فوتوسۋرەتتەردى پاۆلودار وبلىسى وڭىرلىك كوممۋنيكاتسيالار ورتالىعى ۇسىندى
الماتىداي ۇلكەن شاھارداعى ونەردىڭ تابارىگىن الا كەلگەن ترۋپپانىڭ بۇل ساپارى كەرەكۋ ءوڭىرى ءۇشىن ۇلكەن وقيعا بولعانى داۋسىز. اكەم-تەاتردىڭ گاسترولدىك ساپارىنا وراي وبلىس ورتالىعىندا بريفينگ ۇيىمداستىرىلىپ, وعان كسرو حالىق ءارتىسى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك ەرى, م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق دراما تەاترىنىڭ كوركەمدىك جەتەكشىسى ءاسانالى ءاشىموۆ, م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق دراما تەاترىنىڭ باسشىسى ەركىن جۋاسبەك, اتالعان تەاتر اكتەرى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى اسىلبەك بورانباي, ج.ايماۋىتوۆ اتىنداعى پاۆلودار وبلىستىق قازاق مۋزىكا-دراما تەاترىنىڭ ديرەكتورى ارمان تەمىربەك قاتىستى. ساحنا ساڭلاقتارى اكتەرلىك ويىن, بۇگىنگى كورەرمەننىڭ تالعامى مەن تەاتردىڭ كەلەشەگى جايىندا وي-پىكىرلەرىن تارقاتىستى.
ءاسانالى اعا تەرەڭنەن تولعانىپ, ساف ونەردىڭ يىرىمدەرىنە قاۋعا تارتتى.
– ماسكەۋدە, پەتەربوردا, شەتەلدىڭ تالاي قالاسىندا ساپارمەن بولدىق قوي. ماسكەۋدىڭ ءبىر ساحناسىندا بەرنارد شوۋدىڭ الدەبىر سپەكتاكلىندە 2 ادام عانا وينايدى. ءۇش جارىم ساعاتقا سوزىلاتىن قويىلىمدى جەرگىلىكتى جۇرت جاپا-تارماعاي كورىسەدى. ال ەندى ءبىزدىڭ ەلدەگى كينوتەاترلاردا «قىز جىبەك» ءفيلمىن كورسەتسەڭ, جاستار 10 مينۋتتان سوڭ زالدان شىعىپ كەتەدى. ءوزىن ينتەلليگەنتسيا وكىلدەرى سانايتىندار بارشىلىق, الايدا ولاردى تەاترداعى كورەرمەندەر قاتارىنان تاپپاي قالاسىڭ. كلاسسيكالىق قويىلىمداردىڭ تەاتر رەپەرتۋارىندا كوپ نەمەسە از بولۋى كورەرمەندەردىڭ تالعامى مەن ىقىلاسىنا بايلانىستى. وكىنىشكە قاراي, بۇگىندە كورەرمەننىڭ دەڭگەيى تومەندەپ, ءپاس تارتىپ بارادى. بۇرىندارى گاسترولدىك ساپارعا شىققاندا ءبىر وبلىستى ءبىر اي ارالاپ, اۋدانداردىڭ اراسىن جالعاپ, ەل-جۇرتتى قارىق قىلاتىن ەدىك. قازىر ءبىر وڭىرگە جاسالاتىن ساپارىمىز ءبىر اپتادان دا اسپايدى. تەاتر ونەرىندە ەكى جاق بىردەي راحاتتانسا, سول – باقىت. ياعني اكتەر ويناعان وبرازى كورەرمەن جۇرەگىنە جىلى تيگەنىنە كۋا بولسا, ال كورەرمەن كورگەن دۇنيەسىنەن ءلاززات السا. كەيبىر ساحنالانىپ جاتقان دۇنيەلەر بۇگىندە باياعى «تاماشانىڭ» ار جاق, بەر جاعى بولىپ قالدى. ساحنادا ايتىلعان ءسوزدىڭ قۇدىرەتى مەن دەڭگەيى جوعارى بولماسا, كورەرمەننىڭ كەلەسى جولى تەاتردى سىيلاپ كەلۋى ەكىتالاي. ءتىلدى شۇبارلاۋ – ناعىز تراگەديا, – دەپ ءبىر توقتادى ساحنا ساردارى.

م.اۋەزوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق دراما تەاترىنىڭ ديرەكتورى, قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ەركىن جۋاسبەك اكەم-تەاتردىڭ كەرەكۋ جەرىنە سوڭعى رەت 2019 جىلى كەلگەنىن اتاپ ءوتتى. اراعا بەس جىل سالىپ جەرگىلىكتى تەاترسۇيەر قاۋىم سۇيىكتى اكتەرلەرىمەن تاعى تابىسىپ وتىر.
– 2026 جىلى اۋەزوۆ تەاترىنىڭ قۇرىلعانىنا 100 جىل تولادى. عاسىرلىق مەرەيتويىمىزعا وراي مادەنيەت جانە اقپارات مينيسترلىگىنىڭ قولداۋىمەن ەكى جىلدىق تۋرنەمىزدى باستاپ كەتتىك. قازاقستانداعى بارلىق ءوڭىردى, سونداي-اق ءبىراز شەتەلدى ارالاپ شىعاتىن ويىمىز بار. العاشقى گاسترولىمىز جەتىسۋ جەرىنەن باستالىپ, تالاي ۇلىلاردىڭ ءىزى قالعان كەرەكۋ جەرىن ەكىنشى ساپارىمىزعا ارنايى تاڭداپ كەلىپ وتىرمىز. بۇدان سوڭ شىعىس قازاقستاندى بەتكە الامىز. قويىلىمدارىمىزدا 50-گە جۋىق اكتەر وينايدى. 30-دان استام تەحنيكالىق قىزمەتكەر سپەكتاكلدەرىمىزدىڭ تولىققاندى جۇرۋىنە قىزمەت ەتەدى. ساحنالىق دەكوراتسيالارىمىز الماتى تورىندە قالاي قويىلسا, وڭىرلەردە دە تۇپ-تۋرا سولاي قۇرىلادى. ەرتىس-بايان وڭىرىنە كەلىپ وتىرعانىمىزدىڭ ەكىنشى سەبەبى جەرگىلىكتى ج.ايماۋىتوۆ اتىنداعى قازاق مۋزىكا-دراما تەاترىمەن جولعا قويىلعان شىعارماشىلىق بايلانىسىمىز ارقاۋ بولدى. بۇل تەاتردىڭ سوڭعى جىلدارى اتى ماقتاۋلى, كورەرمەنگە ۇسىنىپ جاتقان دۇنيەلەرى سالماقتى. وتكەن جىلى تەاترلار فەستيۆالىندە تالاي جۇلدەنى ولجالاپ, ماسكەۋدى مويىنداتىپ قايتتى. ۇجىم ديرەكتورى ارمان تەمىربەك جاس تا بولسا, بۇگىنگى زامان مەنەدجەرلىگىن مىقتاپ مەڭگەرگەن, – دەيدى اكەم-تەاتردىڭ باسشىسى.
ءاسانالى ءاشىموۆ كەزىندە ءوزى تۇسكەن كينوفيلمدەرىنىڭ تەڭ جارتىسى جەر ءجانناتى – باياناۋىلدىڭ تاۋ-تاسىندا تۇسىرىلگەنىن ەرەكشە تەبىرەنىسپەن ەسكە الدى. شاكەن ايمانوۆ تالاي كينواكتەرلەردىڭ جۇلدىزىن جاققانىن تەبىرەنە اڭگىمەلەپ, باياناۋىلدى شىن مانىندە «تۇڭعىشتار ەلى» دەپ قابىلدايتىنىن جەتكىزدى.
«وتاندىق عىلىم مەن ونەر, مادەنيەت پەن وزگە دە سالالاردا تىڭنان تۇرەن سالعان تارلانداردىڭ كوبى وسى قاسيەتتى توپىراقتان تۇلەپ ۇشتى. قانىش ساتباەۆ, قاناعاڭ ءوزى قۇرعان عىلىم اكادەمياسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى, جۇمات شانين تۇڭعىش كاسىبي رەجيسسەر, شاكەن ايمانوۆ قازاق كينوسىنىڭ اتاسى, الكەي مارعۇلان وتاندىق ارحەولوگيانىڭ تۇپقازىعى اتاندى. عۇلاما ءماشھۇر ءجۇسىپ سياقتى تاريحي تۇلعانى دۇنيەگە كەلتىرگەن توپىراق كيەلى. وسى ۇلىلاردىڭ كىندىك قانى تامعان جەردە تالاي ۇلتتىق كينوفيلمدەر ءتۇسىرىلدى. ومىرىمدە ءوزىم تۇسكەن كارتينالاردىڭ تەڭ جارتىسى باياناۋىلدا وربىگەن ەكەن. ال ەندى تەاترداعى وبرازدارىمنىڭ ىشىندە تۇڭعىش ءرولىم, م.اۋەزوۆ پەن ل.سوبولەۆتىڭ «اباي» سپەكتاكلىندەگى ايدار ءرولى – مەنىڭ تولقۇجاتىم. تەاتر دەگەن اكتەرلەردى شىڭدايتىن لابوراتوريا. ەڭ اۋەلى بارلىعى كادىمگى دايىندىقتان باستالادى. اكتەردىڭ ايتاتىن ءماتىنى بويىنا ءسىڭۋى كەرەك. ەڭ سوڭى ايتاتىن ءسوزى ءوز سوزىنە اينالۋى كەرەك. ينتوناتسيا, استارلى ۇعىم دەگەن بار. باياعىدا ءبىزدى دايىنداعان ۇلىلار مىناۋ نە ءسوز, بۇل كىم ءۇشىن ايتىلعان, بۇل سويلەمدەگى ەڭ باستى ءسوز قايسىسى دەپ ءبىزدى مەكتەپ مۇعالىمدەرىنشە تەرگەۋگە الاتىن. الماتىدا مەنىڭ اكتەرلىك كۋرسىم بار. ءبىرىنشى كۋرستان باستاپ ستۋدەنتتەرگە كىتاپ وقىتامىن. سوڭعى كۋرسقا جەتكەنشە 10 شاقتى روماندى تۇگەسىپ تاستايدى. سودان جامان بولعان جوق. كۋرستى بىتىرگەن 23 تۇلەكتىڭ 19-ى قىزىل ديپلوممەن شىقتى. الگى توپتىڭ اراسىندا جاڭادان دراماتۋرگتەر, رەجيسسەر-ستسەناريستەر پايدا بولدى. ال كينويندۋستريادا مۇنداي دايىندىق جوق. كوشەدەن كەلگەن دە بىردەن اكتەر بولىپ ويناپ جاتىر. تۇنەۋگۇنى ەل-جۇرت جەر-كوككە سىيعىزباي ماقتاپ جۇرگەن سوڭعى وتاندىق كينوفيلمدەردىڭ ءبىرىن كوردىم. مۇرنىمدى كەسىپ السا دا ايتايىن, كينو ەمەس, كينوسىماق دۇنيە, رەجيسسۋراسى – ءنول. ءبىزدىڭ دەڭگەيىمىز, قازىرگى كينويندۋستريامىزدىڭ جەتكەن دەڭگەيى وسى. تۇنەۋگۇنى بىرەۋلەر «قىز جىبەكتى» قايتا تۇسىرەيىك دەپتى. ول ەندى اتاقتى ۇلتتىق كينومىزدىڭ برەندىن پايدالانىپ, پايدا تابۋدى كوزدەگەن بىرەۋلەردىڭ ارەكەتى دەپ ءتۇيدىم. بۇعان دەيىن دە ايتقانمىن, بۇگىن دە قايتالاپ ايتامىن, قازاق كينوسىندا ءالى كۇنگە شەدەۆر تۇسىرىلگەن جوق», دەپ باعا بەردى مايتالمان اكتەر.
شىنايى ونەر – ماڭگىلىك. ەركىن جۋاسبەك اتاپ وتكەندەي, تەاتر بۇل – كاتارسيس ورتا. كاتارسيس – بۇل ءوزىن-ءوزى كورسەتۋ نەمەسە ونەر تۋىندىلارىن قابىلداۋ كەزىندە ەمپاتيا ۇدەرىسىندە تۋىندايتىن ەموتسيالاردى بوساتۋ, ىشكى قاقتىعىستار مەن مورالدىك جوعارىلاۋدى شەشۋ ۇدەرىسى. قاراپايىم تىلمەن ايتقاندا, ءوزىن جان-جاقتى كورسەتە الاتىن ەڭ جوعارعى ەموتسيونالدى ءلاززات. وسى ورتاداعى, ياعني ومىردە بولىپ جاتقان شىنايىلىقتى قابىلداۋ ءۇشىن ادام تەاترعا بارادى. ال اكتەرلىك ورتاداعى شەبەرلىكتىڭ شىڭى ول – شىنايىلىق بولىپ قالا بەرمەك.
پاۆلودار وبلىسى