قوعام • 03 مامىر, 2024

ەرىكتىلەر قوزعالىسىنا جاڭا تۇجىرىم قاجەت

104 رەت
كورسەتىلدى
5 مين
وقۋ ءۇشىن

پاۆلوداردا قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى وبلىستىق ءXXVIIى سەسسياسى ءوتتى. جيىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ قاتىسۋمەن وتكەن «بىرلىك. جاسامپازدىق. ورلەۋ» اتتى قحا-نىڭ ءحححىىى سەسسياسىنداعى جاڭا ماقسات-مىندەتتەردى ورىنداۋ تالقىلاندى.

ەرىكتىلەر قوزعالىسىنا جاڭا تۇجىرىم قاجەت

سۋرەتتى تۇسىرگەن – ۆالەري بۋگاەۆ

ەلىمىز جاھاندى جاي­لا­عان ءتۇرلى سىن-قاتەرگە قارا­ماستان, سترا­تەگيا­­لىق ماقسات-مىندەت­تە­رىنەن اينى­مايدى. از ۋاقىت ىشىن­دە جۇر­گىزىلگەن ساياسي رەفور­مالار ناتيجەسىندە  بيلىكتىڭ بار­لىق تار­ماعى ادامنىڭ زاڭدى مۇد­دەسىن, قۇقىعى مەن ەركىندىگىن قورعاۋعا جانە ونى ىلگەرىلەتۋگە نەگىزدەلگەن جاڭا جۇيەدە جۇمىس ىستەي باستادى. ەندىگى مىندەت – ادىل­دىك, ينكليۋزيۆتىلىك, پراگماتيزم قاعيدالارىنا نەگىزدەلگەن جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋدى كوزدەيتىن جاڭا ەكونوميكا ۇلگى­سى­نە كوشۋ.

بۇل تۋرالى ەلوردادا وت­كەن سەسسيادا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كەڭىنەن توق­تا­لىپ, اسسامبلەيا جۇمىسىن ەلىمىزدىڭ جاڭا گۋمانيتارلىق يدەولوگيالىق دوكتريناسىمەن ۇيلەستىرۋ قاجەت دەپ تاپسىردى. بۇعان قوسا جاس­تاردى يدەولوگيالىق تار­بيە­لەۋ, ەتنوس­ارالىق كوممۋنيكاتسيالار الاڭ­دارىن قۇرۋ, الەۋ­مەت­تىك ما­ڭىزى بار جوبالاردى ىسكە اسىرۋ, ەتنومەدياتسيا جانە ۆو­لون­تەر­لىك قوزعالىستى دامىتۋ تۋرالى مىندەتتەر جۇكتەلدى.

وڭىرلىك اسسامبلەيا سەسسيا­سىندا پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكى­مى اسايىن بايحانوۆ قحا-نىڭ قوعامداعى ترانسفورماتسيا­سىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى جانە سۋ تاسقىنى كەزىندە ۋاقتىلى كومەك كورسەتۋدى ۇيىمداستىرا بىلگەن اسسامبلەيانىڭ ءرولى مەن وراسان زور تاجىريبەسىن جوعارى باعالادى. قحا-نىڭ مۇشەلەرى, ۆولونتەرلەرى قيىن-قىستاۋ كۇن­دەرى پەتروپاۆل, ورال قالا­لا­رىندا كومەك كورسەتتى. سۋ تاس­قىنىنان زارداپ شەككەندەرگە گۋمانيتارلىق كومەك جيناۋعا جانە جەتكىزۋگە قاتىسقانداردىڭ بارلىعىنا حالىقتىڭ العىسى زور.

سونداي-اق ا.بايحانوۆ ەكىباستۇز قالاسىنىڭ, پاۆلودار, جەلەزين, ۋسپەن اۋداندارىنداعى ەتنومادەني بىرلەستىكتەرىنىڭ, اقساقالدار مەن انالار كەڭەس­تە­رىنىڭ, جاستار قاناتىنىڭ, عىلىمي-ساراپتامالىق توپتىڭ بەلسەندى قىزمەتىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ قوعامدىق ورىنباسارى لاۋازىمىنداعى جەمىستى جۇمىسى ءۇشىن «بۋكوۆينا» رۋمىن-مولدوۆا مادەني قوعامى» قب توراعاسى اۋريكا دياكقا العىسىن ءبىلدىردى. بۇعان قوسا «دوستىق ءۇيىنىڭ» قىزمەتىن الەۋمەتتىك جانە ازاماتتىق باستامالاردىڭ قاينار كوزى – «كوميۋنيتي-ورتالىق» رەتىندە قايتا فورماتتاۋدى ۇسىن­دى. ەتنوسكۆەردى جاڭعىرتۋ جانە ورنالاستىرۋ بويىنشا جاڭا يدەيا­لار دايىنداۋ, ايماقتاعى مەك­تەپتەر ءۇشىن ادىستەمەلىك ور­تالىق ۇيىمداستىرۋ, سونداي-اق ق.دارجۇمان اتىنداعى ۇلتتىق جاڭعىرۋ مەكتەبىنىڭ جۇمىس نىسانىن قايتا قاراۋ ۇسىنىلدى.

