سۋرەتتى تۇسىرگەن – ۆالەري بۋگاەۆ
ەلىمىز جاھاندى جايلاعان ءتۇرلى سىن-قاتەرگە قاراماستان, ستراتەگيالىق ماقسات-مىندەتتەرىنەن اينىمايدى. از ۋاقىت ىشىندە جۇرگىزىلگەن ساياسي رەفورمالار ناتيجەسىندە بيلىكتىڭ بارلىق تارماعى ادامنىڭ زاڭدى مۇددەسىن, قۇقىعى مەن ەركىندىگىن قورعاۋعا جانە ونى ىلگەرىلەتۋگە نەگىزدەلگەن جاڭا جۇيەدە جۇمىس ىستەي باستادى. ەندىگى مىندەت – ادىلدىك, ينكليۋزيۆتىلىك, پراگماتيزم قاعيدالارىنا نەگىزدەلگەن جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋدى كوزدەيتىن جاڭا ەكونوميكا ۇلگىسىنە كوشۋ.
بۇل تۋرالى ەلوردادا وتكەن سەسسيادا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كەڭىنەن توقتالىپ, اسسامبلەيا جۇمىسىن ەلىمىزدىڭ جاڭا گۋمانيتارلىق يدەولوگيالىق دوكتريناسىمەن ۇيلەستىرۋ قاجەت دەپ تاپسىردى. بۇعان قوسا جاستاردى يدەولوگيالىق تاربيەلەۋ, ەتنوسارالىق كوممۋنيكاتسيالار الاڭدارىن قۇرۋ, الەۋمەتتىك ماڭىزى بار جوبالاردى ىسكە اسىرۋ, ەتنومەدياتسيا جانە ۆولونتەرلىك قوزعالىستى دامىتۋ تۋرالى مىندەتتەر جۇكتەلدى.
وڭىرلىك اسسامبلەيا سەسسياسىندا پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمى اسايىن بايحانوۆ قحا-نىڭ قوعامداعى ترانسفورماتسياسىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى جانە سۋ تاسقىنى كەزىندە ۋاقتىلى كومەك كورسەتۋدى ۇيىمداستىرا بىلگەن اسسامبلەيانىڭ ءرولى مەن وراسان زور تاجىريبەسىن جوعارى باعالادى. قحا-نىڭ مۇشەلەرى, ۆولونتەرلەرى قيىن-قىستاۋ كۇندەرى پەتروپاۆل, ورال قالالارىندا كومەك كورسەتتى. سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەندەرگە گۋمانيتارلىق كومەك جيناۋعا جانە جەتكىزۋگە قاتىسقانداردىڭ بارلىعىنا حالىقتىڭ العىسى زور.
سونداي-اق ا.بايحانوۆ ەكىباستۇز قالاسىنىڭ, پاۆلودار, جەلەزين, ۋسپەن اۋداندارىنداعى ەتنومادەني بىرلەستىكتەرىنىڭ, اقساقالدار مەن انالار كەڭەستەرىنىڭ, جاستار قاناتىنىڭ, عىلىمي-ساراپتامالىق توپتىڭ بەلسەندى قىزمەتىن اتاپ ءوتتى. قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى توراعاسىنىڭ قوعامدىق ورىنباسارى لاۋازىمىنداعى جەمىستى جۇمىسى ءۇشىن «بۋكوۆينا» رۋمىن-مولدوۆا مادەني قوعامى» قب توراعاسى اۋريكا دياكقا العىسىن ءبىلدىردى. بۇعان قوسا «دوستىق ءۇيىنىڭ» قىزمەتىن الەۋمەتتىك جانە ازاماتتىق باستامالاردىڭ قاينار كوزى – «كوميۋنيتي-ورتالىق» رەتىندە قايتا فورماتتاۋدى ۇسىندى. ەتنوسكۆەردى جاڭعىرتۋ جانە ورنالاستىرۋ بويىنشا جاڭا يدەيالار دايىنداۋ, ايماقتاعى مەكتەپتەر ءۇشىن ادىستەمەلىك ورتالىق ۇيىمداستىرۋ, سونداي-اق ق.دارجۇمان اتىنداعى ۇلتتىق جاڭعىرۋ مەكتەبىنىڭ جۇمىس نىسانىن قايتا قاراۋ ۇسىنىلدى.
جيىندا ءسوز العاندار قحا-نىڭ ادىلەتتى قازاقستان قۇرۋداعى ءرولىن ارتتىرۋ جايىندا وي ءبولىستى. وبلىستىق اسسامبلەيانىڭ ساراپشىلار قاۋىمداستىعى بۇگىنگى تاڭداعى مىندەتتەردى تۇسىنۋدە ءبىرتۇتاس بولا بىلگەندىگى اتاپ ءوتىلدى.
وبلىستىق فينن-ۋگور ەتنومادەني ورتالىعىنىڭ توراعاسى, اسسامبلەياداعى انالار كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ولگا نيكولاشينا پرەزيدەنتتىڭ جاس ۇرپاققا تاعىلىمدى تاربيە بەرۋگە قاتىستى ورالىمدى ويلارىنا توقتالدى.
«انالار – قوعامنىڭ نەگىزى. قازىرگى تاڭدا پاۆلودار وبلىسى اۋماعىندا 500-دەن استام ايەلدى بىرىكتىرىپ وتىرعان 146 انالار كەڭەسى جۇمىس ىستەيدى. «ايەل-انا ءبىر قولىمەن بەسىكتى, ەكىنشى قولىمەن الەمدى تەربەتەدى» دەگەن قازاق دانالىعى بار. بۇل ناقىل ءبىزدىڭ كەڭەستەرىمىزدىڭ كۇندەلىكتى ۇرانىنا اينالعان. ۇيىمدارىمىز قۇرىلعان ساتتەن ەرەكشە بالالارمەن, ومىرلىك قيىن جاعدايعا تاپ بولعان جاسوسپىرىمدەرمەن جۇمىس ىستەي باستادىق, ۆولونتەرلىك قوزعالىس پايدا بولدى. پاۆلودار گارنيزونىنداعى اسكەري بولىمدەردى قامقورلىعىمىزعا الدىق. مەملەكەتتىك ءتىلدى مەڭگەرۋگە كوپتىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ء«تالىم تime» جوباسى ىسكە اسىپ, 8 ايدىڭ ىشىندە 8 بالاباقشا مەن 250-دەن استام ءبۇلدىرشىن قامتىلدى. «مادەنيەتتى انا – مادەنيەتتى ۇلت», «وتباسى – تاربيە ىرگەتاسى» جوبالارى مەن ءتۇرلى فەستيۆالدەر جاس ۇرپاقتى قازاق حالقىنىڭ رۋحىندا تاربيەلەۋگە جول اشتى.
ۇلتتىق قۇرىلتايدا پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلگە قاۋىپ ءتوندىرىپ تۇرعان بەس كەسەلگە توقتالدى. اسسامبلەيا ناشاقورلىق, قۇمارپازدىق (لۋدومانيا), تۇرمىستىق زورلىق-زومبىلىق, ۆانداليزم جانە ىسىراپشىلدىق سياقتى الەۋمەتتىك كەسەلدەرمەن كۇرەسۋ ىسىندە ماڭىزدى ءرول اتقارادى. قاۋىپسىز ءومىر ءسۇرۋ ءۇشىن وسىنداي قاتەرلى قۇبىلىستاردان ءبىرجولا ارىلۋىمىز كەرەك. انالار كەڭەسى حالىقتىڭ ەسىرتكى يندۋسترياسىنا «نولدىك توزىمدىلىگىن» قالىپتاستىرۋ باعىتىندا جوسپارلى جۇمىس جۇرگىزىپ وتىر. بۇل باعىتتاعى ىستەرىمىز الداعى ۋاقىتتا ەسەلەنە تۇسەدى», دەدى ول.
«اسسامبلەيا جاستارى» رەسپۋبليكالىق جاستار بىرلەستىگىنىڭ بەلسەندىسى, ءا.مارعۇلان اتىنداعى پاۆلودار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى ستۋدەنتتىك اسسامبلەياسىنىڭ توراعاسى دانيل ديۋبا «قحا ۆولونتەرۋم حابى» دەپ اتالاتىن جاستاردىڭ كوشپەلى لاگەرىن ۇيىمداستىرۋدى ۇسىندى. جوبا وڭىرلىك اسسامبلەياداعى ۆولونتەرلەر قوزعالىسىنىڭ جاڭا تۇجىرىمىنا ازىرلەۋگە نەگىز بولادى.
سەسسيا سوڭىندا رۋحاني بىرلىكتى, دوستىقتى جانە ۇلتارالىق ىنتىماقتاستىقتى نىعايتۋعا بەلسەندى ۇلەس قوسقانى ءۇشىن قحا ارداگەرلەرى, ەتنومادەني بىرلەستىكتەردىڭ مۇشەلەرى «پاۆلودار وبلىسىنا سىڭىرگەن ەڭبەگى ءۇشىن» بەلگىلەرىمەن, وبلىس اكىمىنىڭ قۇرمەت گراموتالارىمەن, العىس حاتتارىمەن ماراپاتتالدى.
پاۆلودار وبلىسى