم الاتىن ورتالىق دەپ ويلايتىن تۇسىنىك قالىپتاسقانىن ايتادى. كەلۋشىلەردىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋ نەگىزگى مىندەتى سانالاتىن شيپاجايدا بۇگىندە ءتۋريزمدى ورىستەتۋگە دە بىرنەشە باعىت بويىنشا اۋقىمدى جۇمىس جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر.
«وقجەتپەس» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنە تيەسىلى ايماقتا جاياۋ جۇرگىنشىلەر سۇرلەۋى بار. قالىڭ جىنىس قاراعايدىڭ وزەگىن بويلاي سوزىلعان سۇرلەمنىڭ ەرەكشەلىگى دە, جاڭالىعى دا مول. ءار تۇستاعى ايالداما ورىندىقتارىنىڭ ماڭىندا تاقتايشا بەكىتىلىپ, QR-كود ىلىنگەن. دەمالۋشىلار سمارتفونىنا جۇكتەپ الىپ ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ تاريحى, جاڭالىقتارىن وقىپ قانا قويماي, «قوزى كورپەش-بايان سۇلۋ» ليرو-ەپوستىق جىرىنىڭ اۋديو نۇسقاسىن دا تىڭداي الادى. «وقجەتپەس» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەننىڭ باسقارۋشى ديرەكتورى ايان اقمىرزين كەلگەن قوناقتار تابيعات اياسىندا سەيىل قۇرا ءجۇرىپ تە ادەبيەتىمىزدىڭ جاۋھارلارىمەن تانىساتىنىن ايتادى.
– «Qazaq nomad» جوباسى بويىنشا بىرنەشە باعىتتا اۋقىمدى جۇمىس جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. اتا-بابالارىمىزدىڭ جاۋىنگەرلىك ونەرىن دارىپتەۋ ماقساتىندا ساداق اتۋ ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. ارنايى ماماندارىمىز دەمالۋشىلاردىڭ بوس ۋاقىتىندا ادىرناسىن اڭىراتىپ, سۇر جەبەسىن كوبەنى كوزدەي اتىپ, مەرگەندىككە باۋليدى. ۇلتتىق ويىنىمىز اسىق اتۋ دا – بالالارىن ەرتىپ كەلگەن اتا-انالار ءۇشىن تاپتىرماس ەرمەك. جاسىراتىنى جوق, قالانى قويىپ, اۋىلدىڭ بالاسى قازىر اسىققا ونشا جۋي قويمايدى. ءتىپتى, اسىق ويىنىنىڭ قانداي تۇرلەرى بار, قالاي اتالاتىنىنان كوپشىلىگى بەيحابار. ءتول ويىنىمىزدىڭ تاريحىنان حاباردار ەتىپ, اسىق ويىنىنىڭ تۇرلەرىن ۇيرەتەتىن جاتتىقتىرۋشىلار جۇمىس ىستەيدى, – دەيدى ا.اقمىرزين.
سونداي-اق جەتەكشى مامان ەم الۋشىلارعا جىلدىڭ ءتورت مەزگىلىندە دە قىمىز ۇزدىكسىز بەرىلەتىنىن اتاپ ءوتتى.
– «اقمارال» مارال شارۋاشىلىعىمەن بىرگە ءبىزدىڭ كەشەنگە جاقىن ماڭداعى قىمىزاي دەگەن اۋىل تۇرعىندارىمەن دە سەرىكتەسىپ قىزمەت ەتەمىز. شيپاجايعا كەلۋشى قوناقتاردى جىل ون ەكى اي قىمىزبەن قامتاماسىز ەتۋ – وسى اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ەنشىسىندەگى شارۋا. «Qazaq nomad» جوباسى اياسىندا اسحانا مازىرىنە قازاقتىڭ ۇلتتىق تاعامدارى قوسىلعان. مۇنىڭ بارلىعى دا – ەتنوتۋريزمدى دارىپتەۋ باعىتىندا قولعا الىنعان شارۋا, – دەيدى ايان ەردەن ۇلى.
ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنە كەلگەن قوناقتارعا ەمدىك شارانىڭ ىشىندە مارال پانتاسى دا ۇسىنىلادى. «ششۋچە-بۋراباي» كۋرورتتىق ايماعىندا تەك وسى «وقجەتپەس» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىندە عانا مارال پانتاسى بار.
– پرەزيدەنت ءىس باسقارماسىنىڭ مەديتسينالىق ورتالىعىنا قارايتىن «وقجەتپەس» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىندە ەمدىك شارالاردىڭ بىرنەشە ءتۇرى قامتىلادى. جىل سايىن 10 مىڭنان اسا تۇتىنۋشىعا مەديتسينالىق كومەك, ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ قىزمەتىن ۇسىنامىز. بيىل قۇرىلعانىنا 60 جىل تولاتىن ساۋىقتىرۋ كەشەنى ەلىمىزدىڭ تۋريزم ءورىسىن دامىتۋعا دا تولايىم ۇلەس قوسىپ كەلەدى. مەرەكەلىك كۇندەردە, ماۋسىمدىق دەمالىس كەزىندە كەشەنىمىزگە ەم-دوم الۋعا عانا ەمەس, بۋراباي باۋرايىنداعى كەرەمەت تابيعاتتى تاماشالاۋعا كەلەتىن جانداردىڭ دا قاتارى ارتىپ وتىر. بۇل ىشكى ءتۋريزمنىڭ دە تامىرىنا قان جۇگىرىپ, ءىس ىلگەرى باسىپ كەلە جاتقانىن ايقىنداي تۇسەدى. بۋراباي كولىن بوكتەرلەي قالىڭ قاراعاي اراسىنا سالىنعان جاياۋ جۇرگىنشىلەر سوقپاعىمەن سەيىلدەگەن تۋريستەر ولكەنىڭ بويتۇمارى سانالاتىن وقجەتپەس شىڭىن ءدال تۇبىنەن تاماشالاپ, ايدىننىڭ ورتاسىنداعى جۇمباقتاستى پاروممەن تاماشالاپ قايتادى. مەديتسينالىق قىزمەت تۇرلەرى بويىنشا ەم قوندىرۋ شارالارىن جوعارى ءبىلىمدى, بىلىكتى ماماندار جۇرگىزەدى. نەگىزىنەن مۇندا تىرەك-قيمىل اپپاراتى, جۇرەك قان-تامىر سىرقاتىنا شالدىققانداردىڭ دەنساۋلىعىن نىعايتۋعا باسىمدىق بەرىلەدى. الدا جاز مەزگىلى. بۋرابايداعى تابيعاتتىڭ اياسىندا تىنىعۋ ارقىلى دا ىشكى ءتۋريزمنىڭ دامۋىنا اركىم ۇلەسىن قوساتىنىن باسا ايتقىمىز كەلەدى, – دەدى ا.اقمىرزين.
جازۋشى قۋاندىق تۇمەنباي «وقجەتپەس» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ قىزمەتىن جىل سايىن يگىلىگىنە اينالدىرعانىن ايتتى.
– بيىل ءتورتىنشى مارتە تابانىم ءتيىپ وتىر. مۇندا ءبىزدى باۋرايتىنى – اسەم تابيعاتى. شىرىشى بۇزىلماعان بالقاراعايدىڭ اراسىندا تازا اۋاداعى سەيىلدىڭ ءوزى – دەمالىس. جان-دۇنيەڭە تىنىشتىق, ويىڭا وڭاشا ءساتتى ىزدەسەڭ, تاۋ بوكتەرلەپ جۇرگەننىڭ ءوزى – كەرەمەت, – دەيدى قالامگەر.
استانا قالاسىنان كەلگەن باقىتگۇل مۇراتوۆا دا ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىنىڭ قىزمەت كورسەتۋىنەن سىرت تابيعات اياسىنداعى سەرۋەن دە جانعا داۋا ەكەنىن العا تارتادى.
– بابالارىمىزدىڭ بىزگە مۇرا بولىپ جەتكەن ءتۇرلى اڭىز, داستاننىڭ تاريحىنا دا قانىقتىق. كىتاپتان وقىعان, ەستىگەن وقجەتپەس تۋرالى, جۇمباقتاس جايىندا, ءۇش ءجۇزدىڭ باسى بىرىگىپ, ابىلايدى اق كيىزگە سالىپ حان كوتەرگەن الاڭ جانە ءتۇرلى تاريحي شەشىمدەر قابىلدانعان حان تاعى ەسكەرتكىشى تۋرالى تولىمدى مالىمەت الدىق. جەتەكشى گيد ماماندار جول باستاپ, وسىنداي جاۋھارلاردى تانىستىرادى. بيىل العاش رەت كەلدىم, ەندىگى ساپارىمدا نەمەرەلەردى دە اكەلەمىن. اسىق ويناپ, ساداق اتىپ تابيعات اياسىندا سەرۋەندەگەننىڭ ءوزى قانداي! «قولدا باردا التىننىڭ دا قادىرى جوق» دەگەن, ەلىمىزدە مۇنداي تابيعاتى كوركەم كورىكتى شۇرايلى قونىس وتە كوپ. بىراق باعالاي ءبىلىپ, يگىلىگىن كورۋ جاعى كەمشىن سوعاتىنى جاسىرىن ەمەس. ءتۋريزمدى دامىتامىز دەسەك, وسىنداي كەشەندەردى سالۋ ءىسىن دە قولعا العان ءتيىمدى, – دەيدى زەينەتكەر.
سونداي-اق جوعارى ساناتتى دارىگەر تەراپەۆت وسىناۋ كورىكتى مەكەننىڭ ەمدىك قاسيەتىنە توقتالدى.
– ەم-شارالاردىڭ ءبىرى جوعارى قىسىمدى سۋ اعىنى ارقىلى ماسساج جاسالاتىن شاركو دۋشىنىڭ پايداسى مول. ودان سوڭ پانتالى بۋ ساۋناسىن قابىلداعىسى كەلەتىن تۇتىنۋشىنى بالقاراعايدان جاسالعان بوشكە ىشىندەگى مارال پانتاسىنىڭ سىعىندى ءسولى مەن بۋدا ۇستايدى. وزەركيتتى باستىرما ەمىن جۇرگىزۋ ارقىلى تامىرلاردى كەڭەيتىپ, قان اينالىمىن جاقسارتادى, زات الماسۋ ۇدەرىسى جاقسارىپ, قابىنۋ جويىلادى. شيپاجايداعى تەراپيالىق ەمنىڭ ءتيىمدى ءارى كەڭىنەن قولدانىلاتىنى – بالشىقپەن ەمدەۋ. بالپاش سور كولىنىڭ تابانىنداعى حيميالىق, بيولوگيالىق قۇرامى جوعارى ەمدىك قاسيەتى مول بالشىق زات الماسۋ ۇدەرىسىن قالپىنا كەلتىرىپ, تەرى اۋرۋى, بۋىن سىرقىراۋىن جاقسارتىپ, جۇيكە جۇيەسىنىڭ جۇمىسىن قالىپقا كەلتىرەدى, – دەدى ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ليۋبوۆ كونوپلەۆا.
شيپاجايدا يننوۆاتسيالىق جوبا رەتىندە نافتالان ەمى قولدانىلىپ كەلەدى. ازەربايجاننان اكەلگەن مۇناي ءونىمى ارقىلى شيپاسى داريتىن نافتالانمەن ەمدەۋ ءىسى ەلىمىزدە العاش بولىپ «وقجەتپەس» ەمدەۋ-ساۋىقتىرۋ كەشەنىندە جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر.