جيىندا ءسوز العاندار قحا-نىڭ ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋداعى ءرولىن ارتتىرۋ جايىندا وي ءبولىس­تى. وبلىستىق اسسامبلەيانىڭ سا­راپ­­شىلار قاۋىمداستىعى بۇ­گىن­­­گى تاڭداعى مىندەتتەردى تۇ­سى­نۋدە ءبىر­تۇتاس بولا بىلگەندىگى اتاپ ءوتىل­دى.

وبلىستىق فينن-ۋگور ەتنو­مادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى, اسسامبلەياداعى انالار كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ولگا نيكولاشينا پرەزيدەنتتىڭ جاس ۇرپاققا تاعىلىمدى تاربيە بەرۋگە قاتىستى ورالىمدى ويلارىنا توقتالدى.

«انالار – قوعامنىڭ نەگىزى. قازىرگى تاڭدا پاۆلودار وبلىسى اۋماعىندا 500-دەن استام ايەلدى بىرىكتىرىپ وتىرعان 146 انالار كەڭەسى جۇمىس ىستەيدى. «ايەل-انا ءبىر قولىمەن بەسىكتى, ەكىنشى قولىمەن الەمدى تەربەتەدى» دەگەن قازاق دانالىعى بار. بۇل ناقىل ءبىزدىڭ كەڭەستەرىمىزدىڭ كۇندەلىكتى ۇرانىنا اينالعان. ۇيىمدارىمىز قۇرىلعان ساتتەن ەرەكشە بالالارمەن, ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان جاسوسپىرىمدەرمەن جۇمىس ىستەي باستادىق, ۆولونتەرلىك قوز­عالىس پايدا بولدى. پاۆلودار گارنيزونىنداعى اسكەري بولىم­دەردى قامقورلىعىمىزعا الدىق. مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋگە كوپ­تىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ء«تالىم تime» جو­باسى ىسكە اسىپ, 8 ايدىڭ ىشىندە 8 بالاباقشا مەن 250-دەن استام ءبۇلدىرشىن قامتىلدى. «ما­دە­نيەت­تى انا – مادەنيەتتى ۇلت», «وتباسى – تاربيە ىرگەتاسى» جوبالارى مەن ءتۇرلى فەستيۆالدەر جاس ۇر­پاقتى قازاق حالقىنىڭ رۋحىن­دا تاربيەلەۋگە جول اشتى.

ۇلتتىق قۇرىلتايدا پرەزي­دەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلگە قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇرعان بەس كەسەلگە توق­تالدى. اسسامبلەيا ناشا­قور­لىق, قۇمارپازدىق (لۋدو­ما­نيا), تۇر­مىستىق زور­لىق-زوم­بى­لىق, ۆانداليزم جانە ىسى­راپ­شىل­دىق سياقتى الەۋ­­مەت­تىك كەسەلدەر­مەن كۇرەسۋ ىسىندە ما­ڭىز­دى ءرول اتقارادى. قاۋىپ­سىز ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن وسىنداي قاتەر­لى قۇ­بى­لىس­تار­دان ءبىرجولا ارىلۋى­­مىز كەرەك. انالار كە­ڭەسى حالىقتىڭ ەسىرت­كى يندۋس­تريا­سىنا «نولدىك توزىمدىلىگىن» قالىپتاستىرۋ با­عى­تىندا جوسپارلى جۇمىس جۇر­گىزىپ وتىر. بۇل باعىتتاعى ىستەرىمىز الداعى ۋاقىتتا ەسەلەنە تۇسەدى», دەدى ول.

«اسسامبلەيا جاستارى» رەس­پۋب­ليكالىق جاستار بىر­لەس­تىگىنىڭ بەلسەندىسى, ءا.مارعۇلان اتىنداعى پاۆ­لودار پەداگوگيكالىق ۋني­­­ۆەرسيتەتى ستۋدەنتتىك اسسامبلەيا­­سى­نىڭ توراعاسى دانيل ديۋبا «قحا ۆولونتەرۋم حابى» دەپ اتالاتىن جاستاردىڭ كوشپەلى لاگەرىن ۇيىمداستىرۋدى ۇسىندى. جوبا وڭىرلىك اسسامبلەياداعى ۆولونتەرلەر قوزعالىسىنىڭ جاڭا تۇجىرىمىنا ازىرلەۋگە نەگىز بولادى.

سەسسيا سوڭىندا رۋحاني بىر­لىكتى, دوستىقتى جانە ۇلت­ارا­لىق ىنتىماقتاستىقتى نى­عاي­تۋ­عا بەلسەندى ۇلەس قوسقانى ءۇشىن قحا ارداگەرلەرى, ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ مۇشەلەرى «پاۆ­لودار وبلىسىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» بەلگىلەرىمەن, وبلىس اكىمىنىڭ قۇرمەت گراموتالارىمەن, العىس حاتتارىمەن ماراپات­تالدى.

 

پاۆلودار وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار